I SAB/Wa 10/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku dotyczącego przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. nr [...] wchodzącej w składa działek ewidencyjnych nr [...] w obrębie [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [..] polegającą na nie rozstrzygnięciu przez organ wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945 r., nr 50, poz. 279). Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w tym przedmiocie toczy się już po raz trzeci. Przy wcześniejszym rozpoznaniu sprawy Prezydent [...] wadliwie ustalał brak wniosku dekretowego, w sytuacji, gdy w Urzędzie [...] zgromadzone zostały akta własnościowe zawierające oryginalny wniosek dekretowy, który nigdy nie został rozpatrzony. I. K. podkreśliła, że pierwotnie sprawa rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej została rozstrzygnięta decyzją odmowną Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], która została następnie uchylona z przyczyn formalnych przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W następstwie powyższego Prezydent [...] w dniu [...] lipca 2011 r. wydał kolejną decyzję odmowną nr [...]. Również ta decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...]. Skarżąca zauważyła, że akta postępowania zostały zwrócone do Prezydenta [...] celem przeprowadzenia przez ten organ po raz kolejny postępowania. Jednak do dnia wniesienia skargi organ nie przedsięwziął żadnych czynności, jak również nie uczynił nic co miałby zmierzać do prawidłowego rozpatrzenia sprawy. I. K. wyjaśniała również, że nie została przez organ powiadomiona o przyczynach zwłoki oraz o jakichkolwiek działaniach organu pierwszej instancji. Powyższe zdaniem skarżącej w sposób oczywisty świadczy o bezczynności Prezydenta [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że sprawa rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], będzie przez niego rozpoznawana po raz kolejny z uwagi na uchylenie przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...]. Wskazał również, że w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r., I. K. została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. oraz o tym, że sprawa przyznania użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości zostanie zakończona w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi I. K. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku A. K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., (data wpływu do Kancelarii Urzędu [...] w dniu [...] listopada 2009 r). o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] do dnia wniesienia skargi do sądu nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Zauważyć należy, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania została zainicjowana wnioskiem A. K. z dnia 8 września 2009 r. o przywrócenie prawa własności czasowej do nieruchomości oznaczonej dawniej jako ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] (obecnie są to działki nr [...] z obrębu [...]), który wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu [...] września 2009 r. Wniosek ów I. K. ponowiła pismem z dnia 18 marca 2010 r. Od tej daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin do załatwienia sprawy nim objętej o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Jak słusznie zauważyła w skardze skarżąca w niniejszej sprawie Prezydent [...] prowadził wcześniej postępowanie dotyczące rozpoznania wniosków stron o przywrócenie prawa własności czasowej zakończone decyzją odmowną z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], która została następnie uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] i drugą odmowną w dniu [...] lipca 2011 r., nr [...], która została następnie uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że Prezydent [..] wydał również decyzję w dniu [...] maja 2012 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej, którą Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 ., nr [...] również uchylił. W związku z tym, iż uznać należy, że organ prowadził wcześniej postępowanie administracyjne i dlatego ocena jego działań pod kątem bezczynności może zostać poddana analizie dopiero po dacie wydania przez Wojewodę [...] ostatniej decyzji w sprawie to jest po dniu 12 lipca 2012 r. Zauważyć należy, że po tej dacie do dnia wniesienia do Sądu skargi na bezczynność, Prezydent [...] nie wydał decyzji administracyjnej. Powyższe oznacza, że organ rażąco przekroczył terminy z art. 35 § 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga również to, że Prezydent [...] nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], w którym organ ten uznał za uzasadnione zażalenie I. K. na bezczynność tego organu wyznaczając Prezydentowi [...] dwumiesięczny termin do rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje nie tylko w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., ale również podważa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Wskazać również należy, że Prezydent [...] nie zastosował się do terminu rozpoznania sprawy, który sam zakreślił w piśmie z dnia 7 maja 2012 r., nr [...] doręczonym skarżącej, informując ją, że zakończy postępowanie do dnia 28 września 2012 r. (W odpowiedzi na skargę termin ten został przedłużony do dnia 30 kwietnia 2013 r.). W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby bezczynność organu była usprawiedliwiona jakąkolwiek szczególną i niezależną od organu przeszkodą, która w sposób obiektywny uniemożliwiałaby wcześniejsze rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (prawa własności czasowej). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznania prawa użytkowania wieczystego należało uznać za uzasadniony. Skutkuje to wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie wobec opisanego powyżej znacznego upływu czasu od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, a nadto braku okoliczności usprawiedliwiających tak znaczną zwłokę, należało stwierdzić, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.