I SA/Wa 96/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup leków, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: M.Z. pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem m.in. na zakup lekarstw kurację ziołową. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], odmówił przyznania M.Z. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Od decyzji Prezydenta [...] odwołanie, w ustawowym terminie, złożył M. Z. kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy i wyjaśniło, że pomoc społeczna może zostać udzielona osobom i rodzinom, które spełniają jednocześnie dwa kryteria: kryterium dysfunkcji, o którym mowa w art. 7 ustawy o pomocy społecznej oraz kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 tej ustawy. Organ wyjaśnił przy tym, że nawet spełnienie obydwu przesłanek nie obliguje pomocy społecznej do udzielenia pomocy w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Zwrócił uwagę na przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i wskazał, że zadaniem pomocy społecznej, jest przede wszystkim udzielanie pomocy i wsparcia, a nie utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji oraz zaspokajanie ich wszystkich potrzeb i oczekiwań. Wskazał, że jak wynika z akt sprawy M.Z. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaś na jego dochód składa się zasiłek celowy w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, łącznie jego dochód wynosi [...] zł. Uzyskiwany dochód, którego wysokość nie przekracza kryterium dochodowego, uzasadnia więc przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego. Okoliczność ta jednak, zdaniem organu, nie rodzi uprawnienia do uzyskania wsparcia finansowego na pokrycie kosztów zakupu każdej potrzeby. W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji uznając, że zakup towarów określonych jako "kuracja ziołowa" nie stanowi niezbędnej potrzeby. Organ wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dokumentacji medycznej, wskazującej na konieczność stosowania przez M. Z. takiej kuracji, zaś odwołujący się nie przedstawił stosownego zaświadczenia, mimo żądania organu w tym zakresie. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego IV SA/GI 1093/12 Kolegium stwierdziło, że pokrycie ze środków publicznych zakupu środków medycznych, co do których brak jest informacji, aby były konieczne i niezbędne z medycznego punktu widzenia w procesie leczenia, nie może mieć miejsca. Ponadto uznało, że zgłoszona przez M. Z. potrzeba nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb bytowych - a więc w zakresie celów pomocy społecznej. Jak wynika poza tym z dołączonej do wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. faktury VAT nr [...], M. Z. zakupił w dniu wydania tej faktury towar określony jako "kuracja ziołowa" za kwotę [...] zł. Okoliczność ta oznacza, zdaniem Kolegium, że w istocie M. Zi. z posiadanych środków nabył potrzebę określoną we wniosku o udzielenie pomocy, której zasadność przyznania jest przedmiotem niniejszego postępowania, zaś wszczynając przedmiotowe postępowanie działał jedynie w celu zwrotu poniesionych kosztów. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a w odwołaniu brak jest nowych dowodów i okoliczności, mogących podważyć zasadność decyzji Prezydenta [...]. M. Z. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz nie rozwiązuje jego trudnej sytuacji życiowej. Wskazał, że gmina ma obowiązek i nie może odmówić pomocy osobom potrzebującym. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, zgodnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu o wskazane wyżej kryteria, Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna. Przede wszystkim wskazać należy, że zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), która stanowiła materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie natomiast do treści art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy (stanowiącego materialnoprawną podstawę wydanych w niniejsze sprawie decyzji administracyjnych), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie ma ono charakteru zamkniętego. Zatem decyzję o uznaniu zgłoszonej, przez osobę potrzebującą pomocy, potrzeby jako niezbędnej (a co za tym idzie przyznanie zasiłku celowego) przepis ten pozostawia do uznania organu administracji publicznej. W sprawie niniejszej organy obu instancji odmówiły przyznania M.Z. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na leki - kurację ziołową, uznając, że nie jest to niezbędna potrzeba życiowa, o której mowa w ww. przepisie. Ze stanowiskiem tym Sąd w pełni się zgadza. Jak wprost wynika bowiem z ww. art. 39 zasiłek celowy może być przyznany jedynie na pokrycie niezbędnych potrzeb bytowych. Jak słusznie podniosły organy obu instancji, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających konieczność przyjmowania wskazanego przez skarżącego produktu ziołowego. Subiektywne zaś lepsze samopoczucie spowodowane stosowaną przez niego kuracją ziołową, nie stanowi samo w sobie dowodu na niezbędność jej stosowania, od której zależy życie i zdrowie skarżącego. Zauważyć ponadto należy, że jak wynika z materiału dokumentacyjnego zebranego w aktach sprawy, skarżący objęty jest pomocą w formie bezpłatnych usług opiekuńczych i bezpłatnych obiadów barowych, a w związku ze złożonym wnioskiem została mu przyznania pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości [...]zł. W tym miejscu podkreślić trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie oznacza to jednak, że każda potrzeba osób zwracających się o taką pomoc będzie w pełni zaspokajana zgodnie z ich oczekiwaniami. Ponadto potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie każda zatem "potrzeba" osoby wnioskującej będzie zaspokajana. Raz jeszcze podkreślić należy, że zasiłek celowy, o który wnioskował skarżący, może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, której zaspokojenie jest konieczne do dalszej egzystencji a w przypadku braku jej zaspokojenia mogą być zagrożone warunki istnienia danej osoby. W sprawie niniejszej brak jest podstaw do uznania aby stosowana przez skarżącego kuracja ziołowa była taką właśnie niezbędną potrzebą, której brak zaspokojenia może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia. Również załączona do pisma procesowego z dnia [...] marca 2015 r. (k-49 akt sądowych), dokumentacja medyczna pozostaje bez wpływu na ocenę zgłoszonej przez skarżącego potrzeby jako niezbędnej. Co prawda przedstawione dokumenty zawierają informację wskazującą na poprawę zdrowia skarżącego, jednocześnie nie wskazują jednak aby poprawa ta miała związek ze stosowaną kuracją ziołową. Reasumując wskazać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie właściwie przeprowadziły postępowanie administracyjne oraz prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który znajduje potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym. Prawidłowo także zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasadnie również wskazały, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, gdyż celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy pomocy w wysokości przez niego oczekiwanej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.