I SA/Wa 958/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-22
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Anna Łukaszewska-Macioch, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe (PKP) może nabyć z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, który w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdował się w jego posiadaniu, pomimo że grunt ten był przeznaczony pod tereny rolne i nie posiadał on dokumentów potwierdzających jego przekazanie w formie prawem przewidzianej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej oceny dokumentów, a przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał zastosowania. Podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku powinien stanowić art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z tym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu, stają się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP, a budynki na nich znajdujące się – ich własnością. Ustawa ta nie wyklucza uwłaszczenia terenów rolnych, a jedynym zastrzeżeniem jest brak naruszenia praw osób trzecich, czego w tej sprawie nie stwierdzono.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami (PKP) na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. PKP wnioskowały o uwłaszczenie, twierdząc, że grunt był w ich posiadaniu w dniu 5 grudnia 1990 r. i znajdowały się na nim budynki. Organy administracji odmówiły, uznając, że grunt był przeznaczony pod tereny rolne i nabycie prawa użytkowania wieczystego naruszyłoby przepisy. PKP argumentowały, że płacenie podatku od nieruchomości świadczy o działalności gospodarczej innej niż rolnicza i powołały się na uchwałę NSA.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz P. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2005 r. sprawy ze skargi P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia mieniem Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...].05.2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania P. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha. utrzymał w mocy decyzję wojewody.
W uzasadnieniu podniósł, że wnioskiem z dnia 14.05.2002 r. P. wystąpiły o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego powyższego gruntu. Nieruchomość ta znajdowała się w dniu 5.12.1990r. w zarządzie P. Dokumentem potwierdzającym zarząd są oświadczenia o władaniu gruntem w dniu 5.12.1990 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przez dyrektorów P. Linii [...] Spółka Akcyjna Zakład Linii [...] w O.
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997 r.- o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.) decyzją z dnia [...].03.2004r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. przez P. prawa wieczystego użytkowania tego gruntu. Odmowę uzasadnił tym, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 5.12.1990 r. była przeznaczona pod tereny rolne, dlatego też nabycie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu w dniu 5.12.1990 r. nie mogło nastąpić, bo naruszyłoby normę prawną wynikającą z art. 200 oraz art. 2 ust. 2 powyższej ustawy. Nie ma tu również zastosowania art. 37 ustawy o komercjalizacji. Od decyzji tej odwołanie do Ministra Infrastruktury wniosły P., podnosząc w nim, że na spornej działce znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczy wybudowane około 1900 r. oraz budynek posterunku dróżnika przejazdowego dla potrzeb ruchu kolejowego, które w dniu 5.12.1990 r. były w posiadaniu P. Zgodnie z ustawą z dnia 8.09.2000r.- o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" oraz przepisami wykonawczymi do ustawy, jednym z dokumentów potwierdzających posiadanie jest płacenie podatku od nieruchomości, a P. taki płaciły ( deklaracja podatkowa znajduje się w aktach sprawy). Zdaniem P. grunt na którym znajdują się budynki nie spełnia kryteriów nieruchomości rolnej określonej w kodeksie cywilnym. Odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego uniemożliwia P. realizację zadań wynikających z powyższej ustawy. Stwierdzili, że plany zagospodarowania przestrzennego utraciły moc prawną i wnieśli o zmianę decyzji Wojewody oraz stwierdzenie nabycia przez P
w trybie art. 34 ustawy powyższej prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu i prawa własności budynków tam się znajdujących.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie uznał za zasadne argumenty Wojewody [...] i utrzymał w mocy jego decyzję z dnia [...].03.2004 r.
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...].05.2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 16.03.2004r., dodając, że płacenie przez P. podatku od nieruchomości przesądza o tym, że grunt ten zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza i nie stanowi gruntu rolnego. Przywołano uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.04.2001r. sygn. FPK 3/00 w której sąd stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1.01.1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy i podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w ustawie z dnia 12.01.1991 r. – o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro zatem zdaniem skarżącego grunt ten nie jest objęty przepisami o podatku rolnym, to nie stanowi nieruchomości rolnej. Ponadto sporna nieruchomość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż w niej podniesione. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy . Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji.
Stwierdzić należy, że dokonana zaskarżoną decyzją odmowa stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5.12.1990r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha narusza obowiązujące prawo. Podstawę prawną decyzji powyższej, jak to wynika z jej uzasadnienia, stanowi art. 200 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741). Wbrew twierdzeniom organu art. 200 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Zdaniem Sądu organy dokonały błędnej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, z których nie wynika, aby P. legitymowały się prawem zarządu do spornej nieruchomości, bowiem posiadanie tego gruntu udowodniły na podstawie art. 75 kpa. W takiej sytuacji samodzielną podstawę prawną do rozpatrzenia wniosku powinien stanowić art. 34 ustawy z dnia 8.09.2000r.- o komercjalizacji, restrukturyzacji, i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. z 2000r., Nr 84, poz. 948).
Z przepisu tego wynika, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5.12.1990r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach, stają się z mocy prawa nieodpłatnie własnością P. Treść powyższej ustawy nie przewiduje, że tereny rolne nie mogą być uwłaszczone. Jedynym zastrzeżeniem
jest to, aby nabycie praw nie naruszało praw osób trzecich. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika,
( pismo starosty z dnia 16.07.2002r. nr [...]), że nie istnieją prawa osób trzecich do spornej działki. Natomiast bezspornym jest, że nieruchomość ta położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowej [...], i zabudowana jest budynkami dróżnika przejazdowego, co potwierdza posiadanie jej przez P.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło