I SA/Wa 999/13

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania M. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W toku postępowania sądowego w następstwie wydanego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., uczestnik postępowania M. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu M. S. wyjaśnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z umowy o [...] w wysokości [...] zł oraz renty [...] w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci nieruchomości [...] o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek M. S. wyjaśnił, że nie ma możliwości uiszczenia kosztów z uwagi na sytuację majątkową i zdrowotną. Podkreślił, że jest niepełnosprawny. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy referendarz sądowy uznał, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez wnioskodawcę wpisu od skargi kasacyjnej z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 100 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi kasacyjnej jest najwyższą opłatą. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji wnioskodawcy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest właśnie taka i że jest on osobą na tyle ubogą, że należy uwzględnić jego żądanie. Nie ulega wątpliwości, że M. S. ma zapewnione potrzeby bytowe. Ponadto co miesiąc uzyskuje stały dochód w wysokości ponad [...] zł, nie można zatem obiektywnie stwierdzić, że z kwoty tej (nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem) wnioskodawca nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych z których najwyższa kwota to 100 zł. Referendarz sądowy uwzględnił to, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, jednak dla oceny zasadności wniosku istotna jest sytuacja majątkowa strony, a ta nie daje podstaw do zwolnienia M. S. z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji