I SA/Wa 967/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-30
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku dostarczenia przez stronę, pomimo wezwania, dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, nie można uznać, że spełnia ona przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Wnioskodawczyni wskazała w oświadczeniu o stanie majątkowym, że utrzymuje się z emerytury, posiada mieszkanie, nie ma oszczędności, a jej wydatki obejmują czynsz, leczenie, energię, gaz oraz spłatę kredytu. Sąd wezwał ją do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak pomimo wezwania nie dostarczyła wymaganych informacji.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
J. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF), wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, a ponadto, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innego majątku, w tym oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecnie ponosi następujące wydatki na utrzymanie się: czynsz – [...] zł, leczenie – [...] zł, energia i gaz – [...] zł oraz że spłaca kredyt– [...] zł.
Na mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych informacji odnoszących się do wykazywanej we wniosku sytuacji majątkowej, m.in. poprzez nadesłanie aktualnego dokumentu ujawniającego dochody uzyskiwane z tytułu emerytury, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i lokat, przedłożenie dokumentów potwierdzających ponoszenie przez skarżącą wydatków wskazanych we wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów potwierdzających jej obciążenia finansowe.
Wezwanie sądowe w tym przedmiocie skarżąca otrzymała [...] lipca 2012 r. W dniu [...] lipca 2012 r. strona uiściła wpis od skargi.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Złożony wniosek o prawo pomocy należało oddalić.
Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów tego postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oświadczenia złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, gdyż z jednej strony wysokość środków uzyskiwanych przez skarżącą z tytułu emerytury nie pozwalała zakwalifikować skarżącej jako osoby, która nie posiada zdolności do ponoszenia kosztów postępowania we własnym zakresie, z drugiej zaś strony - wysokość i rodzaj wydatków wskazanych przez wnioskodawczynię nie zezwalała, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wykluczyć skarżącej z grona beneficjentów instytucji prawa pomocy. W tych warunkach wezwanie skierowane do skarżącej w trybie art. 255 p.p.s.a. miało jej pomóc wykazać w sposób trudny do podważenia, że złożony wniosek o prawo pomocy zasługuje na uwzględnienie. Podnoszona przez stronę sytuacja finansowa kwalifikująca się jako ubóstwo uzasadniające zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych zostałaby bowiem wykazana w sposób najpełniejszy poprzez przedstawienie dokumentów poświadczających wykazany we wniosku stan zadłużenia skarżącej.
Skarżąca nie udzieliła jednak, pomimo wezwania, żądanych informacji, nie przedstawiła też przyczyn, z powodu których uchyliła się od tego obowiązku. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i z tego względu powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem wnioskodawczyni na wezwanie sądowe nie złożyła wyjaśnień co do swojej sytuacji finansowej, to w konsekwencji uniemożliwiła ustalenie, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W takich warunkach deklarowana przez wnioskodawcę kondycja finansowania nie może być uznana za rzeczywiście istniejącą i przez nią posiadaną oraz uprawniającą do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy.
Z uwagi na to, że wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do wykazanej przez wnioskodawczynię w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacji majątkowej skutkowało uiszczeniem przez skarżącą kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi (k. 22) to należało przyjąć, iż skarżąca odstąpiła od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe również uzasadnia odmowę udzielenia tej pomocy.
W tych okolicznościach na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło