I SA/Wa 983/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi J. B., J. W. i M. M. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 570/16 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. solidarnie na rzecz J. B., J. W. i M. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B., J. W., M. M. pismem z dnia 30 maja 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 570/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J. B., J. W. oraz M. M. o ustalenie odszkodowania za dawną nieruchomość [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m² pochodzącą z nieruchomości "[...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący w skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. oraz o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 570/16, Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pomimo upływu wyznaczonego terminu organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, pismem z dnia 23 maja 2017 r. wezwano organ do wykonania prawomocnego wyroku Sądu. Pomimo wezwania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał decyzji w sprawie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że obecnie postępowanie jest na etapie gromadzenia niezbędnej dokumentacji. W tym celu pismami z dnia 31 maja 2016 r. wystąpił do Archiwum Państwowego oraz [...]. Przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2016 r. Archiwum Państwowe przesłało żądane informacje. Natomiast z [...] nie wpłynęło żadne pismo. Kolejnym pismem z dnia 22 czerwca 2017 r. skierowanym do Wydziału Obrotu Nieruchomościami w [...] oraz do Biura Architektury i Budownictwa zwrócono się o informację na temat przejęcia nieruchomości pod inwestycje. Organ dodał, że sprawa jest zbyt doniosła i skomplikowana, aby móc prowadzić postępowanie administracyjne opierając się wyłącznie na aktach zastępczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r. poz.1369 t.j.), powoływanej dalej jako - P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 570/16 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za dawną nieruchomość [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m² pochodzącą z nieruchomości "[...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 18 stycznia 2017 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 570/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 18 maja 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z 23 maja 2017 r. Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro więc, Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 15 września 2016 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia okresu o jaki przekroczono termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Sąd w wyroku z dnia 15 września 2016 r. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za utraconą nieruchomość [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem oraz konieczność zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Wprawdzie okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej jednak powinny być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na 5 miesięczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które rzutowały na przedłużanie się postępowania, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania, czy też stron, które postępowanie to zainicjowały, bądź Sądu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż w ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Podnieść należy, że suma pieniężna powinna być przyznawana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.