I SA/Wa 952/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczący majątek (nieruchomości, maszyny rolnicze) i czerpiąca dochody z gospodarstwa rolnego, dopłat unijnych oraz renty inwalidzkiej, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości lub w części?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego, obejmująca posiadanie domu, nieruchomości rolnej, lasu, maszyn rolniczych, dochodów z gospodarstwa, dopłat unijnych oraz renty inwalidzkiej, nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych. Posiadane środki finansowe i stan majątkowy pozwalają skarżącemu na ponoszenie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek został odmówiony z uwagi na niewykazanie trudnej sytuacji materialnej. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc pogorszenie swojej sytuacji materialnej, w tym poniesienie kosztów postępowania kasacyjnego i egzekucyjnego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 30 zł w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 maja 2010 r. odmówiono przyznania J. B. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w zakresie całkowitym lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 30 zł. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym z matką, która prowadzi własne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury rolniczej. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, a także nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha. Skarżący posiada również ciągnik i maszyny rolnicze w łącznej ilości [..] sztuk w wieku od [...] lat o łącznej wartości [...] tyś. złotych. Nadto J. B. otrzymuje dochód z renty inwalidzkiej w wysokości [....] zł oraz dochód ze sprzedaży mleka w wysokości [...] zł co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Skarżący wskazał także, że w 2009 r. uzyskał dochód ewidencyjny w kwocie [...] zł. przy wydatkach wynoszących [...] zł. (co potwierdza bilans ewidencyjny). Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sądowych wynika, że z gospodarstwa J. B. uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. nadto uzyskuje także dochód z dopłat unijnych w wysokości [...] zł. rocznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość posiadanych środków finansowych oraz stan majątkowy pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w pełni w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie – ponieść koszty sądowe w sprawie.
Od powyższego postanowienia J. B., pismem z dnia 20 maja 2010 r. wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał między innymi, że pogorszyła się jego sytuacja materialna. Wskazał na fakt uchylenia na skutek skargi kasacyjnej Burmistrza S., wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [....] lipca 2009 r. sygn. akt [...] i zasądzenia na rzecz Burmistrza S. od skarżącego kwoty [...] zł. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto podał, że na skutek orzeczenia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] zasądzono na rzecz skarżącego kwotę [...] zł. przy jednoczesnym obciążeniu go kosztami postępowania w kwocie po [...] zł., na rzecz Skarbu Państwa -Starosty [...] i Gminy S.. Zarzucił także pominiecie przez Sąd jego zdaniem istotnej okoliczności, a mianowicie wszczęcia na wniosek Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w S. postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu o kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów sądowych. Skarżący wskazał także, iż odmowa zwolnienia go z kosztów postępowania wynika ze zwykłej złośliwości, którą niektóre sądy przejawiają wobec osób niepełnosprawnych i rolników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponadto, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ewentualne przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest natomiast od sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Strona w złożonym oświadczeniu co prawda wskazała, że uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...] zł. brutto z tytułu pobieranej renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł. oraz dochodu ze sprzedaży mleka w kwocie [...] zł. Nadto, że w 2009 r. uzyskał dochód ewidencyjny w kwocie [...] zł. przy wydatkach wynoszących [...] zł. (co potwierdza bilans ewidencyjny ). Jednak wskazać należy, że skarżący posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, a także nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha. Skarżący posiada również ciągnik i maszyny rolnicze w łącznej ilości [...] sztuk o łącznej wartości [..] tyś. złotych. Nadto jak ustalono w postępowaniu J. B. uzyskuje z gospodarstwa dochód wysokości [...] zł. nadto uzyskuje także dochód z dopłat unijnych w wysokości [...] zł. rocznie.
Wyżej wskazane posiadane środki finansowe przez skarżącego nie pozwalają zaliczyć go do kręgu osób ubogich, będących w trudnej sytuacji materialnej. Należy podkreślić, że skarżący powinien traktować koszty sądowe równorzędnie z innymi istotnymi wydatkami. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło