I SA/Wa 986/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-15

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, a prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów z mocy ustawy. Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną, zdrowotną i majątkową, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
D.M. złożył skargę na działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została odrzucona. Następnie D.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, opisując swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i osobistą. Strona skarżąca jest beneficjentem świadczeń z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.M. na działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie skargi na działanie organu postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 986/17 odrzucił skargę D.M. na działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie skargi na działanie organu. W tej sytuacji D.M., wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej (zasiłek stały w wysokości [...] miesięcznie). W uzasadnieniu wniosku skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, osobistą i zdrowotną. Wskazał, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja zdrowotna i majątkowa skarżącego jest trudna i nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło