I SA/Wa 960/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia "P." w K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 960/16 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "P." w K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: utrzymuje zaskarżone postanowienie w mocy. Stowarzyszenie "P." w K., wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "P." w Korczynie na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz że środki ze składek członkowskich oscylują około kwoty [...] zł rocznie, co pozwala jedynie na opłacenie podstawowych kosztów prowadzenia Stowarzyszenia. Działalność Stowarzyszenia opiera się o prace wykonywane społecznie. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada środków pieniężnych na rachunku bankowym, zaś stan środków w kasie to kwota [...] zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych określono na kwotę [...] zł, podobnie jak wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu "P." w K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na powyższe postanowienie skarżące Stowarzyszenie pismem z dnia [...] lutego 2015 r. złożyło sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "ppsa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu bowiem umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Rozpoznając złożony w niniejszej sprawie sprzeciw Sąd uznał, że nie jest zasadny. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że jak słusznie wskazał referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, której dość obszerny zakres został zresztą określony w Statucie Stowarzyszenia. Dochód z tej działalności służy natomiast realizacji celów Stowarzyszenia. Rację zatem należy przyznać referendarzowi sądowemu, że wnioskodawca posiada możliwości pozyskania środków na prowadzenie swojej działalności w tym na pokrycie kosztów wszczętej na skutek jego skargi sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem. W tym miejscu podkreślić należy, że dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. W tej sytuacji, Stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Z treści złożonego sprzeciwu nie wynika ponadto aby Stowarzyszenie podjęło jakiekolwiek działania w celu zgromadzenia środków finansowych na realizację swojej działalności. Wskazało jedynie, że pozyskanie sponsorów i pozyskanie środków pieniężnych jest niemożliwe. Zauważyć przy tym trzeba, że koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie na tym jej etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. Kwota ta nie jest zatem niemożliwa do zebrania od jego członków, których jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy listy jest dwudziestu sześciu. Biorąc zaś pod uwagę okoliczność, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym tzw. przymus adwokacki obowiązuje jedynie przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, strona nie ma obowiązku ustanawiania zawodowego pełnomocnika do prowadzenia swojej sprawy w całym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.