I SA/Wa 956/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-07

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego, jeśli nie wykazała swojego interesu prawnego ani obligacyjnego w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 1982 r. o sprzedaży lokalu, ponieważ nie wykazała ona swojego interesu prawnego ani obligacyjnego. Brak złożenia wniosku o własność lub użytkowanie wieczyste gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. spowodował przejście gruntu i budynku na własność Państwa, a następnie innych podmiotów, co wyklucza posiadanie przez skarżącą jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości lub lokalu. Sąd podzielił stanowisko organu, że brak interesu prawnego uniemożliwia uznanie skarżącej za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że nie ma ona interesu prawnego ani przymiotu strony. Organ administracji uznał, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie wykazała ona swojego interesu prawnego ani obligacyjnego w przedmiotowej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez A. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] umarzającej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. nr [...] orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], obecnie ul. [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że prawa strony muszą wynikać z konkretnego przepisu prawa, na co wielokrotnie wskazywał sąd administracyjny w swoich wyrokach. Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie wykazała, iż przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], w rozumieniu art. 28 kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem organu, w świetle ugruntowanego orzecznictwa zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83, nie publ.; wyrok NSA z dnia 10 maja 1989 r. sygn. akt IV SA 1254/88, nie publ.; wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93, nie publ.; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1123/2001, nie publ.; wyrok WSA z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 599/04, nie publ.), pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 oraz inne przepisy kpa, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku danej osoby. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnioskodawcy takiego interesu nie posiadają. Nie posiadali go w dniu wydania kwestionowanej decyzji o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...], tj. w dniu 5 czerwca 1982 r., i nie posiadają go również obecnie w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Bezsporne jest, zdaniem organu, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości zarówno budynkowej jak i gruntowej, w dniu wydania ww. decyzji z dnia [...] czerwca 1982 r. był Skarb Państwa, ponieważ nie został złożony przez dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości wniosek w oparciu o dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm.). A zatem, po upływie 6 miesięcy od objęcia nieruchomości gruntowej, tj. z dniem 16 lutego 1949 r. (objęcie nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. - Dz. Urz. Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy Nr 20 pkt 3), zarówno grunt jak i budynek przeszedł na własność państwa. Obecnie właścicielem całego budynku, w tym również lokalu nr [...] (postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy o nabyciu spadku z dnia 31 września 1990 r. sygn. akt III Ns 1159/90 oraz akt notarialny Rep. [...] z dnia 4 grudnia 1998 r. - umowa zamiany) i użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej jest T. Ś., a właścicielem gruntu jest obecnie W. A zatem, zdaniem organu, zarówno w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak i obecnie, skarżącej A. S. nie przysługiwał i nie przysługuje żaden tytuł prawnorzeczowy ani do gruntu, na którym posadowiony jest budynek, w którym znajduje się lokal nr [...] ani też do budynku lub samego lokalu. Zdaniem organu, skarżąca nie miała również uprawnień o charakterze obligacyjnym. Takiego uprawnienia nie można wywieść z podnoszonego we wniosku faktu złożenia przez poprzedniczkę prawną skarżącej wniosku w oparciu o uchwałę Rady Ministrów nr 11 z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddawania niektórych terenów na obszarze W. w wieczyste użytkowanie i nie rozpoznania go ostateczną decyzją, bowiem samo złożenie wniosku nie stwarzało i nie stwarza żadnych uprawnień po stronie wnioskodawców, które pozwoliłyby na uznanie, że przysługuje im przymiot strony w innym postępowaniu dotyczącym tej samej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło również, że rozpoznając niniejszą sprawę jest związane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 1989 r. sygn. akt I SA 1054/88, w którym Sąd oddalając skargę na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. z dnia [...] czerwca 1988 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzjami ostatecznymi Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] czerwca 1982 r. nr [...] i [...] dotyczącej sprzedaży budynku i oddania w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...] uznał, iż zarówno A. S. jak i M. Z. nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. A zatem, ponieważ od tamtej pory stan formalno-prawny nie uległ zmianie, to stanowisko Sądu odnośnie prawa do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 1982 r. zawarte w ww. wyroku wiąże w dalszym ciągu organy administracji publicznej. Reasumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż nie było podstaw prawnych do wszczęcia postępowania nadzorczego w oparciu o wniosek A. S. Skoro jednak postępowanie to zostało wszczęte i strony zostały powiadomione o jego wszczęciu, to po stwierdzeniu przez Kolegium, iż wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony tego postępowania, zasadnie je umorzyło w oparciu o art. 105 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło również, że skoro uznano, iż postępowanie nie zostało skutecznie wszczęte, ponieważ wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony, to tym samym nie można było dokonywać analizy zgłoszonych zarzutów w trybie art. 156 § 1 kpa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. S.; zarzucając naruszenie art. 8 i 9 kpa, art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 28 kpa, art. 77 i 107 kpa oraz art. 105 kpa przez przyjęcie, że skarżącej nie ma interesu prawnego i nie przysługuje jej przymiot strony - skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, jako wydanych z naruszeniem tego prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem A. S. z dnia [...] marca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1982 r. orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], obecnie ul. [...] w W. Przedmiotem skargi jest umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 1982 r. orzekającej o sprzedaży lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 1982 r. orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], obecnie ul. [...]. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek wynikający z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy odnośnie nieruchomości położonej przy ul. [...] nie został złożony przez byłych właścicieli nieruchomości - poprzedników prawnych zarówno skarżącej A. S. jak również uczestnika T. Ś., a zatem zarówno grunt jak i budynek przeszedł na własność Państwa. Oznacza to, że skarżąca nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1982 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...]. Skarżąca A. S. nie wykazała, że przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1982 r. o sprzedaży lokalu nr [...] w domu mieszkalnym wraz z udziałem w gruncie przy ul. [...], obecnie ul. [...], w rozumieniu art. 28 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 919/04 stwierdził, że byli właściciele gruntów warszawskich mają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w budynku znajdującym się na gruncie będącym poprzednio ich własnością, w sytuacji gdy odzyskali część lokali (niesprzedanych), a jednocześnie stwierdzono, że decyzja o odmowie ustanowienia na ich rzecz własności czasowej (użytkowania wieczystego) w części dotyczącej sprzedanych lokali została wydana z naruszeniem prawa. Powyższy pogląd niniejszy skład orzekający podziela w zupełności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło