I SAB/Wa 116/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego. Pismem z dnia 6 marca 2012 r. A. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta w. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną hip. nr [...], położoną w w. przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21.11.1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 9 stycznia 2004 r. A. R. złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...] lub o przyznanie mu nieruchomości zamiennej. Wniosek o przyznanie odszkodowania został następnie ponowiony pismem z dnia 10 maja 2011 r. Prezydent W. prowadził postępowanie w sprawie, podejmował szereg czynności zmierzających do uzyskania materiałów własnościowych, niezbędnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy - co jednak nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 20 lipca 2011 r. wystąpił on do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentów dot. protokołów przydzielenia terenu inwestorowi, pozwolenia na budowę, karty inwentaryzacyjnej budynku przy ul. [...] i ul. [...] oraz wystąpił do wnioskodawy o złożenie do akt sprawy postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po poprzednich właścicielach nieruchomości. Z powodu nie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość oznaczoną nr hip. [...], położoną przy ul. [...] w W. – A. R. pismem z dnia 4 października 2011 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłe prowadzenie tego postępowania przez Prezydenta W.. Prezydent W. pismem z dnia 23 listopada 2011 r. powiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki, komunikując jednocześnie, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone po zebraniu i przeanalizowaniu kompletnego materiału dowodowego. Jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2012 r. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy – 2 miesiące od dnia otrzymania przez organ I instancji niniejszego postanowienia wraz z aktami sprawy. Stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby organ podjął działania w celu zgromadzenia dokumentów i zbadania, czy spełnione są przesłanki wynikające z art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami tzn. przeznaczenie terenu w planach zagospodarowania przestrzennego w chwili wejścia w życie ww. dekretu, a także daty utraty posiadania gruntu przez poprzednich właścicieli. Podniósł też, iż w prowadzonym postępowaniu do chwili obecnej sprawa przyznania odszkodowania nie została rozstrzygnięta - co oznacza, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, ponadto organ nie poinformował stron postępowania o zwłoce w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył następnego terminu jej załatwienia. Ponieważ wyznaczony termin nie został dotrzymany, dlatego też A. R. w dniu 6 marca 2012 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. Skarżący podniósł, że organ I instancji - pomimo treści postanowienia Wojewody [...] - nie załatwił przedmiotowej sprawy w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż stron została poinformowana o tym, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji oraz o konieczności wykonania operatu szacunkowego określającego wartość tej nieruchomości i wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 30 lipca 2012 r. Do dnia 2 sierpnia 2012 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...] nie został dotychczas rozpoznawany - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji, podejmował jednak pewne - rozciągnięte w czasie - czynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.