I SAB/Wa 108/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G., K. K. i J. S. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...] 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdza, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...], która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz J. G., K.K. i J.S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 19 lutego 2021 r. J. G., K. K. i J. S. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (obecnie Minister Rozwoju i Technologii, dalej też jako organ/minister) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że odwołanie od ww. decyzji złożone zostało 17 listopada 2019 r. a organ dotychczas nie podjął żadnych czynności w sprawie jak również nie zawiadomił stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpatrzenia złożonego odwołania w terminie miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 15.000 złotych oraz zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w sprawie została już wydana decyzja, zaś przekroczenie terminów ustawowych spowodowany był wyjątkowo skomplikowanym charakterem sprawy, wymagającym szczególnie szczegółowej analizy akt sprawy i wnikliwej oceny materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, również w przypadku gdy zwłoka nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2019 r. Tym samym żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji jest bezprzedmiotowe i w tym zakresie postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Nie zwalnia to jednak Sądu od rozpoznania skargi w pozostałym zakresie. Z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżących wpłynęło do organu 5 grudnia 2019 r., zgodnie z art. 35 § 3 kpa termin na rozpatrzenie odwołania upływał 6 stycznia 2020 r. Nie odnotowano jakichkolwiek czynności organu przed 22 kwietnia 2021 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ przekroczył termin określony w art. 35 § 3 kpa, jak również nie wykonał obowiązku określonego w art. 36 kpa. Przekroczenie terminu ustawowego o ponad rok i cztery miesiące przy braku jakichkolwiek czynności w tym okresie uzasadnia uznanie bezczynności ministra za rażąco naruszającą prawo. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie organowi sumy pieniężnej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 149 § 2 ppsa zastosowanie tego środka pozostawione zostało do uznania Sądu. W ocenie Sądu instytucja te może być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, jako że organ wydał już decyzję w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt 1 sentencji), na podstawie 149 § 1 pkt 3 ppsa oraz art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r., nr [...], która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji), oddalił skargę w zakresie przyznania od organu sumy pieniężnej (pkt 3 sentencji) oraz orzekł o zwrocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) stosownie do art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.