I SA/Wa 99/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Kleiber (spr.), NSA - Anna Łukaszewska-Macioch, asesor WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant - Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] w P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu oddala skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Zakładów [...] o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]października 2003 r. nr [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją tą stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1993 r. w przedmiocie uwłaszczenia Zakładów [...] działką nr [...] położoną przy ul. [...] w P. Decyzje zostały uzasadnione w następujący sposób. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] września 1993 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...]o pow. [...] m oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Pismem z dnia 22 marca 2002 r., uzupełnionym pismem z dnia 7 maja 2002 r. [...] Zakłady [...] SA w W. wniosły o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego oraz o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Spółka powołała się na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 1998 r. i utrzymującą ją w mocy decyzję tegoż Ministra z dnia [...] listopada 1998 r., stwierdzającą nieważność Zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pod firmą H. SA w P. przy ul. [...] oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] marca 1966 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa H. SA w P. przy ul. [...]. Wskazała też, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 1999 r. sygn. akt UVSA 2708/98 oddalił skargę Zakładów [...] co oznacza, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji nacjonalizacyjnych jest prawomocna. W sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, na mocy których Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość, wywołujących skutki ex tunc – przywrócona ona została pierwotnemu właścicielowi, a więc Spółce Akcyjnej H. W świetle decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 1998 r., Skarb Państwa nie może skutecznie powoływać się na prawo własności, a więc należy uznać, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie stwierdzono przy tym, aby zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji. Oceniając natomiast argumenty wniosku Zakładów [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy - Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany wcześniejszej decyzji z dnia [...] października 2003 r., wobec czego utrzymał ją w mocy. Wyjaśnił jedynie, że postępowanie o wzruszenie decyzji nacjonalizacyjnej zostało wszczęte z wniosku Spółki z dnia 15 lutego 1993 r., przed wydaniem przez organ wojewódzki decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] września 1993 r. wobec czego w postępowaniu tym nie badano praw osób trzecich, które mogły zostać naruszone. Zakłady [...] na tę decyzję wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciły decyzji naruszenie art. 75 § 1 i 77 § 1 i 78 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa oraz naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79 poz. 464 ze zmianami) wnosząc o zmianę lub uchylenie skarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Naruszenie przepisów postępowania miało polegać na rozstrzygnięciu sprawy przy niepełnym materiale wobec braku w aktach wniosku z właściwym pełnomocnictwem. Zdaniem Zakładów [...] decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. była zgodna z przepisem art. 2 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy bowiem w dniu 5 grudnia 1990 r. właścicielem nieruchomości pozostawał Skarb Państwa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast tak z dnia [...] października 2003 r. jak i [...] grudnia 2003 r. nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego jak tez materialnej podstawy rozstrzygnięcia - art. 2 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej, stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa wyłączyło ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Powstała więc rażąca sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym, w którym właścicielem nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] jest Spółka Akcyjna, obecnie jak wykazała w postępowaniu sądowym Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, H. zaś w dokumentach tej nieruchomości jako właściciel figuruje Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty nieruchomości, Zakłady [...]. Zgodnie z art. 232 kc jedynie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa oraz grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznymi i osobom prawnym. Cytowany przepis w pełni korelował z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79 poz. 464 z późn. zmianami) posiadającym brzmienie "grunty stanowiące własność Skarbu Państwa "..." będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowym osób prawnych, innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich...". Natomiast grunt stanowiący własność osoby prawnej nie mógł być obciążony prawem wieczystego użytkowania na rzecz innej osoby prawnej i to w drodze decyzji administracyjnej. Konsekwencją więc stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej było stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczającej, na gruncie, państwową osobę prawną. Ponadto analizowany przepis uwłaszczał taką jednostkę z mocy prawa, ale równocześnie decyzja o uwłaszczeniu nie mogła naruszać praw osób trzecich, to jest tych osób, które legitymowały się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Skoro niezaprzeczalnym właścicielem gruntu jest Spółka H. – jej prawa zostały naruszone decyzją Wojewody [...]. Pozostawienie jej w obrocie prawnym powodowałoby, sytuację sprzeczną z obowiązującym system prawnym – w tym art. 232 kc, oraz właścicielskimi prawami Spółki H.. Z tego względu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zasadnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności z całą pewnością pozostawałoby w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami i naruszałoby prawa H. Sp. z.o.o W odniesieniu do podnoszonych argumentów o naruszeniu przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić: Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prowadząc postępowanie, prawidłowo zastosował przepisy art. 75 i 77 kpa, zbierając możliwe dowody, mające na celu istotę sprawy, jak również rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonując przedstawionych w uzasadnieniu ustaleń. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakładów [...] nie zawierał formalnego wniosku dowodowego o zażądanie "wniosku" i "pełnomocnictwa", a w treści pisma nie zostało nawet sprecyzowane jaki wniosek i jakie pełnomocnictwo miałby organ włączyć do akt. Dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący określił, że miał być to wniosek z dnia 15 lutego 1993r. z podpisem osoby posiadającej ważne pełnomocnictwo. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wskazał akta, w których znajduje się oryginał wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Potwierdza to, że strona skarżąca w sposób niezrozumiały dla organu sprecyzowało stanowisko procesowe. W aktach administracyjnych znajdują się decyzje Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 1998 r. i [...] listopada 1998 r. Jako podstawę do wszczęcia postępowania zakończonego tymi decyzjami Minister Gospodarki wskazał wniosek z k.9 i k. 121 Kuratora Sądowego M. K. o ocenę legalności decyzji nacjonalizacyjnych. O ten wniosek dopominały się Zakłady [...], był on z dnia 15 lutego 1993 r. Dokumenty więc na które powołuje się strona były badane w innej sprawie, stanowiły podstawę innej decyzji i nie jest możliwe, aby nie spełniały wymogów formalnych. Obie decyzje administracyjne były kontrolowane również przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 września 1999 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji wydanej jako organ drugiej instancji porównując datę wniosku z dnia [...]lutego 1993 r. z datą decyzji uwłaszczeniowej, dokonywał analizy naruszonych praw Spółki jako "osoby trzeciej" w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Pisma tego nie traktował jako dowód przeprowadzony w postępowaniu prowadzonym przez niego. Z tego względu i ten zarzut skargi nie mógł być uwzględniony. Z przytoczonych powodów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.