I SA/Wa 953/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. I SA/Wa 953/05 UZASADNIENIE Dyrektor Generalny Służby Więziennej, decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie przyznania K. Z. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z dnia 6 grudnia 2004 r. Dyrektor Zakładu Karnego w N. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S., o uznanie za nieważną swojej decyzji z dnia [...] września 2003 r. Stwierdził, że rozpatrując wniosek K. Z. oparł się na przepisach zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1997 r., natomiast pominął zasadnicze dla sprawy przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Z dokumentów sprawy wynika, że K. Z. posiadał wcześniej mieszkanie odpowiadające przysługującym mu normom powierzchni mieszkalnej. Rozpatrując ten wniosek Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. stwierdził, że istotnie decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] września 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jest bowiem w sposób oczywisty i wyraźny sprzeczna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego. Kwestią zasadniczą dla ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest ustalenie, czy przysługuje mu prawo podstawowe, tj. prawo do lokalu mieszkalnego przyznawanego na podstawie decyzji administracyjnej. O istnieniu, bądź nieistnieniu tego prawa decydują przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Jeżeli funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 85 ust. 1 tej ustawy, a nie może ono być zrealizowane przez wydanie decyzji administracyjnej o przydzieleniu lokalu, wówczas funkcjonariuszowi przysługuje świadczenie ekwiwalentne, tj. m.in. pomoc finansowa na uzyskanie lokalu (zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej). Stany wykluczające przyznanie lokalu, a więc tym samym również pomocy finansowej (jako świadczenia ekwiwalentnego) zostały wyliczone enumeratywnie w treści art. 91 ust. 1 ustawy i dotyczą m.in. przypadku, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Należna powierzchnia lokalu określona jest natomiast w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej i zgodnie z nim jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi od 7 m² do 10 m². K. Z., ja wynika z dokumentacji, posiada spółdzielcze mieszkanie lokatorskie przy ul. [...] w N. o powierzchni mieszkalnej [...] m² oraz użytkowej [...] m². Posiada on więc zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a w tym stanie rzeczy nie powstaje jego prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jako świadczenia ekwiwalentnego do prawa do lokalu. Decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] września 2003 r. narusza zatem rażąco art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Stosowanie tego przepisu nie mogło bowiem prowadzić do udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi, któremu nie przysługiwało do niej prawo. W sprawie tej zaś ustalono, że K. Z. przysługuje pomoc finansowa w sytuacji, gdy ta pomoc mu nie przysługiwała. W skardze na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej K. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż jest ona dla niego krzywdząca z tego powodu, iż dotychczas nie korzystał z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przepisy ustawy o Służbie Więziennej stosowane są wybiórczo i nie wszyscy funkcjonariusze traktowani są równo wobec prawa. Podważanie prawidłowości decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] września 2003 r. jest nie na miejscu, ponieważ na podstawie takich decyzji wypłacono pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w grudniu 2004 r. w Zakładzie Karnym w N., argumentacja, że został naruszony art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w ocenie skarżącego, jest nietrafna. Skarżący powołuje się również na to, że w służbie więziennej pracuje od 18 lat i nie zasłużył na takie potraktowanie. Wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść funkcjonariusza. Mieszkanie, które zajmował, zwrócił do spółdzielni mieszkaniowej. Unieważnienie decyzji sprzed ponad roku pociągnęło dla niego ogromne skutki finansowe, ponieważ przyznane tą decyzją środki finansowe planował przeznaczyć na spłatę kredytu hipotecznego, który zaciągnął na budowę domu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej K. Z. na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W postępowaniu tym organ nadzoru bada, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji była ona dotknięta jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności wyszczególnionych w art. 156 § 1 kpa. W sytuacji stwierdzenia, że zachodzi jedna z tych przesłanek i przy braku przesłanek negatywnych określonych w § 2 art. 152 kpa organ nadzoru obowiązany jest stwierdzić nieważność takiej decyzji. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że w dacie wydawania decyzji z dnia [...] września 2003 r. K. Z. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż przysługiwało mu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w Spółdzielni Mieszkaniowej w N. i zajmowany lokal spełniał wymogi co do norm powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi, określonych w art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Okoliczność ta wynika wprost z wniosku K. Z. o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe złożonego w dniu 27 sierpnia 2003 r. Znana wiec była organowi, który ten wniosek rozpoznał i wydał decyzję z dnia [...] września 2003 r. Stosownie do uregulowań ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę (art. 85 ust. 1). Przydział takiego lokalu mieszkalnego następuje na podstawie decyzji administracyjnej. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi m.in. w sytuacji, gdy zajmuje on w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu (art. 91 ust. 1 pkt 1). Skarżący, w dacie wydawania decyzji przez Dyrektora Zakładu Karnego w N., zajmował lokal mieszkalny, położony w miejscowości pełnienia służby, na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu. Nie mógł więc uzyskać lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, gdyż wykluczał to powołany wyżej przepis art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Natomiast pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, mogła być przyznana funkcjonariuszowi w służbie stałej tylko wówczas, gdy przysługiwało mu prawo do lokalu mieszkalnego o jakim mowa w art. 85 ust. 1, a decyzji o przydziale takiego lokalu mu nie wydano i nie zachodziły powody nie przydzielenia takiego lokalu wyszczególnione w art. 91 ust. 1. Tak więc wynika z tych przepisów, że skarżącemu nie mogła być przyznana pomoc finansowa o jakiej orzeczono w decyzji z dnia [...] września 2003 r. Decyzja ta zapadła więc z rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów ustawy o Służbie Więziennej, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z treścią tych przepisów i przekracza ona prawo w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Rażące naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2. Stwierdzenie więc nieważności tej decyzji w oparciu o tę właśnie przesłankę jest zgodne z prawem. Zgodne więc z prawem są decyzje organów nadzoru obu instancji, które podlegały takiej ocenie przez Sąd w niniejszej sprawie, bowiem sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem jej zgodności z prawem. Pozaprawne argumenty powoływane w skardze pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, co do jej legalności. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.