I SA/Wa 959/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-13
Skład orzekający: Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazała trudną sytuację materialną i zdrowotną, kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może je uzyskać, nawet jeśli jest już zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy może obejmować zarówno zwolnienie od kosztów, jak i ustanowienie pełnomocnika, a te elementy mogą być przyznane niezależnie, jeśli sytuacja wnioskodawcy tego wymaga.Stan faktyczny
P. P. złożyła skargę na uchwałę Rady dotyczącą rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił tę skargę. Następnie P. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] oraz jego Zastępcy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 959/15 odrzucił skargę P. P. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] oraz jego Zastępcy.
W tej sytuacji P. P. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, źródłem jej utrzymania są zaś świadczenia z pomocy społecznej. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Sytuacja osobista, zdrowotna i majątkowa wnioskodawczyni jest bardzo trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowenia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło