I SAB/Wa 110/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu 4 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...], która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 21 lutego 2020 r. K.S. (dalej jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] (dalej jako organ) w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 220 m2 w obrębie [...] w dzielnicy [...]. W skardze podniesiono, że skarżący nadał odwołanie od ww. decyzji [...] czerwca 2019 r. Organ pomimo upływu ponad 6 miesięcy nie wydał decyzji w sprawie jak również nie powiadomił skarżącego o przyczynach przekroczenia terminu ani o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania w terminie miesiąca od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem sądu, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 12 000 (dwunastu tysięcy) złotych oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało już zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Odwołanie skarżącego wpłynęło do organu I instancji 26 czerwca 2019 r. i zostało przekazane do organu II instancji 8 lipca 2019 r. Pismem z 26 listopada 2019 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Prezydenta [...] o przekazanie akt postępowań niezbędnych do rozpatrzenia odwołania. Wnioskowane akta wpłynęły do wojewody 31 grudnia 2019 r. Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec wydania przez wojewodę decyzji orzeczenie o zobowiązaniu organu do jej wydania jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Nie zwalnia to jednak Sądu od rozpoznania skargi w zakresie wystąpienia bezczynności organu. W ocenie Sądu organ w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, która jednak nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). W przedmiotowej sprawie organ przekroczył termin na załatwienie sprawy jak również nie dopełnił obowiązku z art. 36 kpa, zaś z akt sprawy wynika, że w okresie od 8 lipca 2019 r. do 26 listopada 2019 r. nie były podejmowane żadne czynności. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że do organu wpływa znaczna ilość spraw o odszkodowanie za nieruchomość, co może częściowo tłumaczyć przekroczenie terminu, stąd też w ocenie Sądu nie należy go kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie sumy pieniężnej od organu i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu, te dodatkowe środki mogą być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, jako że organ wydał już decyzję w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji w sprawie (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji), oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa wzw. z art. 205 § 2 ppsawzw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) (pkt 4 sentencji). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.