I SAB/Wa 1128/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. A. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lipca 2016 r. A. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] czerwca 1973 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] maja 2004 r. E. D., A. A. , Ł. O. i J. P. wystąpiły o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] czerwca 1973 r. Wniosek ów, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., został przekazany zgodnie z właściwością przez Wojewodę M. Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju zawiadomieniem z [...] lutego 2015 r. i wpłynął do organu centralnego [...] marca 2015 r. Wobec braku podejmowania decyzji w sprawie, wnioskodawcy pismem z [...] października 2015 r. wezwali Ministra do usunięcia naruszenia prawa i zakończenie postępowania. Wezwanie to ponowili następnie w dniu [...] listopada 2015 r. oraz [...] kwietnia 2016 r. Następnie zaś A. A. złożyła wskazaną na wstępie skargę, w której domagała się wyznaczenia Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa miesięcznego terminu na załatwienie sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na czynności podejmowane w sprawie, polegające głównie na występowaniu do szeregu organów w celu pozyskania akt niezbędnych do jej załatwienia i uzyskiwane w związku z tymi wystąpieniami odpowiedzi. Wskazywał nadto na pozyskanie w dniu [...] sierpnia 2016 r. opinii geodezyjnej dotyczącej przeznaczenia nieruchomości w przedwojennym planie zabudowania, a także wydanie w sprawie w dniu [...] sierpnia 2016 r. decyzji nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi A. A. jest przewlekle prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa (uprzednio Ministra Infrastruktury i Rozwoju) postępowania w sprawie wywołanej wnioskiem A. A., E. D., Ł. O. i J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] czerwca 1973 r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", należy zaś rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, w konsekwencji czego organ nie załatwia sprawy administracyjnej w terminach ustawowo przewidzianych. Godzi się zaś zauważyć, że co do zasady organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie art. 12 § 1 i 2 k.p.a.). W myśl natomiast art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tym jest zaś dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 .k.p.a.). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości nie ma przy tym znaczenia czy zwłoka spowodowana została zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w podejmowaniu czynności procesowych. Te okoliczności będą miały znaczenie jedynie przy ocenie, czy miała ona charakter kwalifikowany, tj. czy była efektem rażącego naruszenia prawa. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce – a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.). Bezprzedmiotowe jest jedynie orzekanie wówczas o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (zostało ono bowiem już wydane) i z tego względu w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Minister Infrastruktury i Budownictwa przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1973 r. czynił to opieszale, a swoje czynności podejmował bez należytej ich koncentracji wynikającej z okoliczności sprawy. To z kolei doprowadziło do przekroczenie terminu załatwienia sprawy, określonego w art. 35 § k.p.a. Powyższe wynika z zestawienia dat poszczególnych czynności procesowych jakie po wpłynięciu wniosku (co miało miejsce [...] marca 2015 r.) on podejmował. Tak więc po pierwszej czynności w sprawie, jaką było zwrócenie się w dniu [...] kwietnia 2015 r. do szeregu organów o akta własnościowe (k. 17 akt administracyjnych), kolejną czynność podjął dopiero po kolejnych 8 miesiącach, zwracając się wówczas do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o akta własnościowe (vide pismo z [...] grudnia 2015 r. - k. 27 akt administracyjnych) i to mimo, iż informację o bezskuteczności pierwotnych wystąpień uzyskał już w kwietniu i maju 2015 r. Ten brak odpowiednie koncentracji czynności zmierzających do pozyskania akt niezbędnych do załatwienia sprawy spowodował, że te Minister otrzymał na początku czerwca 2016 r. W konsekwencji samą sprawę wywołaną wnioskiem A. A., E. D., Ł. O. i J. P. załatwił dopiero [...] sierpnia 2016 r. (vide decyzja nr [...]. – k. 46 akt administracyjnych), czyli po 17 miesiącach od wszczęcia postepowania. Zważywszy jednak na fakt, że zasadniczą przyczyną zwłoki było oczekiwanie na akta sprawy, które znajdowały się w gestii innego organu, a sprawa w której Minister pozostawał w zwłoce została po wniesieniu skargi załatwiona, brak jest wystarczająco usprawiedliwionych podstaw by oceniać ją jako wywołaną rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem przewlekłości mamy do czynienie wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania, np. poprzez wykonywanie czynności pozornych, czy bez związku z materią w jakiej organ ma orzekać. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 2 wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 powołanej ustawy.