I SA/Wa 971/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] S. [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia [...] S. [...] w W., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] orzekającą o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], zapisanego w tabeli likwidacyjnej [...] pod nr [...] i [...], ozn. nr hip. [...]. Z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że [...] S. [...] w W. wnioskiem z dnia 8 grudnia 2011 r. zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), wnosząc o zmianę tej decyzji poprzez wydanie decyzji uwzględniającej interes prawny S., poprzez ustanowienie na działce nr [...] służebności gruntowej przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnych użytkowników wieczystych nieruchomości wskazanych w uzasadnieniu wniosku. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił wznowienia postępowania wskazując, że S. nie jest stroną postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Stronami postępowania w sprawie rozstrzyganej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. są bowiem byli właściciele nieruchomości dekretowej albo ich następcy prawni, a także osoby legitymujące się tytułem prawnorzeczowym do tej nieruchomości. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] S. [...] w W. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 2 kpa oraz podnosząc, że S. posiada określone roszczenia materialnoprawne do nieruchomości wynikające z art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustanowienie zaś na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowym gruncie na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli pozbawiło S. wskazanych roszczeń i stało się to niezależnie od S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że postanowienie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednoznaczny określony został krąg osób, które mogą być uznane za stronę postępowania w sprawie rozstrzyganej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Są to dawni właściciele nieruchomości dekretowych, ich następcy prawni i osoby legitymujące się tytułem prawnorzeczowym do takiej nieruchomości. S. – zdaniem organu – do kręgu takich osób nie należy. Roszczenie z art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie daje takiego tytułu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaznaczyło jednocześnie, że rozpoznanie wniosku dekretowego ma w obowiązującym stanie prawnym bezwzględne pierwszeństwo przez przed innymi roszczeniami. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S. [...] w W.. Skarżąca, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 28, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 2 kpa, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że organy obu instancji błędnie uznały, iż S. nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 kpa, zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Zdaniem skarżącej interes prawny S. wynika wprost z art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012, poz. 270). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Zaznaczyć trzeba, że po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania organ administracji publicznej bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie określonych w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa, czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 kpa, a także czy pochodzi od strony. Jeżeli zaś organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania stwierdzi, że żądanie wznowienia nie pochodzi od strony, wydaje wówczas, na podstawie art. 149 § 3 kpa, postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie (art. 149 § 4 kpa). Z powyższego wynika zatem, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym zaznaczyć trzeba, że na tym etapie postępowania organ nie bada zasadności wniosku. Organ bada jedynie czy wniosek pochodzi od osoby, która brała udział w charakterze strony w postępowaniu, w którym zostały wydane decyzje objęte wnioskiem, bądź też nie brała udziału w postępowaniu, ale posiada interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej, po rozpoznaniu wniosku [...] S. [...] w W., odmówiły wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], mocą której orzeczono o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], zapisanego w tabeli likwidacyjnej [...] pod nr [...] i [...], ozn. nr hip. [...]. Organy uznały bowiem, że S. nie przysługuje przymiot strony postępowania, w rozumieniu art. 28 kpa, zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. wydana została na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W orzecznictwie sądowoadministracyjnych utrwalony natomiast został pogląd, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest gmina lub Skarb Państwa jako właściciele gruntu oraz dawny właściciel przejętego gruntu lub jego następcy prawni. Inny podmiot może być stroną tego postępowania tylko wówczas, gdy wykaże, że legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania dekretowego. W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu – [...] S. [...] w W. nie wykazała, że przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby skarżąca przedstawiła jakiegokolwiek dokument, z którego wynikałby jej tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości nie można wywieść z powoływanego art. 208 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte zostało stanowisko, że za stronę postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] nie uznaje się posiadacza gruntu. Podkreśla się, że posiadanie będące stanem faktycznym (art. 336 k.c.), podlega ochronie prawnej, a także może wywołać określone skutki prawne, jednakże te sytuacje nie podlegają ocenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Roszczenia wynikające ze stanu posiadania, na które powołuje się skarżąca S. powołując art. 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami, realizowane są w drodze umowy cywilnoprawnej lub stosownego powództwa o zawarcie umowy. Zatem jedynie w postępowaniu przed sądem mogą być badane przesłanki, czy S. spełnia warunki do uzyskania w tym trybie użytkowania wieczystego. Jak wynika z akt sprawy do czasu wydania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. roszczenia takiego S. nie zrealizowała, zatem nie można uznać, że posiada ona interes prawny, a tym samym że może być stroną niniejszego postępowania. W ocenie Sądu skarżąca posiada w sprawie jedynie interes faktyczny. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., a tym samym nie ma ona legitymacji do żądania wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją. Odmowa wznowienia postępowania orzeczona przez organy obu instancji była więc zgodna z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.