I SAB/Wa 116/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-11
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Skiba, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli organ nie podjął wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy, nie stosując się do terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w postanowieniu organu odwoławczego. W takiej sytuacji sąd zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie i stwierdza rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości wnieśli o przyznanie odszkodowania za nieruchomość objętą dekretami z 1945 r. Wobec braku rozpoznania wniosku, strona wniosła zażalenie, które zostało uznane za uzasadnione przez Wojewodę, wyznaczając organowi termin na rozstrzygnięcie. Po bezskutecznym upływie terminu, strona wniosła skargę na bezczynność organu. Organ argumentował, że opóźnienie wynika z konieczności wykonania operatu szacunkowego i zabezpieczenia środków.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt, stwierdzono rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu oraz zasądzono koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 12 lutego 2013 r. następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości położonej w W., przy ul [...] – W. P. i A. M. wnieśli o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za w/w nieruchomość, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.
Wobec faktu, że od lutego 2013 r. sprawa nie została rozpoznana W. K. – jeden z następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości wniósł pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. zażalenie na niezałatwietnie sprawy w terminie do Wojewody [...].
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez W. K. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta W. [...] listopada 2013 r. Termin na podjęcie rozstrzygnięcia upłynął zatem 29 stycznia 2014 r.
Pismem z dnia 29 stycznia 2014r. W. K. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W..
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż strona została poinformowana o tym, że w związku z koniecznością wykonania operatu szacunkowego i zabezpieczenia środków pieniężnych przeznaczonych na realizację decyzji odszkodowawczej nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. i o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 30 lipca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 12 lutego 2013 r., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 12 lutego 2013 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 12 lutego 2013r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu prawie półtora roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia (tj. do dnia 29 stycznia 2014 r.).
W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Z uwagi na to, że Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując więc pod tym kątem oceny sprawy należy uznać, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że jedyną czynnością jaką organ podjął w sprawie było zwrócenie się pismem z dnia 28 lutego 2013 r. do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie kopii Ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sierpnia 1931 r., inwentaryzacji zniszczeń B.O.S., oraz wszelkich dokumentów (decyzji o lokalizacji lub innych) dotyczących budowy [...] oraz budowy W.
Innych czynności w sprawie – poza wyznaczeniem kolejnego terminu jej rozpoznania do dnia 28 lutego 2014 r. (o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia 30 października 2013 r.) – do dnia wniesienia skargi organ nie podejmował. Ponadto jak wynika z akt sprawy, pomimo wyznaczenia terminu jej zakończenia przez Wojewodę [...], Prezydent W. wyznaczył kolejny termin jej rozpoznania – do dnia 30 lipca 2014 r. ( o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 10 marca 2014 r.)
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9. art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło