I SA/Wa 97/11
WyrokWSA w Warszawie2011-07-07
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dariusz Chaciński, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości, będąca jedynie mieszkańcem sąsiedniego osiedla i członkiem rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości, będąca jedynie mieszkańcem sąsiedniego osiedla i członkiem rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 KPA w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Brak takiego interesu prawnego skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA, ponieważ odwołanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 2000 r. o zwrocie części nieruchomości. M. M. była mieszkanką sąsiedniego osiedla i członkiem rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej, która użytkowała wieczysto grunty. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie ma tytułu prawnego do spornej nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] listopada 2010 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] orzekającej o zwrocie na rzecz G. W., W. P., D. P. oraz G. P. części nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania – umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].03.2000 r. orzekł o zwrocie na rzecz G. W., W. P., D. P. oraz G. P. części nieruchomości położonej w P., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania. Decyzja ta stała się ostateczną.
Pismem z dnia [...] .07.2009 r. M. M., R. K., L. M. oraz J. K. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].03.2000 r.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...].10.2009 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].03.2000 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...].03.2000 r. orzekającej o zwrocie na rzecz G. W., W. P., D. P. oraz G. P. części nieruchomości opisanej wyżej oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. M.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury uznał, że kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy M. M. ma interes prawny w sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a w konsekwencji czy przysługuje jej przymiot strony postępowania.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Stronami postępowania o zwrot nieruchomości, a więc podmiotami posiadającymi interes prawny są: jej poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy, aktualny właściciel nieruchomości, a także osoby, którym przysługuje tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.10.2003 r., sygn. akt OPS 6/03, ONSA 2004/1/10, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13.03.2001 r., sygn. akt I SA 2313/99, LEX nr 78955, z dnia 13.03.2001 r. sygn. akt I SA 2312/99, LEX nr 78956, z dnia 27.06.2001 r., I SA 136/01, LEX nr 78939).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że odwołująca się jest mieszkańcem osiedla mieszkaniowego sąsiadującego ze zwróconą nieruchomością oraz członkiem Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i nie posiada zdaniem organu tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości.
Właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie nie są stronami postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6.08.2009 r., sygn. akt I SA/Wa 559/09).
Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24.02.2006 r., sygn. akt I OSK 519/05 (publ. Lex 194052) właściciel nieruchomości sąsiedniej o ile nie przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości bądź uprawnienie o charakterze obligacyjnym, może mieć co najwyżej interes faktyczny w postępowaniu zwrotowym.
Skoro zatem właściciele nieruchomości sąsiadujących ze zwróconą nieruchomością nie posiadają interesu prawnego w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, to również nie posiada rozdaniem organu mieszkaniec osiedla mieszkaniowego sąsiadującego z przedmiotową nieruchomością, niezależnie od tego czy posiada on tytuł prawny do lokalu mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości sąsiadującej ze zwróconą nieruchomością.
Zdaniem organu odwoławczego to, że Wojewoda przekazał do wiadomości M. M. treść decyzji z dnia [...].08.2010 r. nie skutkuje przyznaniem jej uprawnienia strony w tym postępowaniu administracyjnym.
Samo bowiem poinformowanie przez organ administracji publicznej konkretnej osoby o sposobie załatwienia sprawy nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania administracyjnego. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim. Ważne jest to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12.02.2009 r., sygn. akt II SA/Bk 763/2008 publ. LexPolonica nr 2021978, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30.01.2009 r., sygn. akt II SA/Wr 236/2008, publ. LexPolonica nr 2052998).
W związku z powyższym Minister Infrastruktury uznał, że M. M. nie ma przymiotu strony w sprawie dotyczącej zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Zgodnie z treścią uchwały 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 5.07.1999 r. (publ. OPS 16/98 ONSA 1999, Nr 4, poz. 119), w przypadku gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa konieczne jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.
Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. M. wnosząc o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo i wydanie decyzji o wznowieniu postępowania w sprawie unieważnienia decyzji Prezydenta Miasta P. z [...].03.2000 r.
Zdaniem skarżącej z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż nieruchomość opisaną powyżej wywłaszczono w 1975 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego [...]. Zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego, albo oddano w trwały zarząd. W rozpatrywanym przypadku wieczyste użytkowanie gruntów i trwały zarząd ustanowiono dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Grunty przekazane w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dały jej prawo własności czasowej, określonej na okres 99 lat. W związku z treścią art. 3 Prawa Spółdzielczego z dnia 16 września 1982 r. majątek Spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Skoro ustawodawca podkreślił, że mienie spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, tzn. osób zrzeszonych w danej spółdzielni mieszkaniowej, to nie jest to mienie ani państwowe ani komunalne, ani też korporacji (instytucji) publicznoprawnej. To członkowie zrzeszeni w spółdzielni decydują o swoim majątku. Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia spółdzielni zgodnie z art. 38 § 1 pkt 5 ustawy Prawa Spółdzielczego z dnia 16 września 1982 r. należy w szczególności: podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.
Wobec powyższego nie ma też żadnych podstaw do przyjęcia, że spółdzielnia mieszkaniowa dysponuje majątkiem publicznym. W art. 67 przywołanej ustawy czytamy, Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomicznego przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni.
Okoliczności powyższe wyłączają zdaniem skarżącej możliwość dochodzenia roszczeń o zwrot nieruchomości. Jako mieszkanka bloku nr [...] na Osiedlu [...] w P. skarżąca posiada tytuł własności do lokalu oraz jako członek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jest współwłaścicielem majątku położonego w zasobach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...], ponieważ zgodnie z art. 3 ustawy Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. "Majątek Spółdzielni jest prywatną własnością jej członków".
W tym też kontekście uzasadnienie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].11.2010 r. godzi zdaniem skarżącej w jej uprawnienia jako współwłaściciela majątku Spółdzielni, odbierając jej prawo do samodzielnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Skoro zdaniem skarżącej w szczególnych sytuacjach dopuszcza się udział członka spółdzielni jako strony w postępowaniu administracyjnym, jeżeli legitymuje się on spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu i współudziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu, to tym bardziej w takim postępowaniu powinien brać udział właściciel lokalu.
Zdaniem skarżącej istotnym jest, że będąc członkiem Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" spoczywa na niej odpowiedzialność karna i cywilna, i tylko sumienne wypełnianie obowiązków kontrolnych, może ochronić członków rady nadzorczej od odpowiedzialności formalnoprawnej.
Wydanie wadliwej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. orzekającej zwrot na rzecz G. W., W. P., D. P. oraz G. P. części nieruchomości położonej w P. na Osiedlu [...], Obręb [...], arkusz [...], działka nr [...] spowodowało naruszenie prawa podmiotowego skarżącej wynikającego z art. 3 ustawy Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. Ponadto naruszone zostało zdaniem skarżącej jej uprawnienie do czynności kontrolnych jako członka Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zgodnie z przepisami ustawy Prawo spółdzielcze.
Duży niepokój skarżącej budzą okoliczności prowadzenia samego postępowania trwającego od 14 miesięcy, w którym decyzję podejmuje się w dniu [...] sierpnia 2010 r. w szczycie sezonu urlopowego i jednocześnie postanowieniem Ministra Infrastruktury stwierdza się uchybienie terminu do wniesienia odwołania R. K. oraz J. K. Przedmiotowym postanowieniem pogwałcono zdaniem skarżącej jej prawa do złożenia wspólnego wniosku, jako grupy społecznej eliminując wnioskodawców pod błahym pozorem przekroczenia terminu w pierwszym przypadku o 4 dni, w drugim przypadku o 7 dni. Podjęta decyzja w przedmiotowym postępowaniu w szczycie sezonu urlopowego była zdaniem skarżącej bezpośrednią przyczyną uniemożliwiającą opracowanie wspólnego odwołania, jako grupy społecznej, gdyż w tym czasie przebywali w podróżach urlopowych. Ponadto decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. eliminuje także skarżącą, jako ostatnią wnioskodaczynię. "Każdy człowiek zdaniem skarżącej ma prawo do skutecznego odwołania się do kompetentnych sądów i organów krajowych przeciw czynom stanowiącym pogwałcenie podstawowych praw przyznawanych mu przez konstytucję lub przez prawo".
Zdaniem skarżącej dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe. W przeprowadzonym postępowaniu nie zgromadzono całości materiału dowodowego, występują braki dokumentów źródłowych dotyczących wywłaszczenia. W przeprowadzonym postępowaniu oparto także ustalenia na dokumentach odręcznie poprawianych.
Organ I i II instancji nie wyjaśnił ponadto zdaniem skarżącej w sposób nie budzący wątpliwości kwestii przymiotu strony wnioskodawców. Rozpoznając niniejszą sprawę w tym zakresie organ ograniczył się do ogólnego wezwania wnioskodawców do wykazania interesu prawnego dla uznania za stronę. Tak skierowane wezwanie wskazuje na brak wnikliwego zbadania sprawy. Minister Infrastruktury przy rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie powinien dokładniej zbadać, dlaczego podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony, i na tej podstawie podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Jednocześnie nie przywołał jakiejkolwiek podstawy prawnej dla stwierdzenia, iż udział w postępowaniu współwłaściciela majątku wyklucza przyznanie uprawnienia strony w prowadzonym postępowaniu, czym naruszył zdaniem skarżącej art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Przedmiotową decyzję skarżąca uznaje za próbę ratowania obarczonego rażącymi błędami proceduralnymi postępowania, które na skutek jego wznowienia i jej udziału mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji różniącej się w istotny sposób od decyzji wydanej [...] sierpnia 2010 r. Przedmiotowa decyzja narusza zatem art. 145 ust. 1 pkt 4 kpa stanowiący o tym, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Ponadto skarżąca zarzuciła organom I i II instancji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tzn. zasady działania organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 KPA), a także zasady budowania zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 kpa).
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, po przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając decyzje nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak też decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotowe postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym, nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 kpa, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania, dającym możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ nadzoru działając jako organ kasacyjny rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygnąć żadnej innej kwestii merytorycznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Przy czym organy orzekające w postępowaniu nadzorczym zobowiązane są, badając czy zaistniały przesłanki nieważności decyzji, odnieść stan faktyczny i prawny do daty wydania kontrolowanej decyzji.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, a więc na nowo ustala się krąg stron postępowania.
W związku z powyższym, oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji i w pełni podzielił argumentację Ministra Infrastruktury.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa), a stroną takiego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa jest ten czyjego interesu prawnego dotyczyć będą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte z urzędu przez Wojewodę [...], który nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przez organ (Prezydenta Miasta P.), przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2000 r. orzekającej o zwrocie na rzecz G. W., W. P., D. P. oraz G. P. części nieruchomości położonej w P., obręb [...] oznaczonej jako działka nr [...] oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania i decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności .
Decyzję tę Wojewoda [...] przesłał stronom postępowania zwykłego oraz do wiadomości M. M., R. K., J. K. oraz L. M. - członkom Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zainteresowanym przedmiotową sprawą.
Istotnym w sprawie jest, że obecna działka nr [...] wydzielona z działki nr [...] była wprawdzie wywłaszczona w celu budowy osiedla "[...]", ale cel ten nigdy nie został na niej zrealizowany, nie została też przekazana w użytkowanie wieczyste tej spółdzielni mieszkaniowej.
Minister Infrastruktury rozpatrujący odwołanie M. M. od decyzji Wojewody [...] był zobowiązany w pierwszej kolejności ocenić czy odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego. Ustalenie przez ten organ, że M. M. nie była stroną w rozumieniu art. 28 kpa musiałoby bowiem skutkować wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Zatem jedynie potwierdzenie faktu wniesienia odwołania przez stronę postępowania administracyjnego, stwarzałoby podstawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty także w ramach postępowania odwoławczego.
Minister Infrastruktury prawidłowo zdaniem Sądu uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby M. M. posiadała tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją.
Z materiału dowodowego wynika bowiem bezspornie, że M. M. jest jedynie mieszkanką osiedla mieszkaniowego sąsiadującego ze zwróconą nieruchomością oraz członkiem Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] i nie posiada żadnego tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości, a zatem interesu prawnego dającego jej uprawnienie do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji.
Przedstawione stanowisko nie zostało skutecznie podważone przez skarżącą w toku postępowania sądowego.
Należy zaznaczyć, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Potwierdzenie posiadania interesu prawnego, co skutkować będzie nabyciem uprawnień należnych stronie postępowania administracyjnego, powinno opierać się na przepisach prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny polega na możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym normy prawa materialnego do podmiotu oczekującego ochrony prawnej. Zatem ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot, może domagać się czynności organu. Musi przy tym też istnieć bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli taką sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może powołać się na przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.
Uwzględniając powyższe wyjaśnienia oraz materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy Minister Infrastruktury uznał, iż M. M. nie przysługują, oparte na przepisach prawa materialnego, jakiekolwiek prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości, a Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni to stanowisko Ministra Infrastruktury podziela. Stanowisko organu znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowym – wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 559/09 (wyrok NSA z dnia 24.02.2006 r. sygn. akt I OSK 519/05 LEX 194052), z którego w sposób jednoznaczny wynika, że właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie, nie posiadający ograniczonego prawa rzeczowego lub uprawnienia o charakterze obligacyjnym do wywłaszczonej nieruchomości, nie są stroną postępowania w sprawie zwrotu takich nieruchomości, mogą mieć w takim postępowaniu co najwyżej interes faktyczny.
Tym bardziej interesu takiego nie ma mieszkaniec osiedla mieszkaniowego sąsiadującego z przedmiotową nieruchomością niezależnie od tego czy posiada on tytuł prawny do lokalu mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej.
Zdaniem Sądu poinformowanie takiej osoby przez organ o sposobie załatwienia sprawy nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania, o tym bowiem czy jest się stroną takiego postępowania nie decyduje jej wola, czy też dopuszczenie przez organ do udziału w nim. Ważne jest bowiem czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30.01.2009 r. sygn. akt II SA/Wr 236/2008 publ. Lex Polonica
nr 2052998).
Przesłanką umorzenia postępowania odwoławczego jest bezprzedmiotowość odnosząca się tylko do rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej. Skutkiem umorzenia postępowania odwoławczego jest pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji, która w tej sytuacji ostatecznie rozstrzyga sprawę administracyjną co do istoty.
Przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej sprawie należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 kpa. Zasadniczo będzie miało miejsce wtedy, gdy wniesie je osoba, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Okoliczności te wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją nie mają tu zastosowania (por. Adamiak (w:) Adamiak/Borkowski, kpa, Komentarz, 8.wyd. W-wa 2006, str. 615).
Podsumowując Sąd stwierdza, iż ocena zaskarżonej decyzji w postępowaniu
sądowym nie potwierdziła zarówno słuszności zarzutów skarżącej, jak też
istnienia innych okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku skarżącej i uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. Organ drugiej instancji rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym nie naruszył bowiem art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło