I SA/Wa 962/04

WyrokWSA w Warszawie2004-10-13

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Krystyna Kleiber, Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, który stanowi część pasa drogowego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli nie ustalono jednoznacznie, czy cały grunt znajduje się w liniach rozgraniczających ulicę i czy jego obecne zagospodarowanie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracyjne nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie ustaliły jednoznacznie, czy cały sporny grunt znajduje się w liniach rozgraniczających ulicę, a także nie zbadały, czy jego obecne zagospodarowanie jest zgodne z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy, co jest niezbędne do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z 1945 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części gruntu, który organy administracyjne uznały za część pasa drogowego. Starosta odmówił ustanowienia prawa, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na użyteczność publiczną gruntu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących pasa drogowego i chodnika oraz pominięcie dowodów przedstawionych przez nich, w tym map geodezyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niejasność stanowiska organów i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. P. i J. P. kwoty po 30 zł (trzydzieści zł) na rzecz każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi W. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. P. i J. P. kwoty po 30 zł (trzydzieści zł) na rzecz każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 962/04 UZASADNIENIE Starosta Powiatu [...] na podstawie art. 7 ust 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 lutego 1949 r. złożonego przez E. P., którego następcami są W. P. i J. P. – decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i ul. [...] (nr hip. [...]) obecnie będącego własnością Skarbu Państwa i stanowiącego część działek nr [...], [...] i [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...]. Starosta podał, że stan zagospodarowania nieruchomości oraz jej funkcja nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, gdyż działki, w których skład wchodzi nieruchomość stanowią teren ulicy [...], [...] i [...], zatem służą użyteczności publicznej. Wojewoda podał z kolei, że teren pozostaje we władaniu Zarządu Dróg Miejskich, mieści chodniki wraz z trawnikiem, i "jest to zagospodarowanie docelowe, wydzielające teren pod drogę publiczną służącą ogółowi społeczeństwa, a zatem funkcja, jaką nieruchomość spełnia związana jest z celem publicznym określonym w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 46 poz. 543 z 2000 r. – tekst jednolity)". W. P. w imieniu własnym i brata J. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie obu decyzji administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lipca 2003 r. oddalił skargę uznając, że wszystkie części dawnej nieruchomości [...] znajdują się w liniach rozgraniczających ulice i stanowią część pasa drogowego, stąd ich oddanie w użytkowanie wieczyste nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego, a nadto z niesprzecznym z tym planem faktycznym zagospodarowaniem gruntu na pasy drogowe ulic, gdyż w skład pasa drogowego wchodzą również chodniki. W skardze kasacyjnej W. P. zarzucił naruszenie art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) przez błędną wykładnie normatywnego pojęcia chodnika jako przeznaczonej do ruchy pieszych części drogi wchodzącej w skład pasa drogowego – podnosząc, że zaliczenie gruntu do pasa drogowego musi wynikać z położenia względem linii rozgraniczających ulicę a nie tylko z faktycznego zagospodarowania polegającego na ułożeniu chodnika – oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez pominięcie dostarczonego w postępowaniu sądowym dowodu w postaci sporządzonej [...] czerwca 2003 r. przez uprawnionego geodetę mapy sytuacyjnej nieruchomości hip. [...] i [...], z której wynika że w każdym razie część obecnej działki nr [...], o powierzchni [...] m², położona przy ul. [...] – [...], nie wchodzi w skład pasa drogowego, gdyż pozostaje poza projektowanymi liniami rozgraniczającymi ulicę. Naczelny Sąd Administracyjny uznając że stanowisko organów administracyjnych było niejasne, nie zostało poparte stosownymi dokumentami i nie ustaliło czy wszystkie części dawnej nieruchomości [...] są położone w liniach rozgraniczających ulice – wyrokiem z dnia 19 maja 2004 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd rozpoznający sprawę nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, dostępnego w sprawie, nie odnosząc się też do złożonej przez skarżącego mapy geodezyjnej, a przez to nie ustalił stanu sprawy. W toku ponownego rozpoznania pełnomocnik skarżących złożył mapy – sytuacyjną wykonaną w dniu [...] września 2004 r. oraz analizującą projektowane linie rozgraniczające dróg – ulic [...] i [...], wykonaną w dniu [...] października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Stosownie do przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd któremu została przekazana sprawa związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie niniejszej uznał on, że decyzje organów administracyjnych naruszyły zasadę wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071), nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 106 § 3 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. zezwala Sądowi Wojewódzkiemu na przeprowadzenie, z urzędu lub na wniosek, dowodów uzupełniających "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". W myśl art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przesłankami ustanowienia użytkowania na rzecz poprzednich właścicieli było: - posiadanie gruntu w dacie złożenia wniosku, - korzystania z gruntu przez byłego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności pisma z dnia [...] marca 1999 r. Urzędu Dzielnicy [...] Wydział [...] i załączonego do niego wypisu i wyrysu z planu wynika, że od dnia [...] marca 1993 r. obowiązuje Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy [...] zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 1993 r. (Dz.U. Województwa Warszawskiego Nr 3 z dnia 10 marca 1993 r.). Nieruchomość położona przy ulicy [...] oznaczona na wyrysie znajduje się w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem [...] i ma służyć zabudowie mieszkaniowej o charakterze śródmiejskim, usługom lokalnym i ponad lokalnym, administracji. W chwili obecnej działki oznaczone hip. [...] stanowią część działek ew. Nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz części działki ew. Nr [...] z obrębu 5 [...]. Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu [...] maja 2000 r. oraz wypisu z rejestru gruntów wynika, że działki nr [...], [...] i [...] zajęte zostały pod drogi, z tym że część działek stanowi jezdnię, część chodnik i jezdnię, część trawnik, przy którym przebiega chodnik. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że część działki ozn. Hip. Nr [...] stanowiąca obecnie cz. działek ewidencyjnych [...] i [...] z obrębu [...] oraz cz. dz. ew. [...] z obrębu [...] stanowiących własność Skarbu Państwa położona pomiędzy ulicą [...] pozostaje we władaniu Zarządu Dróg Miejskich i znajdują się na niej chodniki wraz z trawnikiem. Urząd Miasta [...] wyjaśnił, że – część działki [...] z obrębu [...] jest we władaniu zarządu Dróg Miejskich i stanowi część drogi krajowej nr [...] ustaloną Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Miejskiej z dnia 5 lipca 2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w Warszawie. - część działek nr ewid. [...] z obrębu [...] i [...] z obrębu [...] znajdują się w liniach rozgraniczających ulice i pozostaje w Zarządzie Dróg Miejskich, - część działki nr ewid. [...] z obrębu [...] znajduje się w pasie drogowym ulicy [...] i jako droga gminna jest w utrzymaniu Urzędu Dzielnicy [...]. Ze złożonych map sytuacyjnych nieruchomości skarżący wyprowadził wniosek, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] w ulicach [...] – [...] jest zbędna dla ich eksploatacji. Opisany materiał nie został poparty dokumentami w postaci uchwał czy decyzji i wymaga wzajemnej konfrontacji z dowodami przedstawionymi przez skarżącego. Dokonanie ustaleń faktycznych przekracza granice postępowania dowodowego dokonywanego w postępowaniu sądowym. Organ administracyjny I-szej instancji dokona niezbędnych dla istoty sprawy ustaleń i w oparciu o stan faktyczny stwierdzi, czy korzystanie z gruntu przez byłego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy. Jest to niezbędny element, w świetle art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do treści art. 152 cytowanej ustawy stwierdził, że decyzja Wojewody [...] nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło