I SAB/Wa 110/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. T. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 18 kwietnia 2011 r. (data prezentaty organu) T. C. (następca prawny byłego właściciela nieruchomości) złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. W dniu 21 marca 2012 r. organ prowadzący przedmiotowe postępowanie wystąpił do innych jednostek organizacyjnych urzędu oraz do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie informacji i dokumentów wskazanych w wystąpieniach. Odpowiedzi na powyższe wnioski uzyskał w dniach [...] marca 2012 r., [...] kwietnia 2012 r., [...] maja 2012 r. i [...] sierpnia 2012 r. W dniu 15 marca 2013 r. organ poinformował wnioskodawczynię o przewidywanym terminie wydania decyzji do dnia 30 czerwca 2013 r. Na skutek wniesienia przez T. C. zażalenia - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] uznał przedmiotowe zażalenie za uzasadnione oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył dodatkowy 2-miesięczny termin załatwienia sprawy, od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy. Powyższe orzeczenie organ rozpoznający wniosek o odszkodowanie otrzymał w dniu 9 kwietnia 2013 r. W dniu 25 lipca 2013 r. organ ponownie poinformował wnioskodawczynię o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia sprawy – do dnia 30 listopada 2013 r. oraz zwrócił się do ww. Archiwum o nadesłanie wskazanych w piśmie dokumentów. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność organu T. C. wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania stosownego aktu administracyjnego w terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc od daty uprawomocnienia się wyroku uzasadniając, że mimo zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na wydanie decyzji, organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie - naruszył zatem art. 35 i art. 36 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż pełnomocnik stron został poinformowany o przewidywanym terminie zakończenia postępowania oraz o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji. W toku postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżąca T. C. zmarła. Do akt postępowania zostało przedłożone postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że następcą prawnym ww. skarżącej jest M. B. Przy czym poparł on skargę. Do dnia rozstrzygnięcia sprawy do Sądu nie wpłynęła informacja o wydaniu decyzji rozstrzygającej sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia Bowiem T. C., przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W tej sprawie wniosek taki złożyła skarżąca, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] - nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. Zwłaszcza, że działania w sprawie organ podejmował w znacznych odstępach czasu. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa - bowiem organ administracji podejmował w sprawie czynności, zmierzające do jej rozstrzygnięcia i wykonywał obowiązki określone w art. 36 kpa - informował wnioskodawczynię o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Podsumowując Sąd stwierdza, że Prezydent [...] powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, 119 pkt 2 w zw. z art. 120 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.