I SAB/Wa 113/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J. i I. J. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J., I. J. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 października 1948r. złożonego przez H. J. i H. J. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej w [...] w [...], róg [...], ozn. dawnym nr hip. nr [...] Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: H. J. oraz H. J. złożyli w dniu 4 października 1948r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy [...] (obecnie [...]). Orzeczeniem administracyjnym znak [...] z dnia [...] stycznia 1954r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło spadkobiercom K. A. J. prawa do własności czasowej do ww. gruntu. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło wydanie ww. orzeczenia w części odnoszącej się do sprzedanych lokali mieszkalnych, z naruszeniem prawa, jednakże z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia w tej części, jednocześnie w pozostałej części stwierdziło nieważność przedmiotowego orzeczenia administracyjnego, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Grunt pochodzący z dawnej nieruchomości hip. Nr [...] stanowi część działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...], których właścicielem jest [...] oraz cześć działek ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...], których właścicielem jest Skarb Państwa. Organowi pozostał do rozpoznania wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy [...] w pozostałej części, to jest stanowiącej działkę ew. nr [...] z obr. [...]. Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. strony postępowania wystąpiły do Prezydenta [...] z zażaleniem na bezczynność organu administracji w rozpoznaniu ww. wniosku. Następie pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. wystąpiły ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten postanowieniem z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 73/13 umorzył postępowanie sądowe, z uwagi na cofnięcie skargi. Po czym akta administracyjne sprawy, wraz z prawomocnym orzeczeniem, zostały zwrócone Prezydentowi [...] w dniu 19 lipca 2013 r. Organ prowadzący postępowanie zwrócił się pismami z dnia 22 lutego 2013 r. do innej jednostki organizacyjnej urzędu oraz do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie dokumentów: m.in. zabudowy i rozbiórki budynków na przedmiotowej nieruchomości, lokalizacji i budowy ulicy Aleje [...] oraz budowy po 1945 r., budynków o wskazanych adresach. Ponadto zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie zbiorów dotyczących poszerzenia po 1945 r. lokalizacji: budowy ulicy [...]. W dniu 28 marca 2013 r. do akt sprawy Zarząd Dróg Miejskich przedłożył kopię dokumentacji archiwalnej dla wskazanej uprzednio ulicy na wysokości przedmiotowej nieruchomości, zaś w pismem z dnia 10 maja 2013 r., Archiwum Państwowe [...] przesłało dokumenty, które uznało za pomocne w sprawie. M. J., B. J., A. W., M. C., Z. C., M. J., I. J. w dniu 18 kwietnia 2014r. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 października 1948r. złożonego przez H. J. i H. J. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości położonej w [...] w [...], róg [...], ozn. dawnym nr hip. nr [...]. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015r. Nr[...] odmówił ww. przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w [...] w [...], róg [...], ozn. dawnym nr hip. nr [...] (obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]). W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Organ prowadzący postępowanie dopiero pismami z dnia 22 lutego 2013 r. zwrócił się do innej jednostki organizacyjnej urzędu oraz do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie dokumentów: m.in. zabudowy i rozbiórki budynków na przedmiotowej nieruchomości, lokalizacji i budowy ulicy Aleje [...] oraz budowy po 1945 r, budynków o wskazanych adresach. Ponadto zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie zbiorów dotyczących poszerzenia po 1945 r. lokalizacji: budowy ulicy [...]. W dniu 28 marca 2013 r. do akt sprawy Zarząd Dróg Miejskich przedłożył kopię dokumentacji archiwalnej dla wskazanej uprzednio ulicy na wysokości przedmiotowej nieruchomości, zaś w pismem z dnia 10 maja 2013 r., Archiwum Państwowe [...] przesłało dokumenty, które uznało za pomocne w sprawie. Oceniając stan faktyczny nie można więc uznać, że Prezydent [...] na bieżąco interesował się sprawą. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Należy jednak zważyć, że organ w przedmiotowej sprawie wydał decyzję z dnia 26 lutego 2015r., co czyni bezprzedmiotowym wydanie ww. zobowiązania. Wydanie decyzji powoduje potrzebę umorzenia w tej części postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Jednocześnie, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd, pomimo wydania decyzji przez organ, ma obowiązek stwierdzenia, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Prezydent [...] przekroczył terminy określone w k.p.a., nie podejmował w sposób efektywny czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ po tym, jak ponownie do rozstrzygnięcia pozostał wniosek dekretowy (decyzja SKO [...] z dnia [...] maja 2010r.) ustalić miał czy działka ewidencyjna nr [...] rozdysponowana została poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste osób fizycznych. Ustalenia te zajęły organowi nieomal 5 lat, co stanowi zarówno o braku efektywności działań (przewlekłości), jak i o rażącym naruszeniu prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.