I SAB/Wa 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej E. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIA Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 1974 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]" nr rej. Hip. [...]. W dniu 28 stycznia 2013 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła E. M. Pismem z dnia 4 marca 2013 r. organ poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność dokonania ponownej analizy prawnej zebranego materiału dowodowego rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 30 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 2 października 2013 r. E. M. wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała na brak wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie pomimo zebrania całości materiału dowodowego i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 1 grudnia 2013 r. E. M., reprezentowana przez radcę prawnego P. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od opisanej decyzji organu z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu podniosła, że ostatnim pismem w sprawie było pismo, w którym organ informował o terminie zakończenia sprawy do dnia 30 czerwca 2013 r. Od tego terminu minęło 6 miesięcy a organ nie wydał rozstrzygnięcia, wbec czego skarga jest zasadna. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, względnie umorzenie postępowania. Podkreślił, że w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W sprawie organ w dniu wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Stosownie do treści art. 35 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako Kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). Stosownie natomiast do treści art. 127 § 3 Kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13]. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania podlega umorzeniu. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał wniesiony w sprawie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania ww. wniosku. Organ załatwił bowiem sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe w tym zakresie. Organ wydał akt, czego domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. W tym miejscu wskazać jednak należy, że przepis art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Analiza akt wskazuje, że od dnia 30 stycznia 2013 r., tj. od wpływu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do organu w sprawie nie dokonano żadnej czynności zmierzającej do rozpoznania tego wniosku. Jedynie pismem z dnia 4 marca 2013 r. organ poinformował strony o ponownej konieczności analizy materiału dowodowego. Jednocześnie poinformował, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 30 czerwca 2013 r. Wskazany termin jednak nie został dochowany. Natomiast z akt sprawy wynika, iż organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym i nie było przeszkód do wydania decyzji w terminie przewidzianym przepisami Kpa. Przy czym podkreślić należy, iż stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że organ podejmuje wszelkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Ponadto brak możliwości zakończenia postępowania - pomimo starań organu, które muszą znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy - powinien zostać zakomunikowany stronie, niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. W przedmiotowej sprawie organ o niemożności zakończenia postępowania w terminie zawiadomił strony dopiero pismem z dnia 4 marca 2013 r. wskazując jednocześnie na zebranie kompletnego materiału w sprawie i określając termin jej zakończenia do dnia 30 czerwca 2013 r. Jednakże organ nie załatwił sprawy we wskazanym terminie, a o przyczynach jej niezałatwienia nie poinformował stron postępowania oraz nie wyznaczył nowego terminu zakończenia sprawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 12 oraz 35 Kpa, co w konsekwencji doprowadziło również do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy.