I SA/Wa 968/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-21
Skład orzekający: Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną i rodzinną, nie wykonała tego wezwania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia swojej trudnej sytuacji materialnej, a brak współpracy z sądem uniemożliwia ocenę przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M.Ś. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Z jej oświadczenia wynikało, że jest studentką, utrzymuje się ze stypendium i posiada mieszkanie. Sąd wezwał ją do złożenia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych oraz oświadczeń dotyczących dochodów rodziców. Strona nie wykonała wezwania w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Ś. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
M.Ś. wnioskiem z dnia 11 lipca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Ś. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest studentką i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest stypendium naukowe w wysokości [...] zł miesięcznie. Jedyny posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m- w W., które zostało darowane jej przez ojca. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie posiada żadnego majątku przynoszącego dochody oraz że jest na utrzymaniu rodziców.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 18 lipca 2008 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem skutków prawnych, dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w tym do złożenia wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej rodziców rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia wskazującego czy rodzice wnioskodawczyni osiągają dochód, a jeżeli tak to z jakiego tytułu oraz w jakiej wysokości, ewentualnie do nadesłania stosownych dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności.
Wezwanie doręczone zostało w dniu 23 lipca 2008 r. Termin do jego wykonania wezwania upływał zatem w dniu 30 lipca 2008 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych oświadczeń i dokumentów.
W tym stanie sprawy zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W niniejszej sprawie M.Ś. nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie M.Ś. pismem z dnia 18 lipca 2008 r. została wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych oświadczeń i dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawczyni nie wykazał należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło