I SA/Wa 980/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-21

Skład orzekający: Monika Sawa, Anna Falkiewicz Kluj, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, który jest jednocześnie współwłaścicielem gruntu objętego wnioskiem dekretowym, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że użytkownicy wieczyści gruntu, na równi z właścicielami, posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu reprywatyzacyjnym lub nadzorczym. Prawo użytkowania wieczystego przypada na każdy fragment gruntu, co oznacza, że właściciel lokalu ma prawo brać udział w sprawie o ustanowienie tego prawa, niezależnie od fazy postępowania reprywatyzacyjnego. W związku z tym, błędny jest pogląd organu odwoławczego o braku interesu prawnego skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 2000 r. SKO utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia, uznając, że skarżąca, jako właścicielka lokalu, nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej, ponieważ decyzja dotycząca sprzedaży jej lokalu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kpa, wskazując na swój interes prawny jako współwłaścicielki gruntu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz Kluj, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trypie uproszczonym sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem KOC/3511/Go/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 144 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r. nr KOC/4195/Go/19 o odmowie wszczęcia na wniosek A. A. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 lutego 2000 r. nr KOC/984/Go/99. Ww decyzją SKO uchyliło decyzję Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 24 lutego 1956 r. nr ST/TN-15N/81/55 o odmowie przyznania na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako dekret), byłemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] nr hip. [...]) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu SKO podało, że konieczność rozpatrzenia odwołania złożonego przez C.S. od decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 24 lutego 1956 r. nr ST/TN-15N/81/55 powstała w wyniku decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 4 listopada 1998 r. nr P0.05.053-R-32/96 stwierdzającej, iż: decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 30 sierpnia 1966 r. w określonych w aktach notarialnych częściach dotyczących sprzedanych lokali nr [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzono nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Wg SKO skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji KOC/984/Go/99 z 22 lutego 2000 r., gdyż decyzja Ministerstwa z 1966r. została wyeliminowana z obrotu prawnego tylko w takim zakresie, jaki nie obejmował sprzedanych lokali nr [...], [...] i [...] (...). Wg SKO wynik ewentualnego postępowania nadzorczego dotyczącego ww decyzji KOC/984/GO/99 nie ma żadnego wpływu na prawa i obowiązki skarżącej, a w konsekwencji skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności tejże decyzji. W skardze na ww postanowienie A. A. (dalej jako skarżąca) zarzuciła, że jest właścicielką lokalu nr[...] w budynku przy ul. [...] i tym samym współwłaścicielką budynku, którego dotyczy kwestionowana decyzja Kolegium z 22 lutego 2000 r. Skarżąca wskazała również, że wniosek dekretowy dotyczył całości przedmiotowego gruntu, zaś skarżąca jako właścicielka lokalu ma udział w prawie użytkowania wieczystego, a zatem ma interes prawny w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji dekretowej. Skarżąca zarzuciła SKO wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 28 kpa w związku z art. 140 i art. 195 kc, art. 7 i art. 77 § 1 kpa, art. 6 kpa i wniosła o uchylenie postanowienia nr KOC/3511/Go/21 w całości a także postanowienia nr KOC 4195/Go/19 i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że w sprawach "dekretowych" czy też "reprywatyzacyjnych" Miasta Stołecznego Warszawy użytkownicy wieczyści, na równi z właścicielem (czy współwłaścicielami), posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do udziału w prowadzonym postępowaniu reprywatyzacyjnym (zwykłym bądź nadzorczym). Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje, że nie stwierdzono nieważności decyzji w przedmiocie sprzedaży jednego czy kilku wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Skoro postępowanie reprywatyzacyjne prowadzone w związku ze złożeniem wniosku w ramach art. 7 dekretu dotyczy całej pierwotnej nieruchomości przeddekretowej, to obecni użytkownicy wieczyści tej nieruchomości niezależnie od podstawy prawnej i formy nabycia wyodrębnionych na nieruchomości budynkowej nieruchomości lokalowych – mają interes prawny w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ww gruntu, na którym posadowiona jest nieruchomość dekretowa, i to niezależnie od fazy czy trybu, w jakim znajduje się sprawa reprywatyzacyjna. Chybiony jest wobec tego pogląd SKO wskazujący na to, że skoro decyzja o sprzedaży lokalu nr [...] nie została wyeliminowana z obrotu prawnego lecz jedynie stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa, to skarżąca jako użytkownik wieczysty będący właścicielem ww lokalu nr [...] nie ma interesu prawnego w sprawie reprywatyzacyjnej nieruchomości gruntowej. Prawo użytkowania wieczystego w określonym udziale przypada na każdy metr czy centymetr nieruchomości gruntowej objętej wnioskiem. Użytkownik wieczysty ma zatem prawo brać udział w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, a obecnie prawa własności – vide przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności (Dz.U. z 2019 r. poz. 916). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie naruszono art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa. Z tego względu zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego podlegało uchyleniu. Na tym etapie sprawy Sąd nie przesądza oczywiście wyniku postępowania nadzorczego. Należy też zwrócić uwagę, że skarżąca nie wykazała żadnym dokumentem czy wpisem w księdze wieczystej, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem nadzorczym - (Kw [...] lub Kw [...]) lub innej wydzielonej z ww księgi wieczystej. W pierwszej kolejności organ powinien zatem wezwać skarżącą do niezwłocznego udokumentowania prawa użytkowania wieczystego gruntu objętego decyzją, której stwierdzenia nieważności się domaga, a następnie o ile zweryfikuje interes prawny w tym zakresie - wszcząć postępowanie nadzorcze w celu ustalenia czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 2000r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło