I SAB/Wa 106/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2011 r. sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w W. z dnia 20 sierpnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Pismem z dnia 2 lutego 2011 r. adw. M. G., działając w imieniu H. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 20 sierpnia 1948 r. Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W. wystąpił do Zarządu Miejskiego w W. Wydział Gospodarki Gruntami o przyznanie właścicielom prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] w W. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] października 1951 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. Wydział Gospodarki Mieszkaniowej i Terenów odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości, wobec niezłożenia przez nich stosownego wniosku. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku następcy prawnego byłego właściciela – H. M., odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1951 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdziło nieważność orzeczenia z dnia [...] października 1951 r. Pismem z dnia 14 lipca 2010 r. H. M. wystąpiła do Urzędu W. o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] w W. i wskazała, że podtrzymuje w tym zakresie wniosek swego poprzednika prawnego. Pismem z dnia 19 lipca 2010 r. Urząd W. poinformował wnioskodawczynię, że w aktach sprawy brak jest złożonego w terminie przez byłych właścicieli wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, a tym samym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania odnośnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz ich spadkobierców. Pismem z dnia 14 października 2010 r. H. M. złożyła zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy z wniosku Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione z uwagi na nieistnienie sprawy, która mogłaby zostać załatwiona decyzją administracyjną. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 2 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że wniosek Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego z dnia 20 sierpnia 1948 r. powinien zostać przez organ rozpoznany. Ponadto z uwagi na stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] października 1951 r. konieczne jest uregulowanie stanu prawnego i zajęcie decyzyjnego stanowiska w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że z analizy posiadanej dokumentacji wynika, iż wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie został w terminie złożony przez dawnego właściciela. W związku z tym w obecnym stanie faktycznym i prawnym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania odnośnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli, a więc zarzut niezałatwienia sprawy w terminie jest niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. powinien zakończyć postępowanie w przewidzianym ustawowo terminie i wydać orzeczenie. Prezydent W. do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dekretowego złożonego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W. w dniu 20 sierpnia 1948 r. Zważyć przy tym należy, że w dniu [...] października 1951 r. wydane zostało orzeczenie administracyjne przez Prezydium Rady Narodowej w W. o odmowie przyznania dotychczasowym współwłaścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej numerem hip. [...], co do którego stwierdzona została nieważność decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Tym samym w/w wniosek Urzędu Likwidacyjnego - bez względu na posiadanie przez tenże Urząd uprawnienia, czy też jego brak do złożenia takiego wniosku, winien zostać załatwiony. Okoliczność ta wydaje się być oczywista również dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które podobnie stwierdziło w uzasadnieniu postanowienia wydanego w przedmiotowej sprawie w dniu [...] listopada 2010 r. na skutek zażalenia skarżącej na bezczynność Prezydenta W. Skoro zatem H. M. spowodowała wszczęcie postępowania nadzorczego – w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] października 1951 r., którego efektem było stwierdzenie nieważności w/w aktu, to zdaniem Sądu ma uprawnienie do domagania się załatwienia wniosku z dnia 20 sierpnia 1948 r. złożonego przez Okręgowy Urząd Likwidacyjny w W. Nie budzi zatem wątpliwości sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W ocenie sądu argumentacja podniesiona w odpowiedzi na skargę jest nieprzekonywująca. W niniejszej sprawie należy zważyć, że wobec opisanego powyżej stanu faktycznego i prawnego wniosek Urzędu Likwidacyjnego pozostaje nie rozpoznany, a skarżąca jako następczyni prawna byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości ma prawo domagać się jego załatwienia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Prezydent W. powinien podjąć działania zmierzające do rozstrzygnięcia powyżej wskazanego wniosku. Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 NSA uznał, że nawet brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości – co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca, nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku dekretowego uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także w sposób rażący naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.