I SAB/Wa 100/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne 1. zobowiązuje Starostę W. do rozpoznania wniosku M. K. z dnia 29 listopada 2005 r. o odszkodowanie za nieruchomości nabyte z mocy prawa pod drogi publiczne - w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. R. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ul. [...] lok. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków. M. K. pismem z dnia 27 marca 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne gminne - ul. [...] i ul. [...] w Z., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] m- i nr [...] o pow. [...] m- z obrębu ewidencyjnego [...]. W uzasadnieniu skargi M. K. wskazała, że sprawa wszczęta jej wnioskiem z dnia 25 listopada 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości trwa już cztery lata. Ponadto skarżąca podniosła, iż Starosta W. zobowiązał się zakończyć sprawę do 30 sierpnia 2008 r. Tymczasem oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego kwota odszkodowania nie została jej wypłacona, nie został też określony termin wypłaty odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Starosta W. szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że sprawa wszczęta wnioskiem M. K. nie mogła zostać zakończona w terminach przewidzianych w kpa z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych oraz dużą ilość wniosków o wypłatę odszkodowania wpływających do organu, a także ze względu na brak decyzji stwierdzających nabycie przez gminę przedmiotowych nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. W związku powyższym organ poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy, tj. do dnia 30 lipca 2008 r. Następnie pismem z dnia 11 września 2008 r. strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się ze sporządzonym w sprawie operatem szacunkowym i całością dokumentacji. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 27 listopada 2008 r. Burmistrz Miasta Z. wniósł o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Starosta W. odmówił zawieszenia postępowania. W dniu 29 grudnia 2008 r. M. K. oraz J. C. wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy terminie przez Starostę W.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Wojewoda uznał przedmiotowe zażalenie za nieuzasadnione. Starosta wskazał ponadto, że oczekuje na przesłanie akt sprawy od organu wyższej instancji, który rozpoznaje zażalenie na ww. postanowienie. Po zwrocie akt zostanie wydana stosowna decyzja. Podsumowując Starosta stwierdził, że jego zdaniem organ wypełniał dyspozycję ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i przestrzegał terminów w niej zawartych, zaś strony brały czynny udział w przedmiotowym postępowaniu. Powyższe w ocenie Starosty potwierdza, że organ nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 §1 k.p.a.), jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 §1 k.p.a.). Stosownie zaś do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub decyzji o umorzeniu postępowania. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, albo - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że bezspornym jest, iż Starosta W. niezależnie od przyczyn pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wszczętej wnioskiem M. K. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Na wstępie należy podkreślić, że Wojewoda [...] rozpoznając w trybie art. 37 kpa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, uznał - wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę - przedmiotowe zażalenie za uzasadnione (dowód - postanowienie Wojewody [...] z dnia z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], k- 130 akt administracyjnych). Ponadto niezrozumiałym jest twierdzenie Starosty, że w związku ze złożeniem zażalenia na ww. postanowienie do organu wyższej instancji, organ oczekuje na zwrot akt sprawy, po czym zostanie wydana stosowana decyzja. Wskazać bowiem należy, że w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek zażalenia na postanowienie Wojewody M[...] z dnia z dnia [...] kwietnia 2009 r., a także wzmianki o jego wniesieniu, zaś postanowienie to (zgodnie z pouczeniem) jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta W. zajmował się przedmiotową sprawą w dużych odstępach czasowych. Wskazać bowiem należy, że od momentu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania (tj. 29 listopada 2005 r.) upłynęło już cztery lata, zaś pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero w dniu 13 marca 2006 r. kierując do skarżącej wezwanie o uzupełnienie przedmiotowego wniosku. W tym czasie Starosta kilkakrotnie przekraczał też zakreślone terminy dodatkowe załatwienia sprawy (dowód: pismo z dnia 15 maja 2006 r., k-11 akt administracyjnych; pismo z dnia 2 lutego 2007 r., k - 22 akt administracyjnych; pismo z dnia 28 sierpnia 2007 r. k - 38 akt administracyjnych, w którym organ wskazał, że przewiduje zakończenie sprawy do 30 lipca 2008 r.). Należy w tym miejscu podkreślić, że organ wyznaczając na podstawie art. 36 kpa nowy termin załatwienia sprawy jest związany art. 12 i 35 kpa, a zatem obowiązany jest do ustalenia możliwe najkrótszego terminu. Wprawdzie art. 36 kpa nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, to jednak nie oznacza to dowolności i swobody. Przepis ten musi być interpretowany zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Tymczasem pismem z dnia 28 sierpnia 2007 r. Starosta wskazał termin zakończenia sprawy do dnia 30 lipca 2008 r., co w ocenie Sądu stanowi naruszenie przepisów określających terminy załatwienia sprawy, w tym art. 36 kpa w zw. z art. 12 kpa. Ponadto Sąd zauważa, że Starosta W. dopiero po upływie roku od daty złożenia wniosku zawiesił postępowanie z uwagi na brak decyzji deklaratoryjnych stwierdzających nabycie przez gminę przedmiotowych nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowiących podstawę wypłaty odszkodowania, a po podjęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] pierwsze czynność w sprawie zostały podjęte w lipcu 2008 r. (pismo z dnia 14 lipca 2008 r. informujące strony postępowania o zleceniu wyceny przedmiotowej nieruchomości). W ocenie Sądu postępowanie organu w analizowanej sprawie uzasadnia stanowisko, że skarga jest zasadna. Wniosek M. K. z dnia 25 listopada 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania pomimo upływu czterech lat nie został rozpoznany przez organ administracji, pomimo ustawowego obowiązku zakończenia sprawy w terminach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że Starosta W. naruszając art. 35 § 1 i 3 oraz art. 12 § 1 kpa, pozostaje w zwłoce. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. W zakresie pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).