I SA/Wa 998/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Miernik, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o odmowie potwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe, wydana na podstawie ustawy o PKP, została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez nieuwzględnienie prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o zniesieniu współwłasności nieruchomości?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, narusza prawo materialne i przepisy postępowania administracyjnego. Organy administracji nie zbadały prawidłowo okoliczności naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Wojewody z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności poprzez nieuwzględnienie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego o zniesieniu współwłasności nieruchomości i wyodrębnieniu lokali mieszkalnych. Brak odniesienia się do tego postanowienia stanowi niewątpliwe naruszenie w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2001 r. Decyzja Wojewody odmawiała potwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności lokali mieszkalnych. Skarżąca spółka zarzuciła organom administracji błędy w wykładni przepisów ustawy o PKP oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności nieuwzględnienie prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o zniesieniu współwłasności nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących [...] S.A. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A (dalej jako [...] S.A.) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu - jego ułamkowej części w udziale [...] - stanowiącego współwłasność: [...], Skarbu Państwa i osób fizycznych, położonego w S. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [....] o pow. [...] ha, obręb [...] oraz prawa własności czterech samodzielnych lokali mieszkalnych nr [...] w budynku wielomieszkaniowym, znajdującym się na tym gruncie.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948) – dalej jako ustawa o PKP, decyzją z dnia 29 czerwca 2001 r. nr GGN-S.7720-64-6/01 odmówił potwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "[...] " w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu jego ułamkowej części w [...], stanowiącego współwłasność: [...], Skarbu Państwa i osób fizycznych, położonego w S. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...], oraz prawa własności czterech samodzielnych lokali mieszkalnych nr [...] w budynku wielomieszkaniowym znajdującym się na tym gruncie.
[...] S.A. wystąpiła do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., który w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję odmowną w tym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę dla wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., stanowił przepis art. 34 ust. 1 i 3 ustawy o PKP zgodnie, z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o ich przekazaniu w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP, zaś budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie praw nie może naruszać praw osób trzecich. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek oznaczał, że uwłaszczenie nie mogło nastąpić.
Organ pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, że działka nr [...] objęta jest księgą wieczystą nr [...] i stanowi współwłasność Skarbu Państwa, Miasta [...] i osób fizycznych. Minister Infrastruktury uznał, że kontrolowana decyzja nie została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, gdyż użytkowanie wieczyste nie może być ustanowione na ułamkowej części prawa własności nieruchomości, ponieważ taki sposób władania nie odpowiada ani pojęciu współwłasności, ani użytkowania wieczystego. Wyjaśnił, że przekształcenie posiadania na mocy art. 34 ustawy o PKP gruntu stanowiącego oznaczoną część powierzchni ziemskiej, w prawo użytkowania wieczystego może odnosić się tylko do nieruchomości w rozumieniu części wyodrębnionej z powierzchni ziemskiej, którą prawo uznaje za samodzielny przedmiot własności. Oznacza to, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponadto z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały inne okoliczności ujęte w art. 156 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją wystąpiła [...] S.A., zarzucając organowi pierwszej instancji brak odniesienia się do argumentów i zarzutów wniosku, nieprawidłowe ustalenie stanu prawnego gruntu, a ponadto dokonanie nieprawidłowej wykładni art. 34 ust 1 ww. ustawy o PKP.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej powtórzył uwagi organu pierwszej instancji dotyczące istoty postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i zasad zastosowania przepisu art. 156 § 1 k.p.a., jak również odwołał się do przepisów art. 34 ust. 1 i 3 ww. ustawy o PKP. Organ odwoławczy wskazał, że powyższa ustawa weszła w życie w dniu 27 października 2000 r. zatem w tym dniu przedmiotowa nieruchomość winna być w całości własnością Skarbu Państwa. Dodał również, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła w tym dniu współwłasność [...], Skarbu Państwa i osób fizycznych. Zatem nie została spełniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 34 ust. 1 ustawy o PKP, tj. grunt nie pozostawał w wyłącznej własności Skarbu Państwa, co obligowało organ wojewódzki do odmowy uwłaszczenia PKP. Za błędny uznał organ zarzut odwołania, że prawo do nieruchomości posiada tylko osoba, dysponująca tytułem prawnym, ujawnionym w księdze wieczystej. Wskazał, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) tylko domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie z art. 3 ust. 1 można obalić w każdym postępowaniu, w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe. Organ zauważył również, że umknęło uwadze skarżącej, iż w dziale III księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wpisane zostało ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego, zaś kwestia czy właścicielami przedmiotowej nieruchomości są również osoby fizyczne, czy też nie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem niewątpliwym jest, iż w dniu 27 października 2000 r. Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem ww. nieruchomości. Organ nadzoru nie podzielił poglądu wnioskodawczyni, jakoby dopuszczalne było traktowanie udziału we współwłasności nieruchomości na równi z prawem własności do części nieruchomości. W przypadku współwłasności obowiązuje zasada, iż poszczególnym współwłaścicielom nie mogą przysługiwać wyłączne prawa do określonej fizycznie części nieruchomości, co wynika z treści przepisu art. 233 k.c. i co potwierdza uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt 111 CZP 81/93 (OSNC 1994/2/27), w której Sąd wskazał m. in. że decyzja stwierdzająca nabycie przez państwową osobę prawną prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków nie może być podstawą wpisu w księdze wieczystej w sytuacji, w której grunty te w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły współwłasność Skarbu Państwa (gminy) i innych osób. Z tego powodu również przekształcenie zarządu na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 omawianej ustawy z dnia 29 września 1990r., mającego za przedmiot fizycznie oznaczoną część powierzchni ziemskiej, w prawo wieczystego użytkowania może odnosić się tylko do nieruchomości w rozumieniu części wyodrębnionej z powierzchni ziemskiej, którą prawo uznaje za samodzielny przedmiot własności. Tym samym decyzja odmowna Wojewody [...] jest prawidłowa.
Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2011r. nr [...].
Na powyższą decyzję [...] S.A. Oddział w W. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia i zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 34 ust.1 i 3 ustawy o PKP poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że dla jego zastosowania konieczne jest pozostawanie gruntu w wyłącznej własności Skarbu Państwa, a nadto, że przepis ten ma zastosowanie tylko do nieruchomości w rozumieniu części wyodrębnionej z powierzchni ziemskiej, którą prawo uznaje za samodzielny przedmiot własności.
- naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w ramach rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i zasad postępowania dowodowego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na nieprawidłową ocenę materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, to jest nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Skarżący podkreślił, że prawa własności nie można domniemywać, a prawo do nieruchomości posiada tylko osoba dysponująca tytułem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Dlatego też prawa nieujawnione w księdze wieczystej nie korzystają z rękojmi wiary ksiąg wieczystych, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W ocenie skarżącego organ nieprawidłowo przyjął, iż z akt sprawy wynika, że działka nr [...] stanowi współwłasność Skarbu Państwa i Miasta [...] i osób fizycznych. Osoby fizyczne nie są wpisane do księgi wieczystej nr [...] i nie wiadomo dlaczego rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności wskazuje bliżej nieokreślone osoby fizyczne jako właścicieli skoro ich prawo nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Analizując treść przepisu art. 34 i 35 ustawy, skarżący doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie została spełniona pierwsza przesłanka dotycząca posiadania określonej kategorii gruntów. Natomiast w jego ocenie szczegółowej analizie podane powinno być spełnienie drugiej przesłanki dotyczącej istnienia prawa własności gruntów po stronie Skarbu Państwa. Skarżący zauważył, że organy uznały, że przesłanka ta nie zaistniała, bowiem Skarbowi Państwa nie przysługiwała wyłączna własność lecz współwłasność nieruchomości. W ocenie skarżącego dokonana przez organy administracji ocena przesłanki braku właściwości przedmiotowego gruntu po stronie Skarbu Państwa nie była w pełni uzasadniona i nie zasługuje na akceptację. Na dowód prawdziwości swoich twierdzeń skarżący wskazał na opinie doktryny oraz interpretację organów administracji. Zdaniem skarżącego jeśli przyjmie się, że przysługujący Skarbowi Państwa jako współwłaścicielowi udział w przedmiotowej nieruchomości winien być traktowany jako prawo własności Skarbu Państwa do tej części nieruchomości, spełniona byłaby także druga opisana wyżej przesłanka z art. 34 ust. 1 ustawy o PKP, uzasadniając żądanie przez [...] S.A. stwierdzenia nabycia przez spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności przedmiotowych lokali. Skarżący odwołał się również do stanowiska wyrażonego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 1995 r., nr 111 CZP 61/95 oraz przepisach szczególnych, to jest art. 15a znowelizowanej ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity: Dz. U. 1969 r. Nr 22 poz. 159 ze, zm.), zastąpionego przez art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.), uchylony przez art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 1994 r. Nr 85 poz. 388) i art. 4 ust. 3 tej ustawy. [...] S.A. uważa, że dopuszczalne jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na udziale we współwłasności. W sytuacji, gdy istnieją przesłanki do przyjęcia, że [...] S.A. nabyło prawo użytkowania wieczystego części nieruchomości oraz prawo własności lokali znajdujących się w posiadaniu [...] S.A. już z mocy samej ustawy, można mówić o wykonywaniu przez [...] S.A. uprawnienia do ochrony praw nabytych, a decyzja Wojewody potwierdzająca nabycie praw do nieruchomości w trybie art. 34 i 35 ustawy PKP ma jedynie charakter deklaratoryjny. Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu istota problemu sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które zapadło w trybie nadzoru, wobec czego rozważania Sądu mają na względzie treść przepisów art. 16 i art. 156 k.p.a. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 16 k.p.a generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych ustawowych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2011 r. Ministra Infrastruktury naruszają przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że postępowanie nadzorcze, które jest prowadzone na podstawie przepisów art. 156-158 k.p.a podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 k.p.a., którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. min. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nieprawidłowo odpowiedziały na zarzuty wniosku skarżącego w sprawie decyzji wydanej w dniu [...] czerwca 2001 r. przez Wojewodę [...], nie dokonując sprawdzenia prawidłowości gromadzenia materiału dowodowego w zakresie jego zupełności oraz przeprowadzonej przez Wojewodę [...] jego oceny. Sąd podzielił zatem argumenty skargi w tym sensie, że organy obu instancji nie zbadały prawidłowo okoliczności naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. z rażącym naruszeniem prawa. I tak dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów Sąd uznał, że dają one podstawy do podważenia legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Podnieść należy fakt zachowania materiału dowodowego związanego z postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji w dniu [...]czerwca 2001 r. Tym niemniej Sąd wskazuje na zupełny brak odniesienia się przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie do prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 1996 r., a więc wydanego przed datą wydania badanego orzeczenia. Nieprawidłowym zdaniem Sądu było abstrahowanie od postanowienia, mocą którego zniesiona została współwłasność przedmiotowej nieruchomości w sposób wyodrębniający jako samodzielne cztery lokale mieszkalne o numerach [...], którym przyporządkowane zostały odpowiednie udziały w prawie wieczystego użytkowania gruntu. Lokale opisane powyżej nadal stanowią własność Skarbu Państwa, który zawarł umowy najmu ich dotyczące i któremu przysługuje nadal prawo wieczystego użytkowania odpowiednich udziałów w gruncie. Z wniosku obecnie skarżącego i treści postanowienia sądu powszechnego dotyczącego zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości, wynika niewątpliwie okoliczność spójności żądania skargi z treścią orzeczenia - wielkość ułamkowej części [...] odnoszącej się do wskazanych w nim czterech lokali. Wydzielenie samodzielnych lokali z przyporządkowaniem im ułamkowej części w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości powoduje wyodrębnienie samodzielnego przedmiotu prawa własności (samodzielne lokale mieszkalne) oraz odpowiadającego mu udziału w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości.
W badanej decyzji Wojewoda [...] analizował materiał dokumentalny z lat siedemdziesiątych niesłusznie nie odnosząc się do w/w orzeczenia Sądu Rejonowego w S. Wskazał natomiast, że w dziale II księgi wieczystej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości znajduje się ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego. Z treści księgi wieczystej-dział II, wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są Skarb Państwa i Miasto S., nie odpowiada natomiast treści księgi wieczystej stwierdzenie, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są również osoby fizyczne. Organ wskazał, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości prowadzona była komunalizacja według stanu na dzień 27 maja 1990 r., akta administracyjne nie zawierają jednak decyzji komunalizacyjnej, która zapewne wskazuje podstawę prawną jej prowadzenia. Okoliczność takiego braku materiału dowodowego jest o tyle istotna, że brak jest dowodu na potwierdzenie przeprowadzenia komunalizacji, pomimo wskazania na nią w uzasadnieniu badanej decyzji. Zważywszy na treść przepisów prawa materialnego zastosowanego przez Wojewodę [...] w rozstrzygnięciu z dnia [...] czerwca 2001 r. – ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego " Polskie Koleje Państwowe", powyżej podniesiona okoliczność ma istotne znaczenie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy. (por. również wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1475/11)
Sąd wskazuje zatem na brak podstaw do precyzowania twierdzeń, na okoliczności, które nie zostały potwierdzone przeprowadzeniem określonego dowodu, czyli sformułowane zostały przy istotnym braku w materiale dowodowym. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego co prawda nie definiują pojęcia środka dowodowego, tym niemniej przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że " jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Wobec tego przez pojęcie środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie. Rezultatem procesu dowodzenia uzyskanym na podstawie określonych środków dowodowych jest dowód istnienia lub nie istnienia określonego faktu albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. (Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, s.315 " Zarys procesu administracyjnego, Dawidowicz s. 109-110). W przepisach k.p.a. brak podstaw do wprowadzania zróżnicowania środków dowodowych, gdyż przyjmuje on zasadę równej mocy środków dowodowych. Nie można pominąć w rozważaniach, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, mająca kapitalny wpływ na kształtowanie całego postępowania oraz rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej ustanowionej w przepisie art.7 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. (Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne s.108 ).
Wracając wobec powyższych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dostrzegł, że Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r., nie przeprowadził prawidłowo i wnikliwie postępowania dowodowego, nieprawidłowo również i niezgodnie z dyspozycją przepisu art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w sentencji decyzji.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że w sposób nieprawidłowy ustalono, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r., gdyż nie narusza ona rażąco prawa. Nie jest to stanowisko zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które przyjmuje, że termin pojęcia "rażące naruszenie prawa" należy rozumieć jako oczywistą sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy wyraźny i oczywisty brak w postaci nie odniesienia się w badanej w trybie nadzoru decyzji do rozstrzygnięcia sądu powszechnego. Takie niewątpliwe naruszenie w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, należało stwierdzić w postepowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., i dlatego skarga podlegała uwzględnieniu.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło