I SA/Wa 988/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-27
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Joanna Skiba, Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość rolna, oznaczone jako pastwiska trwałe, może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jeśli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona pod tereny usług innych?Ratio decidendi
Nieruchomość rolna może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: nieruchomość musi być uznana za rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz musi być położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W przypadku, gdy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza nieruchomość pod inne cele niż rolnicze, nawet jeśli w ewidencji gruntów jest ona oznaczona jako rolna, gmina nie nabywa jej z mocy prawa na podstawie wskazanej ustawy.Stan faktyczny
Gmina C. wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości rolnej. Wojewoda odmówił, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że nieruchomość, mimo oznaczenia w ewidencji gruntów jako pastwiska trwałe, była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod tereny usług innych. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta C. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. własności nieruchomości , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha , objętej księgą wieczystą KW [...], położonej w Gminie C. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Burmistrz Miasta C. wnioskiem z dnia 4 listopada 2009 r., zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę C. własności ww. nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. własności nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położoną na terenie gminy C.
Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniósł, do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Burmistrz Miasta C.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta C. od ww. decyzji Wojewody [...], decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki aby nieruchomość stała się własnością gminy, tj. przedmiotowy grunt musi stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz musi być położony na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.
Organ wskazał, że działka gruntu, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, według wypisu z ewidencji gruntów obowiązującego na dzień 30 czerwca 2000 r. oznaczona była jako pastwiska trwałe (PS III, ŁV). Tym samym została spełniona pierwsza wymagana przesłanka. Z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] wynika jednak, że działka nr [...]w całości przeznaczona była pod tereny usług innych , projektowana nowa lokalizacja [...] Straży [...] ([...]). Nie została zatem spełniona druga przesłanka warunkująca nabycie tej nieruchomości przez gminę. Tym samym, zdaniem organu, brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez gminę C. przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2013 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł, w imieniu Gminy C., Burmistrz Miasta C. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. Dz. U. Nr 231, poz. 1700 z 2007 r. z późn. zm.), wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie, czy nieruchomość oznaczona jako działki nr [...], położona w Gminie C. , spełnia warunki z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust., w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na których są położone. Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przypisie, to nieruchomości, o jakich mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 46(1) stanowi, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nieruchomość w dniu 30 czerwca 2000 r., oprócz spełnienia innych warunków określonych w tym przepisie, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Z akt sprawy wynika, że według wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonego uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] miejscowego planu zagospodarowania działka nr [...] w całości przeznaczona była pod tereny usług innych, projektowana nowa lokalizacja [...] Straży [...] ( M5U). Sąd podziela stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyrażone w zaskarżonej decyzji, że nieruchomość ta nie spełniała warunków określonych w art. 1 pkt 1 ustawy, nie była bowiem przeznaczona w planie na cele gospodarki rolnej. Wymienione działki są wprawdzie w ewidencji gruntów oznaczone jako pastwiska trwałe (PS III, ŁV), lecz decydujące znaczenie dla komunalizacji ma określenie ich przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego a nie w ewidencji gruntów, do której powołane przepisy się nie odwołują i nie nadają tym zapisom znaczenia prawnego dla określenia wystąpienia przesłanek do komunalizacji na tej podstawie prawnej. Dlatego też nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że istotne znaczenie ma przeznaczenie przedmiotowych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie 27 maja 1990 r. Wniosek Gminy C. dotyczył wydania decyzji w trybie art. 13 ust. 2 ww. ustawy z dnia 19 października 1990 r. nie zaś na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Postępowanie na tej podstawie prawnej dotyczy nie tylko innych przesłanek prawnych, ale toczy się też przed innym organem odwoławczym, tj. przed Krajową Komisja Uwłaszczeniową.
W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając sprawę prawidłowo przyjął, że o nabyciu nieruchomości przez gminę na podstawie ustawy z 1991 r. decyduje stan nieruchomości na dzień 30 czerwca 2000 r. Na ten dzień Minister dokonał oceny przesłanek warunkujących przejście na rzecz gminy. Przede wszystkim zasadnie przyjął, iż przedmiotem przejścia prawa własności może być jedynie mienie określone w art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zdefiniowane w Kodeksie cywilnym położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tych warunków przedmiotowa nieruchomość nie spełnia.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1273 ze zm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło