I SAB 189/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Anna Lech Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w przedmiocie wydania pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w O. 1. zobowiązuje Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do wydania orzeczenia w sprawie wydania pozwolenia A. B. na utworzenie niepaństwowej uczelni zawodowej pod nazwą "Wyższa Szkoła [...] w O." z siedzibą w O. w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyroku. 2. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na rzecz A. B. kwotę 5 (pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. B. wniósł skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie wydania pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w O. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] lipca 2000 r. wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej o wydanie wspomnianego wyżej pozwolenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Minister odmówił wydania pozwolenia na utworzenie przedmiotowej niepaństwowej uczelni zawodowej i stanowisko swoje podtrzymał w decyzji z dnia [...] września 2002 r., wydanej w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2003 r. wydanym w sprawie I SA 2594/02 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obie w/w decyzje jako naruszające przepis art. 77 § 1 kpa, który nakazywał organowi prowadzącemu postępowanie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a z którego to obowiązku organ się nie wywiązał. Pismem z dnia [...] maja 2003 r. skarżący ponownie wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu o wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na utworzenie Wyższej Szkoły [...] w O., zgodnie ze złożonym i uzupełnionym w trakcie postępowania administracyjnego wnioskiem, a następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. poinformował organ, iż uwzględnił w programach nauczania uwagi Komisji Akredytacyjnej Wyższego Szkolnictwa Zawodowego i Państwowej Komisji Akredytacyjnej i załączając do w/w pisma wprowadzone zmiany, wniósł o ich uwzględnienie w trybie przepisu art. 78 § 2 kpa. Ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosił się do dwóch uchwał Państwowej Komisji Akredytacyjnej, tj. z dnia [...] marca 2002 r. i [...] maja 2002 r., Minister wystąpił ponownie do Komisji o udzielenie wyjaśnień w przedmiocie wskazanych w uzasadnieniu w/w wyroku uchybień, które zostały zawarte w wydanych decyzjach. O powyższych działaniach skarżący został pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. powiadomiony. W dniu [...] lipca 2003 r. A. B. wezwał pisemnie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do usunięcia naruszenia prawa zauważając, że do dnia sporządzenia pisma nie otrzymał ani decyzji, ani jakiejkolwiek informacji w sprawie, co stanowi naruszenie przepisów art. 35 i 36 kpa. Pismem z dnia [...] lipca Sekretarz Państwowej Komisji Akredytacyjnej udzielił merytorycznej odpowiedzi na wystąpienie Ministerstwa, ponieważ jednak – stosownie do przepisu art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) – Sekretarz Komisji nie był upoważniony do reprezentowania organu na zewnątrz oraz podpisywania jego uchwał, gdyż do jego obowiązków należało jedynie zapewnienie sprawnego funkcjonowania Komisji i wykonywanie przez nią zadań (art. 41 ust. cyt. ustawy) Minister uznał, że nadesłana odpowiedź nie może być traktowana jako stanowisko Komisji. W związku z tym Ministerstwo kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2003 r. wystąpiło do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, prosząc o zajęcie stanowiska co do zmodyfikowanego przez wnioskodawcę wniosku z tym, iż w formie uchwały Prezydium Komisji. Ponieważ uchwała taka w dalszym ciągu nie została podjęta skarżący w dniu [...] sierpnia 2003 r. wystąpił z przedmiotową skargą na bezczynność organu, twierdząc przy tym, że zgodnie z przepisem art. 106 § 3 kpa Państwowa Komisja Akredytacyjna winna zająć stanowisko w ciągu dwóch tygodni, zaś Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu nie zareagowało na bezczynność "podległego sobie organu" i nie powiadomiło skarżącego o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Minister stwierdził, że podjęte czynności nie dają podstaw do uznania, iż organowi można zarzucić bezczynność, gdyż wnioskodawca dokonał kolejnej modyfikacji wniosku, co wywołało konieczność uzyskania ponownej opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Opinia ta bowiem pozwoliła by na wszechstronną i całościową ocenę zgromadzonego materiału. Podniesiono ponadto, że – zgodnie z przepisem art. 38 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym Komisja, w sprawach utworzenia uczelni, wyraża opinie w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące, a poza tym zauważono, iż przepisy wspomnianej wyżej ustawy nie dają podstaw do formułowania twierdzeń o podległości Państwowej Komisji Akredytacyjnej Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty mają oparcie w obowiązującym porządku prawnym. W szczególności niesłusznie skarżący zauważa, że Państwowa Komisja Akredytacyjna winna wyrazić swoje stanowisko odnośnie utworzenia nowej uczelni w terminie przewidzianym w przepisie art. 106 § 3 k.p.a. Przepis ten bowiem ma charakter przepisu ogólnego i w związku z tym odnosi się do przypadków, gdy nie obowiązuje w tej materii żaden przepis szczególny. Zgodnie z treścią przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 ze zm.), niepaństwową uczelnię zawodową można założyć po uzyskaniu pozwolenia udzielonego przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej, której funkcjonowanie regulują przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.). Przepisy obu tych ustaw stanowią przepisy szczególne w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego będącego aktem prawnym o charakterze ogólnym. Kwestię terminu, w którym Państwowa Komisja Akredytacyjna winna wydać opinię, określa przepis art. 38 ust. 4 wspomnianej ustawy o szkolnictwie wyższym przewidując, że termin ten nie może być dłuższy niż trzy miesiące, licząc od dnia otrzymania przez Komisję wniosku. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z treści pisma Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] czerwca 2003 r. została przesłana do Komisji uzupełniona przez wnioskodawcę dokumentacja dotycząca wydania pozwolenia na utworzenie nowej uczelni. Choć fakt ten nastąpił ponad sześć miesięcy temu, do dnia dzisiejszego Komisja nie zajęła w sprawie stanowiska. Nadmienić przy tym wypada, że pismo podpisane przez Sekretarza Komisji nie może być traktowane jako opinia Komisji, na co słusznie organ zwrócił uwagę. Ponieważ cytowany przepis art. 38 ust 4 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi expressis verbis, że w przypadku niewyrażenia opinii przez Komisję w ustawowym terminie, Minister podejmuje decyzję bez opinii. Należy uznać, że w niniejszym przypadku zachodzi bezczynność organu, którą w skardze słusznie zarzucił wnioskodawca. Z tych powodów, z mocy przepisu art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Zakreślając termin do wydania orzeczenia przez organ, Sąd wziął pod uwagę, iż sprawa była już raz rozpatrywana przez Sąd, który uwzględniając skargę wnioskodawcy zawarł w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia odpowiednie wytyczne dla organu.