I SA/Wa 976/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Gabriela Nowak, Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe może zostać wydana, jeśli istnieje już inna, ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie tego prawa w innym trybie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP, ponieważ istniała już ostateczna decyzja Wojewody z 1998 r. stwierdzająca nabycie tego prawa w innym trybie (art. 200 u.g.n.). Skoro decyzja z 1998 r. była ostateczna i korzystała z domniemania legalności, nie można było ponownie rozstrzygać o nabyciu tego samego prawa w nowym postępowaniu.Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków z dniem 27 października 2000 r. na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP. Wojewoda odmówił, a Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Organ administracji wskazał, że istnieje już ostateczna decyzja Wojewody z 1998 r. stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2019 r.,
nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. [...] z siedzibą w [...] wystąpiły do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (dalej: "ustawa o komercjalizacji [...]"), decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...] i nr [...] położone w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...] oraz prawa własności budynków i urządzeń posadowionych na ww. działkach, wymienionych w wykazie środków trwałych według stanu nad dzień 5 grudnia 1990 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przedmiotowe nieruchomości stanowią fragment linii kolejowej nr [...] relacji [...] i znajdują się w posiadaniu [...].
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu, dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] oraz prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. nieruchomości.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] w [...] wniosły odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r., podnosząc, że skarżąca spółka nie dysponuje fizycznie dokumentem, z którego wynikałby zarząd w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżącej spółki brak wymaganego dokumentu stwierdzającego zarząd umożliwia zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2019 r.,
nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. podstawową przesłanką warunkującą możliwość nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " prawa użytkowania wieczystego nieruchomości jest przysługujące Skarbowi Państwa prawo własności gruntu objętego wnioskiem uwłaszczeniowym.
Wskazano, że uwłaszczenie dokonywane w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...] " może dotyczyć wyłącznie mienia stanowiącego na dzień wejścia w życie powołanej ustawy, tj. na dzień 27 października 2000 r., własność ogólnonarodową (państwową).
Podkreślono, że zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...] i działki nr [...], przedmiotowy grunt objęty wnioskiem stanowił w dniu 27 października 2000 r. własność Skarbu Państwa.
Kolejną przesłanką, zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., jest posiadanie gruntu przez [...] w dacie 5 grudnia 1990 r. Jednocześnie ww. przepis art. 34 przewiduje wymóg, by PKP nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorców państwowych.
Minister stwierdził, że w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...], na podstawie której Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez dotychczasowego zarządcę przedsiębiorstwo państwowe "[...] " prawa wieczystego użytkowania gruntu Skarbu Państwa o pow. ogólnej [...] położonej we wsi [...], w gm. [...], oznaczonego jako działka nr [...] oraz prawa własności budynków i urządzeń trwale związanych ww. gruntem.
Wskazano ponadto, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych sporządzonym na mapie sytuacyjnej nieruchomości z projektem podziału działki nr [...], wchodzącej w skład operatu technicznego włączonego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] września 1999 r. pod numerem ewidencyjnym [...], w wyniku podziału działki nr [...] powstała m.in. działka nr [...] o pow. [...] i działka nr [...] o pow. [...].
Jak wynika z mapy weryfikacji danych ewidencji gruntów i budynków, włączonej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] marca 2013 r. pod numerem ewidencyjnym [...], działka nr [...] o pow. [...] ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...].
Następnie na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] zatwierdzono podział nieruchomości składającej się z działek nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...] w wyniku czego powstały m.in. działki nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...], stanowiące przedmiot niniejszego postępowania.
Minister podkreślił, że w/w decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. została wydana na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] sierpnia 1998 r. przez [...] Dyrekcję Okręgu Infrastruktury Kolejowej Wydział Geodezji w [...].
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. Wojewoda [...] stwierdził, że działka nr [...] znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...] ", tym samym spełniona została przesłanka pozostawania gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa w zarządzie państwowej osoby prawnej, tj. przedsiębiorstwa państwowego "[...] ".
Podkreślono, że skoro organ wojewódzki, po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 dalej u.g.n.), stwierdził w decyzji z dnia [...] listopada 1998 r., że przedsiębiorstwo państwowe "[...] " legitymowało się w dacie 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu gruntu Skarbu Państwa o pow. ogólnej [...] położonym we wsi [...], w gm. [...], oznaczonym jako działka nr [...], to tym samym niemożliwe jest stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., zgodnie z którą w stosunku do gruntów znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu, [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorców państwowych.
Ponadto Minister podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby ww. decyzja z dnia [...] listopada 1998 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym skutki prawne w postaci potwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wiążą organ orzekający w niniejszej sprawie uwłaszczeniowej.
Mając powyższe na względzie Minister stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skoro w odniesieniu do przedmiotowych działek przedsiębiorstwo "[...] " w dacie 5 grudnia 1990 r. legitymowało się prawem zarządu do gruntów objętych wnioskiem, to należało uznać, że nie została spełniona jedna z przesłanek do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r. złożyły [...] w [...] zaskarżając ją w całości - wniosły o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 34 w zw. z art.35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1311). Zgodnie z jego treścią grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie praw, o których mowa nie może naruszać praw osób trzecich.
Jak wynika z akt sprawy, sporne działki nr [...] stanowiły w dniu 27 października 2000 r. własność Skarbu Państwa (KW [...]). Jednocześnie poza sporem pozostaje, że w obrocie pozostaje decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. wydana w trybie art. 200 u.g.n., mocą której [...] nabyło z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu, w skład którego wchodzą przedmiotowe działki wraz z prawem własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem. Decyzja ww. jest ostateczna i słusznie podniósł organ administracyjny orzekając w przedmiotowej sprawie, że służy jej
domniemanie legalności. Zatem badanie podstawy jej wydania nie stanowiło
i nie mogło stanowić przedmiotu zainteresowania organu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. W tej sytuacji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zawarte w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...] warunkujące prawną możliwość skorzystania z zawartej w tym przepisie regulacji prawnej.
Zatem negatywna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego ww. działek nr nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zasadnie zatem organ II instancji przyjął, że wobec znajdującej się w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek. Bezprzedmiotowe są zatem zarzuty skargi wskazujące w zasadzie na okoliczność związaną z podstawą wydania decyzji z [...] listopada 1998 r., która jest ostateczna. Zarzuty te nie są bowiem związane z istotą sprawy ani gdy chodzi o jej stan prawny, ani gdy chodzi o stan faktyczny. Kwestia poczynionych ustaleń w sprawie zakończonej ww. decyzją oraz dowodów, na podstawie których została wydana pozostaje poza przedmiotem kontrolowanego postępowania.
Podkreślić także należy, że data 27 października 2000 r., w której posiadanie nieruchomości stanowi zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" przesłankę nabycia użytkowania wieczystego, określona została przez ustawodawcę jako data późniejsza w stosunku do daty 5 grudnia 1990 r., czyli daty wywołującej oznaczone ustawowo skutki prawne w rozumieniu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Podsumowując, Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzją Wojewody [...] zostało przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany.
Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. organ przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadził do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło