I SAB/Wa 106/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], oznaczonej KW nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz Spółdzielni [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., przy ul [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]z obrębu [...], oznaczonej KW nr [...]. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 12 § 1, art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), polegające na nierozpoznaniu sprawy w terminie. Wobec czego wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie; 2) zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Jednocześnie skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż na skutek braku podjęcia działań przez Prezydenta pismem z dnia [...] października 2017 r. wniesiono ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów prawa. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] Kolegium uznało, że Prezydent W. nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia niniejszej sprawy. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy tok postępowania i wskazując na znikomą aktywność pełnomocnika strony w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Organ podniósł, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wyznaczył termin zakończenia postępowania na dzień [...] listopada 2016 r., jednak ze względu na przedłużającą się procedurę podziału geodezyjnego nieruchomości, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia [...] kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy rozumieć wydanie przez organ w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest, iż Prezydent W. nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W., przy ul [...]. Powyższy wniosek wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r. i od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem, pomimo upływu przepisanego terminu Prezydent W. nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia ww. wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ podejmował intensywne działania w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego sprawy i ustalenia stanu prawnego nieruchomości oraz określenia stron postępowania. Jednocześnie na względzie należy mieć również, iż do zakończenia niniejszego postępowania konieczne jest m. in. a.) uzyskanie od właściwych instytucji odpowiedzi czy toczy się postępowanie administracyjne w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279) bądź postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub Gminę; b.) weryfikację dokumentacji i zebranie niezbędnych dowodów w celu ustalenia czy wszystkim współużytkownikom wieczystym przysługuje prawo do bonifikaty od opłaty za przekształcenie; c.) wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość prawa własności i prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Ponadto przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił także okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości, które mogą być objęte tzw. dekretem warszawskim należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich, a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnośnie wniosku o zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie Sąd stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do takiego działania Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.