I SA/Wa 980/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-29

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił przesłanki nabycia z mocy prawa przez powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób należyty materiału dowodowego dotyczącego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Brak było wystarczających dowodów na jednoznaczne ustalenie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz sprawowania nad nią władztwa publicznoprawnego przez powiat w tym terminie. Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego naruszyło przepisy K.p.a. i uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, wskazując na brak dowodów władania nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego przed tą datą. Minister uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nabycie własności przez powiat, uznając, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej zostały spełnione. Skarżący, R. N., kwestionował decyzję Ministra, zarzucając naruszenie jego prawa własności i przepisów postępowania, w szczególności dotyczące oceny dowodów władania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez powiat z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego R. N. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2011r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 01.01.1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako parcela [...]. kat. [...] o pow. [...] ha b. gm. kat. [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nabycie tej nieruchomości z mocy prawa , z dniem 01.01.1999r., przez Powiat [...]. Decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia 22.09.2003r. Zarząd Powiatu [...] zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133. poz. 872 ze zm.) decyzji potwierdzającej nabycie z dniem 01.01.1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako parcela [...] kat. [...]o pow. [...] ha b. gm. kat. [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Decyzją z dnia [...].11.2011r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 01.01.1999r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako parcela 1. kat. [...] o pow. [...] ha b. gm. kat. [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego nie została udowodniona przesłanka władania sporną działką przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego przed 1.01.1999r. Złożona do akt sprawy metryka ulicy [...] oraz rejestr robót budowlano-remontowych tej ulicy w latach 1991-1997 nie stanowią wystarczającego dowodu gdyż opisane w nich czynności faktyczne nie mogą być przypisane konkretnie do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Wobec powyższego organ zaniechał badania przesłanki zajęcia spornego gruntu pod drogę. Pismem z dnia [...].11.2011r, uzupełnionym pismem z dnia [...].11.2011r. Zarząd Powiatu [...] wniósł odwołanie od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2011r. kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego oraz wskazując, że na działce usytuowany jest chodnik. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał , że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998r. nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie w/w art. 73 ust. 1 następuje zatem jeżeli w dniu 31.12.1998r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Organ ustalił stan prawny i faktyczny badanej nieruchomości na dzień 31.12.1998r. w oparciu o dokumenty. Z odpisu KW nr [...] z dnia [...].09.2003r. wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka [...] kat. [...]o pow. [...] ha, z której następnie wydzieliła się działka 1. kat. [...] i [...] , stanowiła w dniu 31.12.1998r. własność W. N. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...].02.2005. sygn. akt [...] , że spadek po W. N., zmarłym w dniu [...].11.2004r., nabyli H. N., R. N., K.S. i R.N. Tym działka [...] kat. [...] w dniu 31.12.1998r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. W dalszej kolejności organ wskazał, że droga ul. [...] w [...]w dniu [...].12.1998r. posiadała status drogi publicznej, bowiem została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia [...] września 1986r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach (...)[...] (Dz. U. 1986 Nr 35 poz 179 z późn. zm.) jako droga wojewódzka. Na podstawie zaś art. 103 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie wymienione w załącznikach do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) stały się z dniem 1.01.1999r. drogami powiatowymi. Przedmiotowa droga ul. [...] nie została wymieniona w ww. załącznikach, tym samym została zaliczona do kategorii dróg powiatowych. W wyniku rozpoznania odwołania Minister nie podzielił poglądu organu I instancji, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka wykonywania władztwa publicznoprawnego wynikająca z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998r. Wskazał, że konieczną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 jest. aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną już w dniu 31 grudnia 1998 r. Z kolei przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998r. do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31.12.1998r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał , że znajdująca się w aktach sprawy mapa uzupełniająca podziału parcel gm. kat. [...] w skali [...]. jak również protokół graniczny nr [...] wraz ze szkicem granicznym z dnia [...].07.1982r. oraz zdjęcia fotograficzne z 1993r. i aktualne, obrazują zajęcie działki [...] kat. [...] o pow. [...] ha pod drogę (chodnik), bowiem wskazują, że [...] kat [...] weszła w skład działki drogowej nr [...] o pow. [...] ha. Dokumenty te potwierdzają więc położenie nieruchomości w dniu 31.12.1998r. w pasie drogowym. Natomiast sprawowanie władztwa publicznego nad ul. [...] zostało zdaniem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej udokumentowane rejestrem robót budowlano - remontowych wykonanych na ulicy [...], z którego wynika, że w 1991r i 1992r. wykonano oznakowanie pionowe, w 1993r. wykonano nawierzchnię bitumiczną i oznakowanie pionowe, w 1995r. wykonano oznakowanie pionowe i oznakowanie poziome, odnowienie poręczy i oznakowania pionowego, w 1996r. wykonano oznakowanie i malowanie przejść oraz w 1997 r. wykonano malowanie przejść. Powyższe dokumenty bezspornie, zdaniem organu II instancji wskazują na wykonywanie władztwa publicznego. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne Minister podkreślił, że udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m. in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją i odśnieżaniem . Ponadto pojęcie władania nieruchomością - w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - nie należy utożsamiać z instytucją posiadania uregulowaną w kodeksie cywilnym. Pojęcie władania winno być w tym wypadku rozumiane jako pozostawanie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym. Z tego powodu dokonywane na drodze czynności przez Skarb Państwa, czy jednostkę samorządową nie musiały uzyskiwać wcześniejszej akceptacji właściciela gruntu, który nawet nie musiał o tych czynnościach być powiadamiany. Działania takie mogły nawet mieć miejsce wbrew woli właściciela. Wskazał również należy, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym istnieje domniemanie, iż zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie przepisów rozdziału 2 tej ustawy wynikają określone czynności wykonywane przez zarządcę, które świadczą w sposób nie budzący wątpliwości o władaniu nieruchomością w świetle przepisu art. 73 ust. 1 ustawy. Czynności te zarządca drogi wojewódzkiej miał obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni, lecz w stosunku do całej drogi, a więc wydzielonego pasa terenu przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogły być np. chodnik, drzewa, krzewy, pobocza, obiekty inżynierskie i urządzenia techniczne. Skargę na opisaną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej złożył do tutejszego Sądu R. N. Decyzji tej zarzucił: 1. naruszenie interesu prawnego skarżącego t.j. jego prawa współwłasności służącego mu do nieruchomości stanowiącej parcelę [...] w N. poprzez pobawienie go tego prawa w sposób bezpodstawny 2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy t.j. przepisów art. 7, art. 8 art., art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i swobodnej oceny dowodów. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2011 nr [...] odmawiającej uwłaszczenia Powiatu [...] na przedmiotowej nieruchomości. W obszernym uzasadnieniu szczególnie podkreślił, że kwestionuje władanie parcelą nr [...] przez Powiat [...]. Omawiana działka gruntu stanowi wg skarżącego wejście do sklepu usytuowanego w budynku stanowiącym jego współwłasność . Realizowana jest na niej sezonowa sprzedaż produktów oraz składowane są materiały budowlane. Zakwestionował także moc dowodową kopi protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu rozgraniczeniowym, a także podniósł wątpliwości dotyczące " niejasności co do sytuacji geodezyjnej właściciela nieruchomości przy ulicy [...]". Wskazał ponadto, że w dniu [...].11.2011r. uzyskał pozwolenie na rozbudowę , przebudowę i nadbudowę budynku istniejącego przy ulicy [...], która planowana jest właśnie na spornej działce gruntu. Odpowiadając na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 powyższej ustawy Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sądu uznał za uzasadnione. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Przepis art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00). W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych, a w dniu 31 grudnia 1998 r. jej właścicielem był poprzednik prawny skarżącego- W. N. Uzasadnione wątpliwości budzi natomiast fakt zajęcia nieruchomości pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władania nią w podanej dacie przez Powiat [...]. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy kserokopii dokumentów nie wynika w sposób jednoznaczny jaki był na dzień 31 grudnia 1998 r. stan zajętości spornej nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władnie nią w tej dacie przez Powiat [...]. Okoliczności te, odnoszące się do bezspornego ustalenia granic pasa drogowego i zakresu władania nieruchomością należy uznać za niedostatecznie wyjaśnione przez organy orzekające przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu organ II instancji ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę prowadząc postępowanie wyjaśniające te kwestie nie mógł poprzestać w ich ustaleniu jedynie na znajdującej się w aktach sprawy mapie uzupełniającej podziału parcel gm. kat. [...] w skali [...], protokole granicznym nr [...] wraz ze szkicem granicznym z dnia [...].07.1982r. oraz na zdjęciach fotograficznych z 1993r. i aktualnych, gdyż wbrew stanowisku Ministra nie obrazują one w sposób wystarczający zajęcia działki nr [...] o pow. [...] ha pod chodnik w pasie drogowym ulicy [...]. Także sprawowanie władztwa publicznego nad ul. [...] , które zostało zdaniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej udokumentowane jedynie rejestrem robót budowlano - remontowych wykonanych na ulicy [...], ( z którego wynika, że w 1991r i 1992r. wykonano oznakowanie pionowe, w 1993r. wykonano nawierzchnię bitumiczną i oznakowanie pionowe, w 1995r. wykonano oznakowanie pionowe i oznakowanie poziome, odnowienie poręczy i oznakowania pionowego, w 1996r. wykonano oznakowanie i malowanie przejść oraz w 1997 r. wykonano malowanie przejść) nie może być uznane za wystarczające. Powołana w decyzji organu II instancji jako dowód faktycznego zajęcia w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowej działki odbitka mapy , jest to w istocie fragment kserokopii z obszerniejszego , nieopisanego dokumentu kartograficznego. Dokument ten nie ma wpisanej daty jego wykonania a jedynie nosi stempel potwierdzenia zgodności z oryginałem z dnia [...].09.2003r. Nie można też w żaden sposób ustalić gdzie wrysowana jest sporna nieruchomość a tym bardziej, czy jej granice odzwierciedlają stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. czy obecny. Oznacza to, że nie sposób z tego dokumentu wywieść, w jakiej dacie ma on dokumentować istniejący stan faktyczny. Na kserokopię tę nie zostały również naniesione przez uprawnionego geodetę istniejące w dniu 31 grudnia 1998 r. granice pasa drogowego, które potwierdzałyby stan zajętości przedmiotowej działki w konkretnym ustawowym terminie. Ponadto znajdujący się także w aktach sprawy wyrys z mapy ewidencyjnej jest nieczytelną kserokopią , która obrazuje przebieg granic uwidocznionych na niej działek w 1992r. Brak jest również wypisu z rejestru gruntów dotyczącego obu działek, aktualnego na dzień 31.12.1998r. Wątpliwości te winny być przez organ administracji rozwiane poprzez dołączenie do akt sprawy dokumentacji geodezyjnej, której forma i treść zadośćuczynią obowiązującym przepisom prawa geodezyjnego i kartograficznego, także poprzez wykonanie synchronizacji geodezyjnej działki drogowej i omawianej działki nr [...] w liniach rozgraniczających istniejących w dniu [...].12.1998r. Za dowód zajętości tej działki pod drogę nie można uznać kwestionowanego przez skarżącego w skardze protokołu granicznego. Pozostaje on bowiem bez jakiegokolwiek wpływu na treść decyzji. Postępowanie rozgraniczeniowe ma za swój cel ustalenie przebiegu granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami w oparciu o dokumenty, lub w braku takiej możliwości ustalenie tej granicy w oparciu o ostatni stan spokojnego posiadania przez właścicieli rozgraniczanych działek. Regulacja omawianego art. 73 ustawy (...) prowadzi natomiast do wywłaszczenia nieruchomości zajętej pod drogę w sensie faktycznym bez względu na jej status prawny i jakiekolwiek inne okoliczności nie objęte tym przepisem. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekający stanął na stanowisku, że kwestia władania i zajętości działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia istniejącego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie w ogóle bowiem nie został udokumentowany ani stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. ani fakt władania w tej dacie sporną nieruchomością przez Skarb Państwa, co oznacza brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego (naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa) przez organ przed wydaniem rozstrzygnięcia i brak właściwego udokumentowania istnienia wszystkich koniecznych, ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 powołanej powyżej ustawy, czyli faktycznego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz faktu władania w tej da- cie przedmiotową nieruchomością. Oznacza to, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które to naruszenie ma bezpośrednie znaczenie dla prawidłowego określenia zakresu możliwości pozbawienia skarżącego posiadanego przez niego i konstytucyjnie chronionego prawa własności przedmiotowej działki. Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, dokumenty geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazujące stan zajętości przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. (tzw. mapa synchronizacyjna). Z brzmienia tego przepisu wynika, że przez pojęcie dowodu należy rozumieć także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Art. 75 § 1 nie zawiera zatem zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym, lecz jest to jedynie wyliczenie przykładowe. Oznacza to, że Skarb Państwa ma możliwość dowodzenia istotnych dla sprawy okoliczności różnymi dowodami, w tym również opracowaniami geodezyjno-kartograficznymi. W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku, powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą przede wszystkim bezspornie ustalić istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny i prawny przedmiotowej działki. Oznacza to konieczność sporządzenia dokumentacji geodezyjnej (np. mapy geodezyjnej wraz z wykazem synchronizacyjnym), która dokumentować będzie istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny sprawy. Niezbędne jest także uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o wypisy z ewidencji gruntów dotyczące spornych nieruchomości aktualnych na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz zebranie dowodów świadczących o wykonywaniu (i jego zakresie) władztwa publicznoprawnego w stosunku do działki nr [...]. Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń organ będzie mógł skonfrontować ustalony stan faktyczny z treścią przywołanego wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i ocenić możliwość jego zastosowania. Swoje zaś ustalenia i rozstrzygnięcie organ wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, sporządzonego zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło