I SA/Wa 981/11

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. B.J. wnioskiem z dnia 27 czerwca 2011 r., uzupełnionym w dniu 13 lipca 2011 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na opłaty związane z utrzymaniem i leczeniem. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 lipca 2011 r. wnioskodawczyni nadesłała zaś dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej, w tym m.in. wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo końcowe na dzień 13 czerwca 2011 r. wynosiło [...] zł. Skarżąca wskazała ponadto, że obecnie przebywa u córki w Kanadzie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że B.J. nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku i jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Zauważyć jednakże należy, że wnioskodawczyni nie ma nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Z analizy nadesłanego wyciągu z posiadanego przez nią rachunku bankowego wynika zaś, że na dzień 13 czerwca 2011 r. na powyższym rachunku znajdowały się środki pieniężne w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni jest osobą pozbawioną środków do życia. Z nadesłanych do Sądu informacji wynika ponadto, że skarżąca przebywa obecnie u córki w Kanadzie, z czego wnioskować można, iż była ona w stanie ponieść stosunkowo wysokie koszty związane z podróżą. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, aby uznać, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jak wskazano instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania i udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie wobec osób ubogich, bez środków do życia. Wnioskodawczyni do takich osób nie należy. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.