I SA/Wa 976/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy M. K. w formie zasiłku celowego w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych objętych suszą. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak podstaw do przyznania zasiłku celowego, ponieważ ustalona na podstawie protokołu oszacowania szkód średnia wysokość strat w gospodarstwie rolnym o pow. użytków rolnych 9,76 ha wyniosła 26,02 %, a więc jest niższa od minimalnej szkody ustalonej na poziomie 30 % w przepisie § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109). Z akt sprawy wynika, że powierzchnia upraw na której wystąpiły straty wynosi 7,60 ha, z czego: na powierzchni 2,40 ha (pszenica ozima) straty wyniosły 30 %, na powierzchni 2,60 ha (pszenica jara) straty wyniosły 30 %, , na powierzchni 2,60 ha (buraki cukrowe) straty wyniosły 40 %. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium stwierdziło, że powołane rozporządzenie określa w przepisie § 4 ust. 1, iż pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej właściwej gminy. Ośrodek ten ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokółu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Wojewodowie mieli obowiązek przekazania właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom miast) protokółów oszacowania szkód, sporządzonych przez komisje powołane przez wojewodów, w terminie do 15 września 2006 r. Natomiast wnioski o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. można było składać do 15 października 2006 r. (§ 6 rozporządzenia). Komisja oceniająca straty spowodowane suszą w gospodarstwie skarżącego uwzględniła w całości wniosek i w oparciu o jego dane oceniła procent strat w stosunku do całości gospodarstwa. Straty te wyniosły 26,02 %. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zignorowało odwołanie i nie ustosunkowało się do niego. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona także z innych względów niż w niej podniesione. Z przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109) wynika, że jedna z przesłanek udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego dotyczy ustalenia przez organ wymieniony § 3 ust. 1 rozporządzenia, czy w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, ze zm.), wyniosły średnio powyżej 30 %. Ustalenie przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej średniej wysokości szkód, o których wyżej mowa następuje na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Z kolei z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. wynika, że za zgodą Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Agencja może stosować dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, znajdujących się na obszarach dotkniętych m. in. klęską suszy ((§ 20 ust. 1). W tym celu wniosek o kredyt musi być zaopiniowany przez wojewodę (§ 20 ust. 2). Opinia ta powinna określać w szczególności zakres i wysokość doznanych szkód, których oszacowania dokonuje komisja powołana przez wojewodę (§ 20 ust. 3). Analizując na gruncie wskazanych wyżej przepisów materiał dowodowy sprawy Sąd uznał, że podstawy do wydania wydanych w sprawie decyzji nie stanowił protokół szacowania szkód, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że podstawę do wydania przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2007 r. stanowiła pozytywna opinia, o której mowa w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1996 r., sporządzona na użytek sprawy o udzielenie kredytu bankowego na wznowienie produkcji po klęsce żywiołowej. Wskazuje na to w sposób nie budzący wątpliwości treść tego dokumentu, który wprawdzie nie jest opatrzony datą ale z adnotacji na wniosku skarżącego z dnia 1 sierpnia 2006 r. wynika, że szacowania strat dokonano 11 sierpnia 2006 r., a więc jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2006 r. Wymaga podkreślenia, że opinia, o której mowa w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1996 r. i protokół szacowania, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia, to dwa różne dokumenty sporządzone na potrzeby przysługujących rolnikowi, niezależnych od siebie form pomocy państwowej związanych z klęską suszy (zasiłku celowego i dopłaty do oprocentowania kredytu bankowego). Jedynym elementem wspólnym dla obu tych dokumentów jest ten sam wystawca dokumentów - powołana przez wojewodę komisja. Warto również zwrócić uwagę, że protokół szacowania szkód - jako podstawowy dowód w postępowaniu administracyjnym o przyznanie zasiłku celowego - podlega rygorom określonym w art. 68 i art. 71 k.p.a., zaś czynność sporządzenia protokołu - rygorom postępowania dowodowego, np. w zakresie, o którym mowa w art. 79 k.p.a. Sporządzenie tego dokumentu z naruszeniem powołanych wyżej przepisów powoduje istotną wadliwość tej czynności dowodowej (w szczególności, gdy ów protokół nie został podpisany przez wszystkie osoby obecne przy jego sporządzeniu bądź został sporządzony bez udziału strony), co w konsekwencji skutkuje wadliwością przyjętych przez organ na jego podstawie ustaleń. Wskazane wyżej wymogi nie odnoszą się natomiast do opinii, o której mowa w § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1996 r., ponieważ dokument ten jest wydawany poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym. Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w związku z art. 7 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd nie objął zakresem swej kontroli prawidłowości ustaleń organów dotyczących szacowania szkód w uprawach rolnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działający z upoważnienia Wójta Gminy N. winien wystąpić do Wojewody [...] o przedłożenie protokołu szacowania szkód, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia z 26 sierpnia 2006 r., spełniającego wymogi przewidziane w k.p.a. i na jego podstawie ustalić średnią wysokość szkód w uprawach rolnych w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez skarżącego. Zasadny jest zarzut skarżącego co do nieustosunkowania się Kolegium do argumentów podniesionych w odwołaniu. Poza zwięzłym ich przytoczeniem w uzasadnieniu decyzji brak odniesienia się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.