I SA/Wa 966/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości postanawia : odmówić B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 22 czerwca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni [...] m ² i mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z mężem, dziećmi, innymi osobami, jeśli tak, należało wskazać z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz podać dochód osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zapytano także, czy otrzymywana przez wnioskodawczynię emerytura jest jedynym dochodem, czy też uzyskuje jeszcze inne dochody, np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz tytuł z którego są uzyskiwane. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy posiada zarówno dom o powierzchni [...] m ², jak i mieszkanie o powierzchni [...] m ², czy też wpisana w rubryce mieszkanie powierzchnia [...] m ² jest to powierzchni użytkowa domu. Wezwano wnioskodawczynię do podania jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu i mieszkania, jeśli posiada dom i mieszkanie, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, telefon, wodę, wywóz nieczystości stałych, płynnych, podatek od nieruchomości, inne), oraz do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące utrzymanie siebie (zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano wnioskodawczynię, czy otrzymuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu (tj. ostatniego odcinka wypłaty emerytury), oraz wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie dwa miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 20 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia oraz dokumenty. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem D., który otrzymuje rentę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest wdową, a otrzymywana przez nią emerytura wynosi obecnie [...] zł miesięcznie i jest jej jedynym dochodem. Łącznie dochód wnioskodawczyni oraz syna z którym prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wynosi [...] zł. netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że posiada wspólnie z synem dom o powierzchni [...] m ², w którym znajduje się [...] m ² powierzchni użytkowej. Podała, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą około [...] zł. Wyszczególniła, że średnio rocznie na gaz przeznacza [...] zł, na energię elektryczną [...] zł, wodę z kanalizacją [...] zł, wywóz nieczystości stałych [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł/m-c, opłaty za telefon stacjonarny – [...] zł, oraz telefon komórkowy [...] zł. Wskazała, że na zakup żywności, odzieży oraz środków chemicznych przeznacza około [...] – [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie otrzymuje pomocy od rodziny, MOPS, ani innych instytucji społecznych. Dodała, że pomaga finansowo drugiemu synowi A. przekazując mu [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nadesłała potwierdzenie operacji przelania ostatniego jej świadczenia z ZUS, z którego wynika, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł oraz wyciągi z konta bankowego za ostatnie 2 miesiące. Z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że na konto wnioskodawczyni wpływają jedynie środki z tytułu emerytury w podanej wyżej wysokości. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuję : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i posiada stały dochód w postaci otrzymywanej przez siebie emerytury i renty otrzymywanej przez syna o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni posiada wspólnie z synem dom o powierzchni [...] m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości uzyskiwanego wraz z synem miesięcznego dochodu ([...] zł) i ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem siebie ([...]-[...] zł) oraz domu wynoszących w sumie około [...] zł miesięcznie jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Zaznaczyć należy, że z uzyskiwanych dochodów wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować miesięcznie kwotę [...] zł, którą przekazuje jako forma pomocy na rzecz drugiego syna. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć natomiast zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy, posiada bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany przez siebie oraz syna z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie, jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...] m ² oraz nieruchomości rolnej. Stwierdzono zatem, że przedstawione powyżej okoliczności nie wskazują, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni jest na tyle trudna, by nie była ona w stanie z uzyskiwanego wraz z synem dochodu ponieść kosztów sądowych samodzielnie. Zaznaczyć należy, iż w chwili obecnej wnioskodawczyni jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynoszącego w niniejszej sprawie [...] zł. Dodatkowo wskazać należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mogą pojawić się w sprawie będą w znacznie niższej wysokości niż wpis sądowy od skargi. Ponadto, mogą się one w sprawie pojawić, bądź też nie wystąpić w ogóle, co też zależy od działań samej wnioskodawczyni. Z powyższych względów, odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.