I SAB/Wa 106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej odszkodowania za wywłaszczony grunt zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. I SAB/Wa 106/09 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 9 marca 2009 r. uzupełnionym pismem z dnia 16 marca 2009 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej odszkodowania za wywłaszczony grunt. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż po dwóch latach od wydania przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] października 2006 r., nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] stycznia 1976 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2 położonej w W. przy ul. [...] oraz odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia – Prezydent W. wyznaczył termin rozprawy administracyjnej w niniejszej sprawie, która odbyła się w dniu [...] sierpnia 2008 r. Mimo to do chwili obecnej Prezydent nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość – pomimo wezwania do wydania decyzji. Organ odmówił również wydania kopii operatu szacunkowego wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego. W ocenie skarżącej Prezydent wykonuje działania pozorne, które nie prowadzą sprawy w kierunku wydania merytorycznej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zwłoka w wydaniu decyzji wynika z bardzo dużej ilości zarejestrowanych wniosków w Wydziale Nieruchomości Skarbu Państwa. Opóźnienia wynikały również z absorbowania Wydziału przez stronę postępowania pismami dotyczącymi możliwości kserokopii operatu szacunkowego. Pismem z dnia 18 lutego 2009 r. Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa poinformował B. U., T. S. i W. S. o umożliwieniu stronom przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, niemniej jednak nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Z analizy przepisów zawartych w art. 35-37 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności, sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). W rozpatrywanej sprawie skarżąca domaga się zobowiązania Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...]. Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne będące przedmiotem skargi na bezczynność Prezydenta W., wszczęte zostało na wniosek T. S. z dnia 23 maja 2007 r. Pismem z dnia 18 marca 2008 r. organ I instancji powiadomił strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa z uwagi na konieczność oczekiwania na wykonanie opracowania geodezyjnego, określającego jaką działkę ewidencyjną stanowi wywłaszczona część nieruchomości. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie 2 miesięcy od uzupełnienia akt sprawy o powyższy dokument. Następnie, pismem z dnia 11 lipca 2008 r. organ I instancji ponownie powiadomił strony o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa z uwagi na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, określającego wartość rynkową wywłaszczonej nieruchomości. Jednocześnie organ ponownie wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie merytoryczne w omawianej sprawie nastąpi w terminie 2 miesięcy od uzupełnienia akt sprawy o powyższy dokument. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażaleń T. S., B. U. i M. S. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w niniejszej sprawie wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, iż skoro organ I instancji nie wystosował do stron kolejnego zawiadomienia o konieczności uzupełnienia akt niniejszej sprawy, należy uznać, iż materiał dowodowy jest kompletny, a zatem nie istnieją obecnie przeszkody dla wydania przez Prezydenta W. decyzji w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, iż pomimo wyznaczenia przez organ II instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy do 30 czerwca 2009 r. Prezydent W. do dnia wydania niniejszego orzeczenia (tj. do dnia 6 listopada 2009 r.) nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Takie postępowanie Prezydenta W. świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu." Takie postępowanie organu - w ocenie Sądu - w pełni uzasadnia przyjęcie, iż skarga jest zasadna, bowiem zwłoka w wydaniu decyzji została wyłącznie zawiniona przez organ, który nie działał w sprawie szybko - podejmował czynności z dużym opóźnieniem nie dokładając tym samym należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i załatwić sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.