I SA/Wa 988/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-08

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP, złożony po terminie określonym w ustawie, może zostać uwzględniony, a jeśli nie, to czy istnieją podstawy do przywrócenia terminu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa nie narusza prawa. Roszczenie o rekompensatę za mienie zabużańskie podlega przepisom ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., która określa termin złożenia wniosku do 31 grudnia 2008 r. Wnioski skarżącej i B. R. zostały złożone po tym terminie, a termin ten, jako termin prawa materialnego, nie podlega przywróceniu. Brak było również dowodów na potwierdzenie twierdzeń skarżącej o złożeniu wniosku w terminie.
Stan faktyczny
K. C. złożyła wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Wniosek ten, jak i wniosek B. R., został złożony po terminie określonym w ustawie (31 grudnia 2008 r.). Organy administracji (Wojewoda, Minister Skarbu Państwa) odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, uznając wnioski za złożone po terminie. K. C. wniosła skargę do WSA, twierdząc m.in. że wniosek został nadany listem zwykłym w terminie, a następnie uzyskała informację o konieczności złożenia go do innego urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości K. przez W. S. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2008 r. K. C. wystąpiła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.S. nieruchomości [...]. W treści przedmiotowego pisma K. C. wskazała, iż następcą prawnym właściciela nieruchomości pozostawionej jest również B. R. Wniosek z dnia 30 grudnia 2008 r. wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 12 stycznia 2009 r. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2009 r. K. C. przedstawiła okoliczności, w jakich doszło do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Z informacji udzielonych przez wnioskodawczynię wynika, iż wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty pierwotnie został wysłany do Wojewody [...] w terminie. Natomiast po powzięciu wiadomości o konieczności złożenia wniosku w przedmiotowym zakresie do [...] Urzędu Wojewódzkiego, został wysłany kolejny wniosek, nadany listem poleconym w dniu 6 stycznia 2009 r., czyli z uchybieniem terminu wskazanego w ustawie zabużańskiej. Z uwagi na fakt, iż wniosek adresowany do [...] Urzędu Wojewódzkiego nie został opatrzony podpisem wnioskodawczyni, Wojewoda [...] pismem z dnia 26 października 2009 r. wezwał K. C. do uzupełnienia braku formalnego. Wnioskiem z dnia 10 listopada 2009 r. (data wpływu do [...] Urzędu Wojewódzkiego) K. C. i B. R. ponownie zwróciły się do organu o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. S. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] przekazał Wojewodzie [...] wniosek K.C. i B. R. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Właściwość Wojewody [...] została ustalona na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu W. S. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. Wojewoda [...] poinformował strony postępowania o zasadach potwierdzania prawa do rekompensaty, wynikających z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie z dnia 7 lutego 2012 r. K. C. raz jeszcze przedstawiła okoliczności złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, dołączając kserokopię potwierdzenia nadania z datą 6 stycznia 2009 r. Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmówił K. C. i B. R. potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. S. Po rozpatrzeniu odwołania K. K., Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie zaś z treścią art. 7 ust. 2 ustawy zabużańskiej w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister wskazał, że z art. 57 § 5 Kpa wynika, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: a) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej, b) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, c) złożone w polskim urzędzie konsularnym, d) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, e) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, f) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W nawiązaniu do powyższego organ stwierdził, że wniosek K. C. został złożony w dniu 6 stycznia 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) natomiast wniosek B. R. został złożony osobiście dnia 10 listopada 2009 r. tj. po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Terminu tego nie można przywrócić, gdyż jest to termin prawa administracyjnego materialnego i nie podlega przywróceniu, pomimo uchybienia temu terminowi bez winy osoby ubiegającej się o jego przywrócenie. Tym samym nie ma zastosowania art. 58 § 1 Kpa, ponieważ przepis wyrażony w tym artykule odnosi się do terminów prawa procesowego, a nie materialnego. W związku z powyższym organ zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że wniosek o rekompensatę K. C. złożyła w terminie do Wojewody [...], na dowód czego załączyła nieuwierzytelnioną kserokopię owego wniosku, który nie został opatrzony żadną pieczęcią urzędu, Minister wyjaśnił, iż z dokumentu tego nie wynika, by skarżąca uzyskała od organu potwierdzenie jego wniesienia bądź, w przypadku nadania w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, by dołożyła należytej staranności, aby otrzymać potwierdzenie faktu nadania owego wniosku w terminie. Wobec powyższego, zdaniem Ministra, nie jest wystarczającym dowodem na fakt złożenia wniosku przed upływem terminu wskazanego w ustawie zabużańskiej, jedynie niczym niepotwierdzone przekonanie skarżącej, iż takiej czynności dokonała. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. C. twierdząc, że wniosek z dnia 30 grudnia 2008 r. został w tej samej dacie nadany w polskiej placówce pocztowej listem zwykłym. Ze względu na zły stan zdrowia – nagły atak [...] – nie uczyniła tego listem poleconym. Ponadto dodała, że przedmiotowy wniosek został wniesiony za pośrednictwem poczty z uwagi na fakt, że w dniu 30 grudnia 2008 r. skarżąca była w [...] Urzędzie Wojewódzkim, gdzie uzyskała informację, że ze względu na miejsce zgonu W. S., przedmiotowy wniosek należy złożyć do Wojewody [...]. Nie zażądała jednak od pracownika organu odpowiedniego dowodu potwierdzającego fakt przyjęcia wniosku, bądź na odmowę jego przyjęcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. I tak, roszczenie o realizację prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej podlega rygorom wynikającym w przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3 tej ustawy, składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub osoba wskazana do rekompensaty. Skarżąca wraz z B. R., jako osoby legitymujące się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, powinny złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 5 ust.1 ww. ustawy). K. C. stosowne pismo z dnia 30 grudnia 2008 r. wniosła w dniu 6 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego Placówki [...]), zaś B. R. wniosła osobiście w dniu 10 listopada 2009 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Powyższe, zdaniem Sądu, stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy. Termin i zasady potwierdzenia prawa do rekompensaty należą do kompetencji ustawodawcy. Przewidziany w art. 5 ust. 1 ustawy termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu zarówno w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W tej sytuacji Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał, że w aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw, by uwzględnić wnioski o otrzymanie rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem w okresie do dnia 31 grudnia 2008 r. zarówno skarżąca, jak i B. R. nie złożyły stosowanego wniosku. Sąd nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, że jej wniosek z dnia 30 grudnia 2008 r. został nadany w placówce pocztowej w dniu 30 grudnia 2008 r. listem zwykłym adresowanym do Wojewody [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że przedmiotowy wniosek został nadany w placówce pocztowej [...] w dniu 6 stycznia 2009 r. listem poleconym priorytetowym na adres [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] przekazany przez Wojewodę [...], zgodnie z właściwością, w trybie art. 65 § 1 Kpa, Wojewodzie [...]. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu na zaprzeczenie tym faktom. Ponadto brak jest dokumentu potwierdzającego twierdzenie skarżącej, że pracownik [...] Urzędu Wojewódzkiego odmówił przyjęcie wniosku o rekompensatę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło