I SA/Wa 981/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-17

Skład orzekający: Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca środki na rachunku bankowym i emeryturę, może uzyskać prawo do pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo do pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni, posiadając środki na rachunku bankowym oraz emeryturę, nie wykazała sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy, gdyż nie jest osobą pozbawioną środków do życia.
Stan faktyczny
B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa do pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w postępowaniu dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Organ odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że wnioskodawczyni nie wykazała trudnej sytuacji materialnej, gdyż posiada emeryturę oraz środki na rachunku bankowym. B. J. złożyła sprzeciw od tej decyzji, argumentując, że środki na koncie to dorobek całego życia, a w postępowaniu będzie reprezentowana przez członka rodziny niebędącego profesjonalnym pełnomocnikiem.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o przyznanie prawa do pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2011 r. odmówiono B. J. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na opłaty związane z utrzymaniem i leczeniem. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] lipca 2011 r. wnioskodawczyni nadesłała zaś dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej, w tym m.in. wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo końcowe na dzień [...] czerwca 2011 r. wynosiło [...] zł. Skarżąca wskazała ponadto, że obecnie przebywa u córki w [...]. Od powyższego postanowienia B. J., pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu wskazała, że kwota [...] zł na jej koncie bankowym stanowi dorobek całego jej życia. Jednocześnie wnioskodawczyni zaznaczyła, iż w postępowaniu sądowych będzie reprezentowana przez jednego z członków jej rodziny, który nie jest sędzią, adwokatem, radcą prawnym czy notariuszem, co jej zdaniem spowoduje konieczność pomocy ze strony sędziów prowadzących sprawę w zakresie udzielania wskazówek co do czynności procesowych oraz udzielenia pouczeń o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponadto, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie podkreśla się, iż przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ewentualne przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest natomiast od sytuacji majątkowej, możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że B. J. nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku i jedynym jej źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie. Zauważyć jednakże należy, że wnioskodawczyni nie ma nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznacza wyłącznie na potrzeby własne. Z analizy nadesłanego wyciągu z posiadanego przez nią rachunku bankowego wynika zaś, że na dzień [...] czerwca 2011 r. na powyższym rachunku znajdowały się środki pieniężne w wysokości [...] zł. Podkreślenia wymaga, że nie ma znaczenia w zakresie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy, że zgromadzone środki stanowią jak podkreśliła wnioskodawczyni "dorobek jej całego życia". Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni jest osobą pozbawioną środków do życia. Z nadesłanych do Sądu informacji wynika ponadto, że skarżąca przebywa obecnie u córki w [...], z czego wnioskować można, iż była ona w stanie ponieść stosunkowo wysokie koszty związane z podróżą. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, aby uznać, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania i udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie wobec osób ubogich, bez środków do życia. Wnioskodawczyni do takich osób nie należy. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło