I SAB/Wa 104/23
WyrokWSA w Warszawie2023-10-03
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Monika Sawa, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie przyznania dodatku węglowego, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie dodatku węglowego, ponieważ decyzja została wydana po upływie ustawowych terminów. Jednakże, bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podejmował czynności w celu załatwienia sprawy, informował o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie jej zakończenia. W związku z wydaniem decyzji przed wydaniem wyroku sądu, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu zostało umorzone.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Organ nie rozpatrzył wniosku w ustawowym terminie, co skłoniło skarżącą do złożenia ponaglenia i skargi na bezczynność. Organ argumentował, że wniosek nie kwalifikował się do pozytywnego rozpatrzenia z uwagi na niespełnienie warunków formalnych i faktycznych, a także z powodu problemów z przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Ostatecznie organ wydał decyzję odmowną po upływie blisko sześciu miesięcy od złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo uznało, że organ nie dopuścił się bezczynności, jednak sąd administracyjny stwierdził inaczej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przyznanie dodatku węglowego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Nina Beczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wypłaty dodatku węglowego 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. B. z 2 września 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu, o którym mowa w pkt 1, do wydania aktu.
M. B. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. B. z 2 września 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że jest emerytką prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe zaliczane do grupy najuboższych energetycznie. Zdaniem skarżącej jej warunki mieszkaniowe są skrajnie złe, a jedynym źródłem ogrzewania jest piec wolnostojący (tzw. koza) opalany węglem. Skarżąca podała, że do 24 listopada 2022 r. organ nie rozpatrzył jej wniosku, a także nie poinformował strony o przybliżonym terminie rozpatrzenia wniosku oraz nie wskazał przyczyny braku rozpoznania wniosku (do czego był zobowiązany zgodnie z art. 36 kpa). Skarżąca oświadczyła, że trzykrotnie podejmowała interwencje w organie w celu ustalenia na jakim etapie jest rozpatrzenie wniosku. Ostatnia interwencja miała miejsce 21 listopada 2022 r. W rezultacie tej interwencji skarżąca otrzymała informację od pracownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] zgodnie z którą, na polecenie organu rozpatrzenie wniosku skarżącej zostało wstrzymane. Jednocześnie pracownik organu poinformował, że nie jest mu znana przyczyna zawieszenia postępowania oraz że nie zna terminu ewentualnego rozpatrzenia wniosku.
Skarżąca podała, że organ nie wykonał zadania zleconego przez Wojewodę Mazowieckiego na mocy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Organ nie rozpatrzył w terminie złożonego przez skarżącą wniosku o wypłatę dodatku węglowego czym naruszył obowiązek z art. 35 kpa. Nie wywiązał się też z obowiązków wynikających z art. 36 kpa.
Pismem z 24 listopada 2022 r. skarżąca złożyła ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że 2 września 2022 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek skarżącej o wypłatę dodatku węglowego. Po wstępnej weryfikacji warunków mających wpływ na przyznanie dodatku węglowego stwierdzono, że wniosek nie kwalifikował się do pozytywnego rozpatrzenia. Wskazane we wniosku główne źródło ogrzewania nie było zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Jak wskazał organ 11 października 2022 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Gminy [...] deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. W deklaracji w części B03 skarżąca nie wskazała rodzaju stosowanego paliwa stałego. W części D01 skarżąca wskazała siebie jako zarządzającą daną nieruchomością. Zgodnie ze stanowiskiem organu - właścicielem nieruchomości jest Gmina [...]. Podczas przeprowadzonej wizji lokalnej w budynku pod adresem: [...], 21 grudnia 2022 r. skarżąca oświadczyła, że decyzją dyrektora szkoły otrzymała ten lokal do zamieszkania, a w grudniu 1979 r. została zameldowana pod tym adresem. Decyzja o przekazaniu tego lokalu do użytkowania miała formę słowną, zatem nie ma dokumentu potwierdzającego przekazanie lokalu oraz ustanowienie skarżącej osobą zarządzającą daną nieruchomością. Zgodnie z ustaleniami organu w ww. deklaracji CEEB wskazano, że źródło ciepła - piec typu "koza" jest zainstalowane i eksploatowane. W protokole z wizji lokalnej została zawarta informacja, zgodnie z którą przewód kominowy uległ awarii w październiku 2022 r. Piec został odłączony od przewodu kominowego. Nie było już zatem możliwości eksploatowania pieca, ogrzewania lokalu poprzez spalanie paliw stałych (węgla). W protokole z wizji lokalnej zamieszczono informację, że stan techniczny lokalu jest bardzo zły, zagrażający bezpieczeństwu osób w nim przebywających, a zatem nie nadaje się do dalszego użytkowania. Ponadto, w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 10 listopada 2021 r., w części F skarżąca oświadczyła, że na terenie nieruchomości pod adresem: [...] zamieszkuje "O" osób. Stwierdzono zatem, że skarżąca ma deklarację śmieciową "zerową" w gminie [...]. Nie są wnoszone obecnie opłaty za wywóz odpadów komunalnych. 29 listopada 2022 r. wpłynęło do organu ponaglenie na bezczynność oraz skarga na bezczynność od M. B. w sprawie wniosku o przyznanie dodatku węglowego. W postanowieniu z 6 kwietnia 2023 r. SKO w [...] uznało, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie. Ponadto, jak wskazał organ 29 i 30 listopada 2022 r. oraz 5 grudnia 2022 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia pobytu i stałego zamieszkiwania przez skarżącą pod ww. adresem oraz w celu weryfikacji źródła ogrzewania. Nie udało się przeprowadzić wywiadu. Organ stwierdził, że skarżąca nie przebywała na stałe pod wskazanym adresem. Zatem nie został spełniony warunek opisany w art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym wymagany do przyznania dodatku węglowego, tj. zamieszkiwania i gospodarowania pod wskazanym adresem. 5 grudnia 2022 r. organ wydał zawiadomienie informujące, że nie jest możliwe załatwienie sprawy w terminie. 24 lutego 2023 r. organ wydał decyzję odmowną w sprawie przyznania dodatku węglowego. 27 marca 2023 r. wpłynęło odwołanie od ww. decyzji, które to zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Ponadto, w trakcie postępowania związanego z rozpatrzeniem wniosku o dodatek węglowy w Urzędzie Gminy [...] przeprowadzone zostało odrębne postępowanie w sprawie wymeldowania skarżącej z budynku pod adresem: [...]. Decyzją Powiatowego lnspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 17 marca 2023 r. nałożono na Gminę [...] zakaz użytkowania budynku usytuowanego pod adresem: [...].
Organ stwierdził, że okres rozpatrywania wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego znacząco się wydłużył i rozciągnął w czasie. Na zaistniałą sytuację miała wpływ kumulacja wielu spraw, czynników i okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy [...], do dnia wydania decyzji kończącej w pierwszej instancji postępowanie o przyznanie dodatku węglowego, pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa".
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się naruszenia art. 35 kpa. Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, natomiast zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Trzeba mieć bowiem, na uwadze, że wnioskiem z 2 września 2022 r. skarżąca wystąpiła o wypłatę dodatku węglowego. Następnie pismem z 24 listopada 2022 r. (29 listopada 2022 r. - data wpływu do Urzędu Gminy [...]) skarżąca złożyła ponaglenie na bezczynność Wójta Gminy [...] w związku z brakiem rozpatrzenia przez ten organ złożonego przez skarżącą wniosku o wypłatę dodatku węglowego.
Natomiast decyzja organu odmawiająca przyznania skarżącej dodatku węglowego (nr [...]) została wydana 24 lutego 2023 r. Zatem po upływie niespełna 6 miesięcy od daty wszczęcia postępowania.
Dodatkowo trzeba wskazać, że ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika, że 29 oraz 30 listopada 2022 r., a także 5 grudnia 2022 r. organ podejmował próby sporządzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej. Wywiadu nie udało się przeprowadzić, ponieważ dom znajdujący się pod adresem zamieszkania skarżącej był zamknięty. W zawiadomieniu z 5 grudnia 2022 r. organ poinformował skarżącą, że ze względu na skomplikowany charakter sprawy oraz w związku z nowelizacją ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym nie jest możliwe załatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 2 ust. 11 ww. ustawy tj. w terminie do dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Ponadto, w tym samym zawiadomieniu (które zostało odebrane przez dorosłego domownika skarżącej 16 grudnia 2022 r.) organ wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy, tj. 30 grudnia 2022 r. Kolejnym zawiadomieniem z 30 grudnia 2022 r. (które zostało odebrane przez dorosłego domownika skarżącej 24 stycznia 2023 r.) organ poinformował skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z 2 września 2022 r. o ustalenie prawa do dodatku węglowego.
Zatem, zdaniem Sądu, organ pomimo dopuszczenia się bezczynności, nie naruszył art. 36 kpa bowiem, w doręczonym skarżącej zawiadomieniu z 5 grudnia 2022 r. wskazał przyczyny zwłoki oraz przewidywany termin załatwienia sprawy. Ponadto, organ podjął pewne czynności mające na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, co dokumentują opisane powyżej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z udziałem M. B..
Zatem, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze to, że w sprawie administracyjnej - po wniesieniu skargi na bezczynność – została wydana decyzja z 24 lutego 2023 r. nie było podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu – decyzji kończącej postępowanie wywołane wnioskiem z 2 września 2022 r., skoro decyzja w sprawie została wydana przed wydaniem niniejszego wyroku. W takie sytuacji Sąd zobligowany był do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 1 wyroku), art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 wyroku) w zw. z 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło