I SA/Wa 98/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości pod budowę drogi krajowej oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w gminie W., obręb [...], stanowiącej niezabudowane działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na budowę dwujezniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz orzekł o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. odwołanie wniosła B. O. wskazując, że jest ona zainteresowana sprzedażą przedmiotowej nieruchomości na rzecz inwestora, ale nie za cenę [...] zł/m2, w sytuacji gdy w innym operacie szacunkowym wyceniono tę samą nieruchomość na [...] zł/m2. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania B. O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] zezwalającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej niezabudowane działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na budowę dwujezniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. organ drugiej instancji stwierdził, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, z późn. zm.), stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 tej ustawy, decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak ustalił organ drugiej instancji na podstawie akt rozpatrywanej sprawy, postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie zostało zakończone decyzją ostateczną, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie art. 17 powołanej ustawy. Organ drugiej instancji podkreślił również, że w piśmie z dnia [...] października 2003 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] wykazała, iż nieruchomość obejmująca działki nr [...] i nr [...] została przeznaczona na realizację celu publicznego, jakim jest budowa dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...]. Na przedmiotową inwestycję zostały zarezerwowane środki z Krajowego Funduszu Drogowego. Niedotrzymanie terminów ustalonych w harmonogramie prac spowoduje cofnięcie funduszy i przekazanie ich na zgłoszone zadania z listy rezerwowej. Ponadto z uwagi na to, iż droga krajowa nr [...] jest obciążona znacznie ruchem, opóźnienie rozpoczęcia prac drogowych pogarsza sytuację komunikacyjną na tym odcinku. Zwłoka w zajęciu przedmiotowej nieruchomości może spowodować, że zaplanowana inwestycja drogowa mogłaby w ogóle nie być zrealizowana, co będzie stratą dla całego kraju. Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w odwołaniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż zarzut ten odnosi się w swej istocie do postępowania wywłaszczeniowego i wykracza poza zakres postępowania dotyczącego udzielenia inwestorowi zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Organ odwoławczy badając legalność wydania decyzji organu pierwszej instancji, był obowiązany zbadać jedynie przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. i w tym zakresie dokonać oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Organ drugiej instancji podkreślił, że utrzymanie w mocy zakwestionowanej decyzji nie kończy samego postępowania wywłaszczeniowego, ale umożliwia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prowadzenie kolejnych etapów inwestycji drogowej. W postępowaniu wywłaszczeniowym, jeżeli właściwy organ, na podstawie zebranego materiału dowodowego, uzna wywłaszczenie za zasadne, ustali wartość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skargę na decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. wniosła B. O. wskazując, że nie sprzeda przedmiotowej nieruchomości na rzecz inwestora, za cenę [...] zł/m2. Skarżąca wskazała na nierzetelność wycen nieruchomości dokonywanych przez rzeczoznawców majątkowych wyceniających nieruchomości nabywane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oraz wniosła o powołanie niezależnego rzeczoznawcy sądowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona. Kontrola sądowo-administracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Ustawa ta ma szczególny charakter, wyrażający się zarówno w jej tytule, jak również w treści przepisów, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg procesu budowlanego inwestycji drogowych. Obowiązywanie tej ustawy ma charakter czasowy do dnia 31 grudnia 2007 r. Założeniem ustawodawcy było wprowadzenie w tym okresie uproszczonego postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestora na cele budowlane, aby przyspieszyć proces realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Przykładem takiej regulacji jest przepis art. 17 powołanej ustawy stanowiący, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy drogi krajowej oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości obejmującej działki nr [...] i nr [...] zostało wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2003 r. Nieruchomość ta została przeznaczona na realizację celu publicznego, jakim jest budowa dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...]. Na inwestycję tę zostały zarezerwowane środki z Krajowego Funduszu Drogowego. Niedotrzymanie terminów ustalonych w harmonogramie prac spowoduje cofnięcie funduszy. Z uwagi również na to, że droga krajowa nr [...] jest obciążona znacznie ruchem, opóźnienie rozpoczęcia prac drogowych spowoduje pogorszenie jeszcze bardziej sytuacji komunikacyjnej na tym odcinku. Zdaniem Sądu organy orzekające dokonały prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia przesłanek określonych w art. 17 powołanej ustawy. Nie budzi w szczególności zastrzeżeń przyjęcie przez organy, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 17 ust. 1. Trafnie również organ drugiej instancji wskazał, że kwestie zwiane z wyceną przedmiotowej nieruchomości będą mogły być badane przez właściwy organ dopiero w postępowaniu wywłaszczeniowym. Jeżeli organ ten stwierdzi na podstawie zebranego materiału dowodowego, że wywłaszczenie nieruchomości jest zasadne, jego obowiązkiem będzie ustalenie słusznego odszkodowania z tego tytułu. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.