I SA/Wa 955/22

WyrokWSA w Warszawie2023-01-11

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Anna Fyda-Kawula, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu i zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, wydana w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jest prawidłowa, jeśli pierwotna decyzja przyznająca świadczenie została uchylona z mocą wsteczną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej nie narusza prawa. Uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze z mocą wsteczną na mocy ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji skutkuje tym, że świadczenia wypłacone w poprzednich okresach stają się nienależnie pobrane i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Sąd podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ jest związany wcześniejszą, ostateczną decyzją uchylającą prawo do świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zobowiązującej I. P. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Świadczenie zostało przyznane decyzją Burmistrza Miasta P. z 2017 r., jednak następnie uchylono ją decyzją z 2019 r. z uwagi na fakt, że mąż skarżącej podlegał przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z pracą w Niemczech. Minister Rodziny i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego ustalającą zwrot świadczenia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. brak zbadania, czy faktycznie pobierała świadczenia w Niemczech oraz naruszenie przepisów o terminach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Bożena Marciniak, , Protokolant referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 14 stycznia 2022 r. nr DSZ-V.5321.1.1271.2.2021.AC w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę. Minister Rodziny i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania I. P., decyzją z 14 stycznia 2022 r. nr DSZ-V.5321.1.1271.2.2021.AC utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 18 października 2021 r. nr 4602/ŚW/2021 w sprawie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 27 stycznia 2021 r. nr 380/ŚW/2021 odmówił I. P. prawa do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego na dzieci: J. P. oraz A. P. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. W uzasadnieniu podkreślił, że z uwagi na zatrudnienie ojca dzieci oraz męża skarżącej W. P. od [...] kwietnia 2015 r. na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, w sprawie skarżącej zastosowanie miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponadto Wojewoda wskazał, że ze względu na brak aktywności zawodowej skarżącej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w niniejszej sprawie pierwszeństwo zastosowania miało ustawodawstwo niemieckie. W związku z tym, że kwota świadczeń niemieckich jest wyższa od kwot zasiłku rodzinnego przysługującego skarżącej w Polsce Wojewoda Mazowiecki odmówił skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w wysokości dodatku dyferencyjnego. Pismem z 22 września 2021 r. Wojewoda Mazowiecki poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. W konsekwencji Wojewoda Mazowiecki uznał, na mocy decyzji z 18 października 2021 r., że świadczenie wychowawcze w kwocie [...] zł wypłacone skarżącej za okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty i wezwał skarżącą do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W uzasadnieniu Wojewoda podał, iż powyższe świadczenie zostało przyznane skarżącej na podstawie decyzji Burmistrza Miasta P. z 18 września 2017 r. uchylonej następnie decyzją ww. organu z 14 listopada 2019 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z akt sprawy wynika, że świadczenie zostało wypłacone skarżącej za okres od października 2017 r. do września 2018 r. Od decyzji I instancji skarżąca wniosła w przewidzianym terminie odwołanie, wnosząc o: uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu podała, że nie pobierała z Niemiec żadnego świadczenia i nie miała świadomości, że pobierane świadczenia jej się nie należą. Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją z 14 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 18 października 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje m.in. obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Według art. 16 ust. 2 i ust. 6 ustawy w przypadku przebywania osoby, która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku, gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Minister podkreślił, że w niniejszym postępowaniu nie bada zasadności odmowy prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z 27 stycznia 2021 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 10 ustawy wojewoda ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepisy powołanej ustawy stosuje się odpowiednio. Natomiast stosownie do art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 i ust. 9 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się, m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6 ustawy, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty. Minister podkreślił, że obowiązek zwrotu jest instytucją zapobiegającą pobieraniu świadczenia wychowawczego przez osoby nieuprawnione do niego. Minister ustalił, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z 21 sierpnia 2017 r. skarżąca oświadczyła, że żaden z członków rodziny nie przebywa poza granicami Polski, w kraju, w którym zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponadto zarówno w decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oraz we wniosku skarżąca została pouczona, iż w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności wyjazdu członka rodziny poza granice Polski oraz uzyskania dochodu, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zostało również wskazane, że niepoinformowanie organu właściwego, prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyższej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Minister zaznaczył, iż w niniejszej sprawie kwestia skuteczności pouczenia nie budzi wątpliwości. Podsumowując, Minister wskazał, że w związku z odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. świadczenie wychowawcze wypłacone za ww. okres jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Zastosowanie powyższych ulg odbywa się na wniosek osoby zobowiązanej i pozostaje do uznania organu. Od decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 14 stycznia 2022 r. I. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej w całości decyzji skarżąca zarzuciła: 1) mającą wpływ na wynik sprawy obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające w szczególności na braku ustaleniu przez organ, czy skarżąca w ogóle pobrała na terenie Niemiec świadczenie odpowiadające świadczeniu wychowawczemu w Polsce; 2) naruszenie art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 25 ust. 1-3 ustawy poprzez błędne uznanie przedmiotowego świadczenia za nienależnie pobrane oraz błędne uznanie, że przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym pomimo braku zbadania przez organy obu instancji zaistnienia przesłanek do takiego twierdzenia, a zwłaszcza, czy skarżąca w ogóle otrzymała od organu w Niemczech świadczenie odpowiadające świadczeniu wychowawczemu pobranemu przez nią w Polsce; 3) naruszenie art. 25 ust. 6 ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji pomimo upływu dwuletniego terminu od pobrania świadczenia wychowawczego. W konsekwencji skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) uchylenie przez Sąd I instancji decyzji Wojewody Mazowieckiego z 18 października 2021 r.; 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych; 4) wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, wniosła o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody finansowej skarżącej. Uzasadniając skargę skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w odwołaniu od decyzji I instancji. Ponadto podniosła, że orzekający w sprawie Minister stwierdził zaistnienie przesłanek powstania nienależnie pobranego świadczenia mimo, że w jego ustaleniach brakuje jakichkolwiek informacji na temat przepisów obowiązujących w państwie obcym, a przewidujących w sposób wyraźny uprawnienie W. P., jako osoby pracującej w Niemczech do przyznawanych tam świadczeń. Zdaniem skarżącej istotne jest to, iż w decyzji zobowiązującej do zwrotu świadczenia brakuje ustaleń na temat wydania przez organy państwa członkowskiego aktu przyznającego świadczenie zagraniczne na skutek skonkretyzowania takiego przepisu. W ocenie skarżącej dopiero bowiem taki akt wraz z dowodami przyjęcia wypłaty świadczeń niemieckich, będących odpowiednikami polskich świadczeń, umożliwiałoby konkretyzację przepisów o świadczeniach w Polsce jako nienależnie pobranych. Nadto, skarżąca podniosła, że reguły mające na celu zapobieganiu nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim bezpodstawnie nie pozbawiają osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo państwa członkowskiego. Dlatego też skarżąca zaznaczyła, że W. P. otrzymał świadczenie z Niemiec na małoletnie dzieci dopiero od 1 lutego 2018 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 26 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 r. poz. 1981 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą zmieniającą" sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres do 31 maja 2022 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych (obowiązujących do 1 stycznia 2022 r.). Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2022 r.) osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Z kolei według ust. 2 pkt 3 tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Według art. 25 ust. 3 ustawy od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Art. 25 ust. 6 ustawy przewiduje, że decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie jest wydawana, jeżeli od terminu jego pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. W niniejszej sprawie świadczenia wychowawcze przyznane I. P. na wychowanie dzieci J. P. i A. P. ostateczną decyzją Burmistrza Miasta P. z 18 września 2017 r. nr SR.525.001374.2017 zostały wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Jak wynika ze stanowiska Wojewody Mazowieckiego z 25 października 2019 r. W. P. (mąż skarżącej) od 1 maja 2015 r. podlega przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.) w związku z prowadzoną od 16 kwietnia 2015 r. działalnością gospodarczą na terenie Republiki Federalnej Niemiec. O tym fakcie Burmistrz Miasta P. dowiedział się po wydaniu i zrealizowaniu wypłaty świadczeń wychowawczych ustalonych na mocy decyzji z 18 września 2017 r. nr SR.525.001374.2017. Mając zatem na uwadze art. 16 ust. 6 w zw. z ust. 2 ustawy Burmistrz Miasta P. decyzją z 14 listopada 2019 r. nr SR.525.003256.2019 uchylił swoją decyzję z 18 września 2017 r. nr SR.525.001374.2017 za okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. w zakresie przyznania świadczeń wychowawczych na A. P. i J. P. Decyzję tę odebrała I. P. osobiście 14 listopada 2019 r. Z akt sprawy nie wynika, aby od tej decyzji zostało wniesione odwołanie. Wobec tego decyzja kasacyjna stała się ostateczna i wykonalna z upływem 28 listopada 2019 r. Uchylenie przez Burmistrza Miasta P. swojej decyzji z 18 września 2017 r. miało podstawę prawną w art. 16 ust. 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji kasacyjnej, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2 (m.in. w przypadku przebywania jednego z rodziców dziecka w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skutkiem prawnym opisanej wyżej ostatecznej decyzji kasacyjnej z 2019 r. było to, że w 2017 r. to marszałek województwa, a w 2018 r. to wojewoda byli organami administracji publicznej właściwymi rzeczowo do wydania decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze realizowane w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, co wynikało z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy w ówczesnym brzmieniu. Z kolei Burmistrz Miasta P. w 2017 r. był organem właściwym rzeczowo (art. 19 i art. 20 kpa) jedynie do prowadzenia postępowań i do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, do których nie miały zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co wynikało z art. 2 pkt 11 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy w ówczesnym brzmieniu. Konsekwencją ostatecznej decyzji kasacyjnej z 2019 r. było następnie wszczęcie przez Wojewodę Mazowieckiego z urzędu postępowania o ustalenie i zwrot nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych i wydanie, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust. 10 w zw. z art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 ustawy, decyzji ustalającej nienależnie pobrane przez I. P. świadczenia wychowawcze na dzieci i zobowiązującej matkę dzieci do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi do dnia wydania decyzji w łącznej kwocie [...] zł. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że I. P., składając 21 sierpnia 2017 r. wniosek o świadczenia wychowawcze na okres świadczeniowy 2017/2018, nie poinformowała organu, że członek jej rodziny (mąż W. P.) przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w kraju, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (RFN). Nie doszło zatem do sytuacji, że przedmiotowe świadczenia wychowawcze zostały przyznane I. P. na skutek błędu organu realizującego świadczenia wychowawcze. Sąd zwraca uwagę, że decyzja wydana w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy nie miała charakteru uznaniowego. Decyzja ta była decyzją wykonawczą w stosunku do ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta P. wydanej w 2019 r. na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy. Ostateczne uchylenie ze skutkiem wstecznym decyzji z 2017 r. przyznającej świadczenia wychowawcze spowodowało bowiem taki stan, że świadczenia wychowawcze przyznane I. P. w 2017 r. i 2018 r., w wymienionych w tej decyzji okresach, utraciły swą podstawę prawną (tytuł ich przyznania) i dlatego podlegały zwrotowi jako nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że takie zagadnienia jak: podleganie bądź niepodleganie W. P. pod przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, okres w jakim miało to miejsce, rzeczywiste ubieganie się męża skarżącej w RFN o świadczenia na dzieci, obowiązujący w RFN stan prawny odnośnie tego typu świadczeń rodzinnych - mogły mieć znaczenie, ale w sprawie w której decyzję wydał 14 listopada 2019 r. Burmistrz Miasta P. W tej to sprawie organ gminny bazował na ustaleniach Wojewody Mazowieckiego, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i za jaki okres. Zatem opisana wyżej decyzja kasacyjna przesądziła, że w sprawie I. P. miały od 1 maja 2015 r. zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei w niniejszej sprawie Wojewoda Mazowiecki był związany ostateczną decyzją Burmistrza Miasta P. z 14 listopada 2019 r. i wydana przez organ wojewódzki decyzja, w oparciu o art. 16 ust. 10 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy, ma doprowadzić jedynie do ustalenia i odzyskania nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych. W niniejszej sprawie Wojewoda Mazowiecki ponownie nie ustalał przesłanek z art. 16 ust. 6 ustawy, bo tego zagadnienia nie dotyczyła jego decyzja. Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 25 ust. 6 ustawy przewidujący termin 2 lat na wydanie decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, licząc od momentu pobrania świadczeń. Przepis ten w podanym przez skarżącą brzmieniu obowiązuje bowiem dopiero od 1 stycznia 2022 r. i dotyczy spraw o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres od 1 czerwca 2022 r. (art. 20 ust. 3 w zw. z art. 26 ustawy zmieniającej). Zatem w niniejszej sprawie obowiązywał termin 10 lat na wydanie decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych, licząc od momentu pobrania tych świadczeń, a ten termin jeszcze nie upłynął. Trafnie wskazał Minister Rodziny i Polityki Społecznej, że skarżącej przysługuje prawo do ubiegania się, w oparciu o art. 25 ust. 10 ustawy, o udzielenie przez Wojewodę Mazowieckiego wybranej ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych. Przyznanie tej ulgi wymaga zaś wykazania, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze i uznając zarzuty skargi za nieskuteczne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło