I SA/Wa 963/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz S. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2016 r., nr [...], umarzającej postepowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...]pismem z dnia 21 czerwca 2012 r. wezwał S. B. do uzupełnienia braków wniosku w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia wezwania. Kolejne wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało skierowane do wnioskodawcy pismem z dnia 21 stycznia 2013 r., w którym wezwano do złożenia: zaświadczenia o miejscu zamieszkiwania oraz dowodów potwierdzających wielkość i powierzchnię budynków pozostawionych przez S. B. Organ poinformował również, że w przypadku braku dowodów strona na jej wniosek może zostać przesłuchana na powyższe okoliczności. W grudniu 2012 r. wnioskodawca przesłał do organu zaświadczenia o miejscu zamieszkania. Następnie pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. wniósł o przesłuchanie go w S., ponieważ dojazd do [...] ze względu na jego stan zdrowia jest zbyt uciążliwy. S. B. pismem z dnia 26 stycznia 2013 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na zły stan zdrowia i trudności w skompletowaniu wymaganych dokumentów. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...]., działając na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W treści postanowienia zawarte było pouczenie, że jeżeli w terminie 3 lata od dnia zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Postanowienie niniejsze zostało odebrane przez S. B. w dniu 1 lutego 2013 r. W tym samym dniu wnioskodawca zwrócił się do organu o ponowne wyznaczenie daty i miejsca przesłuchania go jako strony. W piśmie z dnia 7 lutego 2013 r. Wojewoda [...] poinformował, że postepowania może zostać podjęte na jego wniosek zgodnie z art. 97 § 2 kpa, a termin przesłuchania zostanie wyznaczony po podjęciu postępowania. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]grudnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 98 § 2, art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. B. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że z uwagi na upływ terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, należało uznać, że wniosek o wszczęcie postępowania został wycofany, a postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. S. B. pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] kwietnia 2017 r., utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewody [...]z dnia [...]grudnia 2016 r., w mocy, podnosząc, że zgodnie art. 98 § 2 k.p.a., jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwrócić się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Ponadto Minister zauważył, że z analizy akt sprawy nie wynika, aby S. B. złożył w terminie trzech lat od dnia wydania postanowienia z dnia 30 stycznia 2013 r. wniosku o podjęcie tego postępowania, mimo poinformowania go o takiej koniczności pismem 7 lutego 2013 r. Zatem istniały podstawy do umorzenia postępowania. W związku z powyższym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewody [...]nie naruszył przepisów prawa. S. B. pismem z dnia 2 czerwca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]kwietnia 2017 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...]. W skardze podniósł, że czuje się pokrzywdzony przez organ, gdyż nie wywiązał się on z obowiązku przesłuchania go jako strony. Poza tym organ II instancji pisze raz w decyzji o Wojewodzie [...], raz o [...]co jest niepoważnym traktowaniem obywatela. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem pozostaje, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., doręczonym w dniu 1 lutego 2013 r. zawiesił na wniosek strony postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W treści postanowienia zawarto pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a. W dniu 1 lutego 2013 roku jednak skarżący złożył wniosek o przesłuchanie go jako strony, ponawiając tym samym swój wniosek zawarty w piśmie z dnia [...]stycznia 2013 r., na który nie otrzymał odpowiedzi. Decyzją z dnia [...]grudnia 2016 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie z uwagi na upływ okresu trzech lat od dnia wydania postanowienia z dnia [...]stycznia 2013 r. oraz brak wniosku strony o podjęcie zawieszonego postępowania. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]grudnia 2013 r. Zdaniem Sądu, zarówno organ pierwszej instancji jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w następstwie rozpoznania sprawy, niezasadnie uznali, że w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Stosownie zaś do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 k.p.a.).Zatem gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie podstawową kwestią wymagającą rozważenia jest zatem ocena, czy istotnie skarżący nie złożył wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania przed upływem terminu trzyletniego od daty wydania postanowienia o zawieszenie postępowania. Warunkiem przyjęcia zatem tak daleko idącej dla strony konsekwencji procesowej, jak określona w przepisie art. 98 § 2 k.p.a., jest brak zgłoszenia przez nią wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego. Wobec skutków wynikających z zawieszenia postępowania na wniosek strony przewidzianych przez ustawodawcę w przepisie art. 98 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. wola strony co do chęci podjęcia zawieszonego postępowania nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w momencie wydawania przez Wojewodę [...]postanowienia o zawieszeniu, jedynym brakiem wniosku pozostało udokumentowanie rodzaju i wielkości budynków pozostawionych przez J. B. Organ poinformował przy tym skarżącego w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r., że w przypadku braku dowodów strona na jej wniosek może zostać przesłuchana na powyższe okoliczności, o co wnosił w piśmie z 9 stycznia 2013 r. Inne brakujące dokumenty (w tym zaświadczenie o miejscu zamieszkania i oryginał orzeczenia PUR) zostały już wcześniej przez stronę. Taka sama sytuacja była w momencie złożenia przez wnioskodawcę pisma z dnia 1 lutego 2013 r., w którym po raz kolejny wnosił o przesłuchanie go w charakterze strony. Zdaniem sądu, właśnie to pismo strony błędnie nie zostało potraktowane przez organ jako wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, tym bardziej, że na swój wcześniejszy wniosek z dnia 9 stycznia 2013 r. o przesłuchanie go jako strony na okoliczność wielkości i rodzaju powierzchni budynków pozostawionych przez J. B. nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Strona składając pismo z dnia 1 lutego 2013 r. mogła pozostawać zatem w przekonaniu, że zostanie poinformowana przez organ o terminie i miejscu przesłuchania. Wojewoda [...] nie wezwał strony do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości, co do treści pisma z dnia 1 lutego 2013 r. tylko władczo przyjął, że nie jest to pismo zawierające wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, czym naruszył przepis art. 9 k.p.a. Tymczasem, z treści pisma z dnia 1 lutego 2013 r. w okolicznościach niniejszej sprawy w żaden sposób nie da się wywieść, że takiego żądania nie zgłosił skarżący. Biorąc pod uwagę konsekwencje prawne, jakie wynikają z zawieszenia postępowania na wniosek strony na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że postanowienia Wojewody [...]oraz Ministra o umorzeniu zawieszonego postępowania wydane zostało z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 98 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.). Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz na podstawie art. 135 ppsa również decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji jest wynikiem dokonania przez organy błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i niewłaściwej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a w konsekwencji nieuprawnionego przyjęcia, że strona nie zwracał się o podjęcie zawieszonego postepowania. Po zwrocie akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem organ zwróci się do skarżącego jakie żądanie zawarte jest w jego w piśmie z dnia 1 lutego 2013 r., mając na uwadze, że jedynym brakiem jego wniosku o przyznanie rekompensaty jest konieczność udokumentowania wielkości budynków pozostawionych przez J. B.. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.