I SA/Wa 994/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W., A. K., A. A., A. D., P. K., P. K. i T. N. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 346/17 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] (tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. W., A. K., A. A., A. D., P. K., P. K. i T. N. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. W., A. K., A. A., A. D., P. K., P. K. i T. N. skargą z [...] kwietnia 2019 r. wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 346/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "Osada [...] Nr [...] i [...]" rej. hip. [...] w W. na [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skierowanej do Sądu skardze na niewykonanie wyroku skarżący wnieśli o wymierzenie, Prezydentowi W. grzywny i rozpoznanie sprawy w trybie uroszczonym. Uzasadniając skargę skarżący wskazali, że wyrok został przekazany Prezydentowi w dniu [...] stycznia 2018 r., a termin na rozpoznanie wniosku upłynął [...] kwietnia 2018 r., a decyzja w niniejszej sprawie nie została wydana, mimo skierowania wezwania do wykonania tego orzeczenia. Przy czym od daty przekazania akt organowi nie podjął on żadnych czynności w celu zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w szczególności dotyczącego firmy "J. [...]", nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie wyznaczonym w wyroku z 26 października 2017 r. Opóźnienie w rozpoznaniu sprawy spowodowane jest ponadto wysokim stopniem jej skomplikowania oraz złożonością okoliczności, koniecznych do ustalenia w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SAB/wa 346/17 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "Osada [...] Nr [...] i [...]" rej. hip. [...] w W. na [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] stycznia 2018 r., jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 26 października 2017 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie - to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno długość trwającego postępowania, jak również okoliczność, iż organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku w styczniu 2018 r., wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dopiero po upływie ponad 10 miesięcy podjął czynności w postępowaniu, zwracając się do Archiwum Państwowego W. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ właściwie nie podejmuje czynności w postępowaniu. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 i sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.