I SA/Wa 955/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2017 r. sprawy skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], po rozparzeniu odwołania S. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], uznającej S. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 27 marca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 2 pkt 9, art. 5 ust. 3 pkt 3, 3a, 3b, art. 8b, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 489, dalej "u.p.o.u.a") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), orzekł o uznaniu S. M. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wójt Gminy [...] w uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a. Ponadto organ I instancji, podniósł, że z dniem [...] stycznia 2017 r., na podstawie decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. S. M. utracił status osoby bezrobotnej z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia. W związku utratą przez S. M. statusu bezrobotnego Wójt Gminy [...] postanowił o wszczęciu postępowania wyjaśniającego dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji w okresie ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie wyższej lub równej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. S. M. jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz małoletniej córki K. M. w wysokości [...] zł miesięcznie. Prezydent Miasta [...] oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] poinformowali o następujących wpłatach dokonanych przez S. M.: - [...] 2016 r. na rzecz wypłaconych świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2016 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2016 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2016 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2017 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2017 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł; - [...] 2017 r. wpłata [...] zł, z czego na rzecz wypłaconych świadczeń przekazano kwotę: [...] zł. Wobec powyższego, w ocenie Wójta Gminy [...], zaistniały przesłanki wymienione w art. 5 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a u.p.o.u.a. (tj. odmowa bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz niewywiązywanie się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie wyższej lub równej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów), uzasadniające uznanie S. M. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. S. M. pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], podnosząc, że nie zgadza się z decyzją uznającą go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wyjaśniając, że w aktach sprawy znajdują się wszystkie jego bieżące oświadczenia majątkowe oraz wywiady środowiskowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], postanowiło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uzasadnieniu decyzji podtrzymało stawisko przedstawione przez Wójta Gminy [...] w decyzji z dnia [...] marca 2017 r., uznając zaskarżoną decyzję za zasadną. Organ II instancji podniósł ponadto, że okoliczność podjęcia z dniem [...] kwietnia 2017 r. zatrudnienia oraz dokonania w dniu [...] kwietnia 2017 r. przez S. M. wpłaty na rzecz organu egzekucyjnego wpłaty w kwocie [...] zł tytułem zaległych alimentów pozostaje bez wpływu na jego sytuację prawną, bowiem nie zmienia to faktu, że w okresie 6 miesięcy przed wydaniem przez organ I instancji zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2017 r., jak też na dzień rozpoznawania sprawy w trybie odwoławczym, nie została spełniona przesłanka niepozwalająca na wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a.). S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko w przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. z 2017 r., poz. 489). W ustępie 3 tego artykułu unormowano pozytywne przesłanki uprawniające organ właściwy dłużnika do wszczęcia postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wydania w tym względzie rozstrzygnięcia. Są to: a) uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa złożenia oświadczenia majątkowego; b) odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; c) bez uzasadnionej przyczyny odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...). W ust. 3 a art. 5 ustanowiono z kolei negatywna przesłankę wykluczającą możliwość uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wskazując, że nie wydaje się takiej decyzji wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Powyższa regulacja oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z ww. przesłanek pozytywnych stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Brak jednocześnie zaistnienia w sprawie przesłanki negatywnej umożliwia podjęcie przez organ właściwy dłużnika w tym względzie decyzji, która z kolei będzie stanowiła podstawę do złożenia wniosku o jego ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. oraz wniosku do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego (art. 5 ust. 3b u.p.o.u.a.). W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że Skarżący utracił status osoby bezrobotnej ponieważ pomimo skierowania go do pracy nie zgłosił się w zakreślonym terminie do pracodawcy. Powyższe zostało zaś potraktowane jako odmowa przyjęcia propozycji pracy i stało się bezpośrednim asumptem do wydania decyzji przez organ I instancji. Niezależnie od treści wyjaśnień S. M. w tym przedmiocie, z akt sprawy wynika, że po wydaniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r., a przed wydaniem decyzji organu II instancji z dnia [...] maja 2017 r., Skarżący podjął zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę z dnia [...] kwietnia 2017 r. Taki stan faktyczny i prawny nie uprawniał zatem, w ocenie Sądu do uznania go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w dacie wydawania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W tej sytuacji podjęcie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji narusza zastosowany przepis prawa materialnego. Wbrew stanowisku organu wskazanemu w treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji, warunkiem uznania dłużnika za uchylającego się od świadczeń alimentacyjnych jest w tym przypadku nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia. Musi być ona faktem w chwili wydawania decyzji. Ewentualne zastosowanie art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. stanowi natomiast wyłączenie możliwości zastosowania sankcji w postaci wydania omawianej decyzji w przypadku, gdy dłużnik, pomimo spełnienia przesłanek pozytywnych uznania go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w okresie ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W sprawie niniejszej Kolegium trafnie wskazało na okoliczność, że Sebastian Miąsek nie wywiązuje się z zobowiązań alimentacyjnych w stopniu, który uzasadniałby zastosowanie normy art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. Jednocześnie jednak organ pominął w swojej ocenie fakt podjęcia pracy zarobkowej przez Skarżącego jako przesłanki zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 lit. c u.p.o.u.a. w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione powyżej i wyda decyzję uwzględniającą stan faktyczny sprawy istniejący w dniu jej wydawania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji.