I SA/Wa 955/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi B. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od [...] na rzecz B. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...] w zakresie części działki nr [...] z obrębu [...] i części działki nr [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 4 kwietnia 2018 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 4 czerwca 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 486/17. Następnie B. Z. pismem z 14 marca 2019 r. wystąpiła z wezwaniem do wykonania wskazanego wyroku sądu o sygn. akt I SAB/Wa 486/17. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, opatrzonej datą 29 marca 2019 r., B. Z. zarzuciła Prezydentowi [...] niewykonanie wyroku z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17 i wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 22925,15 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie wykonał ww. wyroku i 14 marca 2019 r. został wezwany do jego wykonania. Bezczynność organu ma charakter notoryczny, a sama grzywna nie zdyscyplinuje go do wykonania wyroku. W ocenie skarżącej dopiero nałożenie na organ obowiązku zapłaty sumy pieniężnej na rzecz skarżącej może zmotywować organ do zakończenia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że konieczność ponownej analizy obszernego materiału zgromadzonego w sprawie oraz jej skomplikowany charakter spowodowało opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy w terminie zakreślonym przez Sąd. Niezakończenie sprawy wynika również z bardzo dużej ilości wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści powyższego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...] w zakresie części działki nr [...] z obrębu [...] i części działki nr [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 4 kwietnia 2018 r., co oznacza, że termin załatwienia niniejszej sprawy upływał z dniem 4 czerwca 2018 r. Skarżąca pismem z 14 marca 2019 r. wezwała Prezydenta do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SAB/Wa 486/17. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał ww. wniosku. Wobec powyższego, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem sądu z 19 grudnia 2017 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięcia sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17, przybrała w okolicznościach rozpoznawanej sprawy charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem, aby organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 486/17, podejmował w sprawie jakiekolwiek czynności. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy oraz okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku nie podjął w sprawie żądnych czynności, bezczynność organu w wykonaniu wyroku należało uznać za mającą charakter kwalifikowany. Sąd uznał jednocześnie, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić trzeba, że suma pieniężna określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Przyznanie takiej sumy uzasadniać mogą szczególne okoliczności danej sprawy administracyjnej, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz strony skarżącej wyrok sądu nadal nie zostanie wykonany. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, a nałożona grzywna jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym organ do wykonania wyroku i rozpoznania sprawy. Przy czym Sąd uwzględnił okoliczność, że grzywna może zostać wymierzona wielokrotnie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).