I SA/Wa 958/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-29

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Bogdan Wolski, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, działając w trybie wyjaśnienia treści decyzji na podstawie art. 113 § 2 Kpa, jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia nowego stanu faktycznego dotyczącego granic zabytku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, działając w trybie wyjaśnienia treści decyzji na podstawie art. 113 § 2 Kpa, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie nowego stanu faktycznego dotyczącego granic zabytku. Tryb ten służy jedynie wyjaśnieniu wątpliwości co do treści istniejącej decyzji, a nie jej merytorycznej korekcie czy ustalaniu nowych faktów. Organy obu instancji naruszyły przepisy Kpa, w tym art. 7, 77 § 1, 80, 113 § 2 oraz art. 136 Kpa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o geodezyjne wyznaczenie granic zabytku nieruchomego, wskazując na rozbieżności w decyzjach z 1958 r. i 1967 r. dotyczących jego położenia. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie wyjaśniające przebieg granic, które zostało utrzymane w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i nieprawidłowe określenie granic zabytku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia przebiegu granic zabytku nieruchomego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego W.S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu zażalenia W.S., postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] wyjaśniające przebieg granicy grodziska zwanego "[...]" lub "[...]" w miejscowości A., gm. K. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W.S. w dniu [...] lutego 2008 r., jako podstawę działania wskazując art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, złożył wniosek o geodezyjne wyznaczenie i wskazanie granic obiektu określanego jako "[...]" lub "[...]", wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...]. We wniosku podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków dwiema decyzjami: z dnia [...] maja 1958 r. oraz z dnia [...] grudnia 1967 r., a decyzje te nie są jednoznaczne w kwestii położenia przedmiotowego zabytku. W zależności od ich interpretacji obiekt znajduje się na terenie będącym własnością wnioskującego bądź Gminy K. Zdaniem wnioskodawcy wątpliwości, co do lokalizacji zabytkowego obiektu uniemożliwiają wykonywanie obowiązków wynikających z treści art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], postanowił sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], w ten sposób, że zdanie: "Zewnętrzny skraj fosy i granice działki nr [...] wytyczają granice terenu zabytkowego" zastąpił zdaniem: "Zewnętrzny skraj fosy znajdujący się na działce nr [...] wytycza granice terenu zabytkowego". Ponadto wyjaśnił treść tej decyzji wskazując, że "grodzisko wpisane do rejestru zabytków położone jest na dwóch działkach o obecnych nr geod. [...] i [...] i ma kształt owalny. Granicę w/w grodziska stanowi granica fosy biegnąca w odległości 15 m od korony wału grodziska". Dodatkowo granicę obszaru wpisanego do rejestru zabytków oznaczono na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część postanowienia. Od powyższego postanowienia W.S. złożył zażalenie wskazując, że dokonane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków sprostowanie decyzji zmienia jej sens i sentencję i skutkuje przesunięciem granic zabytku, co nie jest możliwe w trybie sprostowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2008 r. prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1967 r., wykracza poza żądanie strony, która wniosła o geodezyjne wyznaczenie i wskazanie granic zabytku, a nadto zmieniło rozstrzygnięcie decyzji, co nie powinno mieć miejsca. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał również, że organ pierwszej instancji wyjaśnił którędy przebiega faktyczna granica zabytkowego obiektu, ale nie podał na jakiej podstawie wyznaczył jej przebieg, sytuując grodzisko na dwóch działkach geodezyjnych. Zalecił jednocześnie, by w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji oparł się na podziałach geodezyjnych działek obowiązujących w dniu wpisania obiektu do rejestru zabytków, a ustalone na tej podstawie granice zabytku naniósł na mapę obrazująca aktualny podział działek. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] wyjaśnił przebieg granicy grodziska zwanego "[...]" lub "[...]" w miejscowości A., gm. K., wskazując, że "do rejestru zabytków wpisane jest grodzisko otoczone wałem i fosą, położone na dwóch działkach o obecnych nr geod. [...] i [...]. Teren wpisany do rejestru zabytków to część działki nr [...] i część działki nr [...]. Obszar ten ma kształt zbliżony do owalu, wydłużonego w kierunku wschodnim, którego granice przebiegają od północy, zachodu i południa w odległości 15 m od szczytu wału grodziska, a od wschodu po znacznej części wschodniej granicy działki nr [...]". W uzasadnieniu postanowienia organ ustosunkował się do uchybień wymienionych w postanowieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. Organ wskazał, że: granice zabytku wyjaśniono zgodnie z opisem zawartym w decyzjach o wpisie do rejestru zabytków z dnia [...] maja 1958 r. oraz z dnia [...] grudnia 1967 r.; nie wyznaczano nowej granicy grodziska, ponieważ zawsze było ono położone na dwóch działkach, co wynika z decyzji o wpisie do rejestru zabytków z dnia [...] maja 1958 r.; grodzisko ma powierzchnię [...] m2 ([...] ha), działka nr [...] (obecnie [...]) ma powierzchnię [...] ha, więc zabytek nie może być w całości położony na tej działce - jego znaczna część leży na terenie działki nr [...] (obecnie [...]); podział geodezyjny działek nie zmienił się od dnia wpisania nieruchomości do rejestru zabytków, zmieniła się jednie numeracja - działki oznaczone w latach 1958 i 1967 r. numerami [...] i [...] noszą obecnie numery odpowiednio [...] i [...], co znajduje potwierdzenie w pismach Starostwa Powiatowego w S. oraz wynika z porównania wyrysu z 1967 r. z mapą wydaną w 2004 r. przez Starostwo Powiatowe w S. (oba w skali 1 :5000). Jako integralną część postanowienia organ załączył mapę w skali 1 :500, na której zostały oznaczone granice zabytku. Na powyższe postanowienie W.S. złożył zażalenie wnosząc o jego całkowite uchylenie, wskazując, że nie określa ono prawidłowych granic zabytku. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 113 § 2 Kpa, organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji. Organ podał, że na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] maja 1958 r., nr [...] do rejestru wpisano "grodzisko w A., gm. K. pow. S., woj. [...], zwane przez ludność >[...]< lub >[...]<. Grodzisko ma kształt wydłużonego owalu, otoczone wałem i położone na gruncie ob. A.S., na lewo od drogi polnej A.-S. - u zachodniego krańca wsi, na krawędzi doliny rzeki (...). Granica obiektu przebiega po 15 m. na zewnątrz od szczytu wału. Obszar zabytku wynosi [...] m2". Minister zauważył, że na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 1967 r. do rejestru zabytków wpisano "grodzisko zwane >[...]< lub >[...]< w A. położone na gruntach ob. A.S., w odległości ok. 300 m na zachód od krańca wsi. Obiekt znajduje się na dz. nr [...], zakwalifikowanej jako nieużytek o pow. [...] arów. Wschodnia część działki użytkowana była jako kopalnia [...]. Grodzisko ma postać pierścieniowatego wału otaczającego przestrzeń o średnicy ok. 25 m. Od zewnątrz wokół wału przebiega fosa. Zewnętrzny skraj fosy i granice działki nr [...] wyznaczają granice terenu zabytkowego". Zdaniem organu odwoławczego, z opisanego stanu faktycznego wynika, że w decyzji z 1958 r. został wskazany właściciel nieruchomości – A.S. oraz powierzchnia obszaru zabytku – [...] m2, natomiast nie wskazano numeru ewidencyjnego działki gruntu. W drugiej decyzji ustalono, że zabytek położony jest na działce o numerze ewidencyjnym [...], jej właścicielem jest również A.S., a jej powierzchnia wynosi [...] m2, przy czym wskazano, że część działki była użytkowana jako kopalnia gliny przez Gminę K. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, a także treść wniosku W.S., w którym stwierdzono, że działka nr [...] odpowiada obecnie działce nr [...], która nie stanowi jego własności, Minister stwierdził, że organ pierwszej instancji, wyjaśniając treść w/w/ decyzji, powinien był ustalić nieruchomości, których właścicielem był A.S. oraz Gmina K., ich powierzchnię, zaistniałe ewentualne zmiany stanu prawnego i faktycznego, a następnie wydać rozstrzygnięcie na podstawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie organu odwoławczego, z opisanego powyżej stanu faktycznego wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków przeprowadził postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie. Minister zauważył, że przeprowadził uzupełniający dowód w postaci oględzin zabytku w dniu [...] lipca 2009 r., w których udział wzięli: przedstawiciel Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, przedstawiciel [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz W.S. - właściciel działki nr [...]. W trakcie oględzin ustalono, że zabytek znajduje się na terenie działki nr [...] należącej do W.S. a także w części na terenie działki nr [...] należącej obecnie do Gminy K. Ponadto przedstawiciel KOBiDZ stwierdził, że granice zabytku przedstawione na mapie stanowiącej załącznik do zaskarżonego postanowienia są zgodne ze stanem faktycznym. Od postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] W.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 2 Kpa wobec nie rozstrzygnięcia wątpliwości wyrażonych przez stronę w odniesieniu do treści decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków grodziska położonego w miejscowości A.; art. 124 § 2 Kpa wobec braku faktycznego uzasadnienia postanowienia dotyczącego okoliczności podlegających wyjaśnieniu w sprawie, a więc położenia, obszaru oraz przebiegu granic obszaru zabytkowego; art. 136 Kpa w zw. z art. 15 Kpa, z uwagi na przeprowadzenie czynności dowodowych, co do istoty sprawy w postaci oględzin obszaru zabytkowego dokonanych przez organ drugiej instancji z udziałem Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków oraz wydania orzeczenia na podstawie ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz podważa zaufanie do organów administracji. W skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego jest niejasne i odwołuje się do interpretacji stanu faktycznego zawartej w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], które pozostaje w sprzeczności z dotychczasowymi rozstrzygnięciami określającymi obszar na którym położony jest zabytek. Skarżący wskazał, że w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dn. [...] maja 1958 r. położenie Grodziska określone zostało opisowo, na gruncie A.S. – u zachodniego krańca wsi A., na krawędzi doliny rzeki [...], na lewo od drogi polnej A. – S. Przebieg granicy obiektu został określony na 15 metrów na zewnątrz od szczytu wału, zaś obszar zabytku wynosił [...] metrów kwadratowych. Skarżący podał, że organ pierwszej instancji oparł się również w ocenie na decyzji z dnia [...] grudnia 1967 r. o wpisaniu Grodziska do rejestru, która przedstawia ten zabytek jako obszar o pow. [...] arów (tj. [...] metrów kwadratowych) położony na działce nr [...] stanowiącej grunt A.S., zaś granice terenu zabytkowego zostały określone jako biegnące zewnętrznym skrajem fosy i granicami działki nr [...]. Skarżący zauważył, że decyzja z dnia [...] grudnia 1967 r. została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, z uwagi na objęcie nią sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W związku z powyższym organ pierwszej instancji rozpatrywał sprawę w oparciu o dwie decyzje rozstrzygające w tym samym przedmiocie. Decyzje te wbrew zapatrywaniom [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] zawierają także sprzeczne unormowania. Zdaniem skarżącego, nie jest trafne stwierdzenie, iż grodzisko zawsze położone było na dwóch działkach, gdyż nie odnosi się ono do ustalonego terenu zabytkowego, jaki został określony decyzją w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków. Zarówno decyzja z 1958 r., jak i decyzja z 1967 r. wskazują, że grunt na którym położone jest grodzisko należał do jednego właściciela, tj. A.S. Żadna z decyzji nie określa numeru działki na której położony jest teren zabytku, jak też nie określa precyzyjnie powierzchni obszaru zabytkowego. W konsekwencji nie jest wiadomo, czy obszar zabytkowy obejmuje [...] metrów kwadratowych (jak w decyzji z 1958 r.), czy jedynie [...] metrów (jak to określa decyzja z 1967 r.). Nie ma jasnych wskazówek jaki jest wzajemny stosunek tych wielkości do siebie, czy powinny podlegać sumowaniu, czy też powierzchnia wskazana w decyzji z 1967 r. zawiera się w powierzchni wskazanej w decyzji z 1958 r. Żadna z decyzji nie wskazuje na Gminę K. jako właściciela gruntu. Skarżący uważa, że opis przebiegu granic jest wzajemnie sprzeczny czego nie rozstrzygnął organ pierwszej instancji, Nie wiadomo bowiem, czy przebiegają one po linii brzegowej fosy wokół Grodziska (jak w decyzji z 1967 r.), czy też w odległości 15 m od szczytu wału (jak w decyzji z 1958 r.). Sprzeczności te nie zostały wyjaśnione, gdyż interpretacja przedstawiona przez organ pierwszej instancji do tych okoliczności się nie odnosi. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie przedstawił oceny ustaleń organu pierwszej instancji, gdyż w uzasadnieniu postanowienia ograniczył się do stwierdzenia, że "[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie wpisania zabytku do rejestru przeprowadził postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie...". Brak jest oceny merytorycznej wartości udzielonego stronie wyjaśnienia w odniesieniu do wymogów z art. 113 § 2 Kpa. Zdaniem skarżącego, z faktu podjęcia przez organ odwoławczy czynności dowodowych w postaci oględzin zabytku wnosić można, iż wyjaśnienie przedstawione przez organ pierwszej instancji jest niewystarczające. Dopiero czynności podjęte przez przedstawiciela KOBiDZ na gruncie dały podstawę do określenia miejsca położenia zabytku. Skarżący wskazał, że w treści postanowienia Ministra brak jest odniesienia się do miejsca położenia obszaru zabytkowego, określenia jego faktycznej powierzchni oraz przebiegu granic, a więc okoliczności, które budziły wątpliwość W.S. Ogólnikowe odwołanie się do mapy stanowiącej załącznik do postanowienia jest niewystarczające, gdyż ustaleń powyższych na podstawie mapy poczynić się nie da. W ocenie skarżącego, postępowanie dowodowe, którego przedmiotem jest ustalenie kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznej, nie mieści się w kategorii dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w rozumieniu art. 136 Kpa, gdyż narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kpa). W tym stanie rzeczy stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie opiera się na sentencji decyzji o wpisaniu obiektu określonego jako grodzisko pod nazwą "[...]" lub "[...]", lecz wskazuje na mapę jako źródło interpretacji praw i obowiązków wnioskodawcy. Skarżący stwierdził, że strony nie można zmuszać, by domyślała się na jakim obszarze leży obiekt zabytkowy. Brak opisu stanu faktycznego uniemożliwia ocenę tej kwestii oraz przesłanek przyjętych ustaleń. Skarżący podał, że wykorzystuje rolniczo grunty wokół obszaru zabytkowego, a więc występujące różnice w określeniu powierzchni obszaru oraz przebiegu granic są istotne, ze względu na ochronę zabytku oraz realizację interesów gospodarczych przez stronę. W konsekwencji strona nadal nie ma pewności, co do lokalizacji obiektu zabytkowego, dlatego też zaskarżone postanowienie powinno być uchylone zgodnie z 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem wskazane uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 113 § 2 Kpa organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji. Z przepisu tego wynika, że znajduje on zastosowanie w sytuacji gdy konkretna decyzja obarczona jest wadą nieistotną, tzn. nie wymagającą zmiany, uchylenia decyzji, czy stwierdzenia jej nieważności. Tryb przewidziany w powyższym przepisie znajduje zatem zastosowanie wówczas, gdy treść konkretnej decyzji, ze wskazanych przez stronę lub organ egzekucyjny przyczyn, budzi wątpliwości tych podmiotów. Chodzi przede wszystkim o sytuację, gdzie organ używa w wydanym przez siebie akcie pojęć wieloznacznych, czy niedookreślonych i w ten sposób utrudnia precyzyjne ustalenie przedmiotu i zakresu przyznanego prawa lub nałożonego obowiązku. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zastosował przepis art. 133 § 2 Kpa, aby wyjaśnić na żądanie W.S. (pismo z dnia z dnia [...] stycznia 2008 r.) przebieg aktualnej granicy zabytku archeologicznego, określanego jako "[...]" lub "[...]", wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...], na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym A. Z akt administracyjnych, a w szczególności z wydanego w sprawie postanowienia z dnia [...] stycznia 2009 r. nie wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił treść konkretnej decyzji, lecz ustalił przebieg granicy zabytku nr [...] na podstawie analizy uzyskanego na potrzeby prowadzonego postępowania materiału dowodowego, w tym dwóch obowiązujących decyzji: decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] maja 1958 r., nr [...] i decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...]. Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły art. 113 § 2 Kpa, a organ odwoławczy dodatkowo 138 § 1 pkt 1, w stopniu który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. i zażaleniu W.S. domagał się geodezyjnego wyznaczenia granic zabytku wskazując na – istniejące jego zdaniem – rozbieżności, co do zakresu rozstrzygnięć zawartych w decyzjach z 1958 r. i 1967 r., a zatem obowiązkiem organów było wyjaśnienie, czy wniosek z dnia [...] stycznia 2008 r. jest rzeczywiście żądaniem wyjaśnienia treści decyzji, a jeżeli tak, to której (podczas rozprawy sądowej skarżący oświadczył, że nie kwestionował decyzji z 1958 r., ponieważ się z nią zgadza, natomiast wniosek o wszczęcie sprawy o wyjaśnienie przebiegu granic zabytku złożył w takiej intencji, aby organ w postanowieniu określił zarówno powierzchnię terenu objętego ochroną konserwatorską należącego do skarżącego, jak również umożliwił przeniesienie granic nieruchomości zabytkowej na grunt). Brak poczynienia ustaleń w tym zakresie świadczy o tym, że organy obu instancji wydały swe postanowienia z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zastrzeżenia Sądu budzi również to, że organy obu instancji działając w trybie art. 113 § 2 Kpa przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, mające na celu wyjaśnienie aktualnego przebiegu granicy przedmiotowego zabytku. Zdaniem Sądu, w toku postępowania prowadzonego na podstawie tego przepisu organy nie są uprawnione do prowadzenia postępowania dowodowego (gromadzenia dokumentów - wypisów z rejestru gruntów, mapy obrazującej położenie zabytku, informacji geodezyjno - prawnej dotyczącej działek nr [...] i [...], czy przeprowadzenia dowodu z oględzin) mającego doprowadzić do wydania "nowego" rozstrzygnięcia merytorycznego w kwestii opisu zabytku. Tryb tzw. "wykładni decyzji" organ stosuje bowiem wówczas, gdy nie ma zamiaru korygowania rozstrzygnięcia decyzji, lecz wyjaśnienie jak decyzję swą rozumie. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji wydały zaskarżone postanowienia z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 Kpa, a organ odwoławczy dodatkowo art. 136 Kpa, w stopniu który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że podnoszony problem prawidłowego określenia w ostatecznych decyzjach z 1958 r. i 1967 r. przedmiotu ochrony konserwatorskiej i ustalenia położenia zabytku w terenie można rozpatrywać w kontekście istotnej wady tych decyzji, określonej w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa (trwałej niewykonalności decyzji) bądź w kontekście uzupełnienia tych decyzji, co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 Kpa). Sąd zwraca uwagę, że organ ochrony konserwatorskiej, stosując przepis z art. 113 § 2 Kpa, nie jest uprawniony do wydania jeszcze jednego rozstrzygnięcia określającego przedmiot i zakres ochrony konserwatorskiej, jeżeli chodzi o zabytek nr [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśni zakres żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2008 r. i w zależności od poczynionych ustaleń podejmie w sprawie dalsze działania. Jeżeli okaże się, że W.S. w powyższym wniosku nie domaga się wyjaśnienia treści konkretnej decyzji, lecz określenia powierzchni zabytku nr [...] i wyznaczenia przez organ ochrony konserwatorskiej przebiegu jego granic na swoim gruncie, wówczas organ ustali, czy jest właściwy do załatwienia tego wniosku i w oparciu o jaką podstawę prawną i w jakiej formie ów wniosek należy załatwić. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie dalsze czynności procesowe lub wyda stosowny akt. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło