I SAB/Wa 100/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 30 grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1974 r., nr [...]; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. G., reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z [...] marca 2021 r. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również: Kolegium) w rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1974 r. [...] odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...]. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 12 k.p.a. polegającego na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że dnia [...] stycznia 2020 r. skarżący złożył do Ministra Rozwoju wniosek z [...] grudnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z [...] marca 1974 r. W dniu [...] lutego 2020 r. Minister Rozwoju na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ten wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...]. W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Kolegium. Skarżący zauważył, że pomimo upływu roku od wniesienia wniosku, organ nie podjął żadnych kroków w niniejszej sprawie ani nie poinformował skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostaje obecnie w bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o wyznaczenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania; z jednoczesnym stwierdzeniem, że bezczynność Kolegium Odwoławczego oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000,00 złotych i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości 2.500,00 złotych. Ponadto skarżący wniósł o zasądzanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] z uwagi na zgon jednej z uczestniczek postępowania, o którym to fakcie pełnomocnik, wskazując osobę i jej adres, nie poinformował organów. Wniosek wszczynający postępowanie skierowany został do Ministra Rozwoju, który przekazał go do Kolegium, jednocześnie akta przekazując do Wojewody [...], w związku z czym akt tych nie udało się dotychczas odnaleźć. Ocenę podniesionych w skardze zarzutów Kolegium pozostawiło do uznania Sądu, wskazując jednocześnie, że organy działają w reżimie sanitarnym stanu epidemii, co między innymi powoduje znaczne przedłużenie wszelkich czynności technicznych i pocztowych, podczas gdy obciążenie wpływającymi sprawami jest równie duże, jak w poprzednich latach. Na marginesie Kolegium wskazało, że w punkcie 1. skargi mowa jest o wyznaczeniu terminu na rozstrzygnięcie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, tymczasem wniosek taki w tej sprawie nie został złożony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie skarżący pismem z [...] lutego 2021 r. (wpływ do organu: [...] marca 2021 r.) wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ponaglenie na bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2019 r. Wobec powyższego przyjąć należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność organu zostały spełnione. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Orzekając na podstawie powyższej regulacji, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Wyjaśnienia wymaga, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Rozpoznając sprawę, Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku J. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1974 r. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje natomiast, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy, do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Z tej przyczyny Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Jednocześnie, oceniając prowadzenie postępowania przez organ do czasu jego zawieszenia, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje, że w dniu [...] marca 2020 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęła przekazana przez Ministra Rozwoju kopia wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. Jak wynika z pisma, przy którym wniosek ten został przesłany, oryginał wniosku i akta własnościowe zostały przekazane Wojewodzie [...]. Od daty wpływu do organu opisanej wyżej kopii wniosku do dnia zawieszenia postępowania, czyli dnia [...] kwietnia 2021 r. organ podejmował działania zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego sprawy pozwalającego na jej rozpoznanie oraz prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Sąd uwzględnił również okoliczność okresowego zawieszenia terminów procesowych spowodowanych przez epidemię COVID-19 (art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanym nimi sytuacji kryzysowych; Dz. U. z 2020 r., poz. 568). Z wyżej podanych powodów, zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały obecnie podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżący na skutek nierozpoznania w ustawowym terminie przez organ wskazanego wniosku doznał uciążliwości, które obecnie wymagałyby zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Ponadto zastosowanie tej instytucji mogą uzasadniać tylko szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez zastosowania tych środków orzeczenie organu nie zostanie wydane. W niniejszej sprawie taka sytuacja z całą pewnością obecnie nie wystąpiła. Mając powyższe na względzie Sąd, w punkcie 1 wyroku, umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do podjęcia działań na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku oparte zostało o art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. O oddaleniu skargi w pozostałej części (pkt 3) Sąd orzekł na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4) Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.