I SA/Wa 995/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. P. wnioskiem z dnia 12 czerwca 2008 r. (dołączonym do skargi) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty odszkodowania. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura, która wynosi obecnie [...] złotych. Prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która pobiera emeryturę w kwocie [...] złotych. Skarżący podał, iż ponosi miesięcznie następujące wydatki: koszty leczenia siebie i żony - ok. [...] złotych, utrzymanie mieszkania - ok. [...] złotych. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 powołanej wyżej ustawy. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie Z. P. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i małżonki. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym ich sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów procesu (na obecnym etapie postępowania jest to wpis stały w kwocie 200 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Skarżący wraz z żoną posiadają stałe i regularne źródła dochodu w postaci emerytur w łącznej kwocie [...] złotych. Zaś deklarowane wydatki obejmujące koszty leczenia i utrzymania mieszkania wynoszą łącznie [...] złotych. W tej sytuacji nie można przyjąć, że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w ich niezbędnych kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. O możliwości zabezpieczenia przez skarżącego środków finansowych niezbędnych do prowadzenia procesu świadczy również fakt ustanowienia przez niego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, co w sposób oczywisty wiąże się z koniecznością jego opłacenia. Skoro zaś dysponował on środkami niezbędnymi do ustanowienia z wyboru adwokata nie ma podstaw do uznania, że obecnie nie jest on w stanie ponieść kosztów należnego wpisu i ewentualnych opłat kancelaryjnych. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinni więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - mogą zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W niniejszej sprawie skarżący takiego braku nie wykazał. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.